Informatie uit het zicht 

Bram Vermeer is wetenschapsjournalist en gespecialiseerd in innovatie. Naast zijn maandelijkse column verzorgt hij in het tijdschrift ook de vragenrubriek.

Dit voorjaar besloot de Algemene Vergadering van de VN dat vrije toegang tot internet een mensenrecht is. Estland garandeert internettoegang in de grondwet. Mooi dat iedereen alle beschikbare informatie moet kunnen krijgen. Maar de werkelijkheid is dat steeds meer informatie uit het zicht verdwijnt. Zoek maar eens iets op met Google, en vergelijk de resultaten met iemand die een heel andere belangstelling heeft. De Amerikaanse onderzoeker Eli Pariser vond uit dat ruim de helft van de zoekresultaten van persoon tot persoon verschilt. Ze worden toegesneden op ieders belangstelling.

En zo handelen alle grote internetbedrijven. Iedereen drukt braaf op de ‘vind ik leuk’ knop van Facebook, maar het gevolg is dat we steeds minder informatie krijgen voorgeschoteld die we niet leuk vinden. Apple bepaalt welke programma’s er op de iPad zijn toegestaan, en legt daarmee de Amerikaanse preutsheidsnormen op aan de rest van de wereld. Arts & Auto kun je niet op een iPad lezen, omdat de online editie een techniek gebruikt die Apple onwelgevallig is (‘Flash’ van Adobe).

De structuur van internet is ooit ontworpen om een kernaanval te kunnen overleven. In het begin waren er geen centrale hubs die de communicatie regelen. Iedereen had gelijke rechten, niemand had het gezag. In de loop der jaren is internet steeds verder gecentraliseerd. Toen onlangs de computers van Amazon uitvielen, waren duizenden bedrijven onbereikbaar. Tim Berners-Lee, uitvinder van het world wide web, waarschuwde vorig jaar dat er een paar bedrijven zijn die bepalen wat er gebeurt met internet. Hij waarschuwde voor een versplintering van internet. Het wereldomspannende net dreigt uiteen te vallen in een aantal parochies - elk van één bedrijf - waartussen nauwelijks contact is.

Is dat erg? Het probleem is dat we niet in de gaten hebben dat we een steeds schever beeld van de
wereld krijgen voorgeschoteld. Probeer dan maar met je idee‘n en meningen overeind te blijven.