"Er zijn weinig boeken die je zo makkelijk meesleuren" 

Joris Moens (Amsterdam, 1962) is arts bij alarmcentrale Eurocross Assistance en schreef in de jaren negentig de romans Bor, Zondagskind en Een beest met twee lichamen. Zijn favoriete pil: Dood op krediet van de Franse schrijver/arts Louis-Ferdinand Céline.

 
“Ik heb Dood op krediet gelezen op de ontvankelijke leeftijd, in de jaren dat ik steeds werd uitgeloot voor geneeskunde”, zegt de Amsterdamse arts Joris Moens. “De zwartgallige manier waarop Louis-Ferdinand Céline schrijft over artsenij sprak me erg aan, al was dat niet de manier waarop ik mijzelf voorstelde dat beroep ooit te gaan uitoefenen.” 

In Dood op krediet schetst de bohemienachtige arts Ferdinand (het alter ego van de auteur) met zwarte humor de strijd om het bestaan in een Parijse volksbuurt, en ook vertelt hij over zijn eigen ellendige jeugd. “Hij probeert het leven te beschrijven zoals het is, in een soort aliteraire stijl met zinnetjes die eindigen met drie puntjes en met veel straattaal. Ik ken weinig boeken die je zo makkelijk meesleuren in de opgeroepen sfeer, vanaf de eerste pagina zit je er helemaal in. Het geeft een enorme energie.”

Achteraf is het een voorspellend boek gebleken voor hoe hij zelf het werk als arts zou gaan ervaren, zegt Moens. Om te ontsnappen aan de omgang met patiënten, wat door Céline zo virtuoos is geschetst, is hij niet in de kliniek gebleven. “Céline beschrijft, heel overdreven aangezet, hoe hij helemaal gek wordt van zijn patiënten, al voelt hij ook mededogen. Toen ik zelf als arts ging werken, merkte ik dat je driekwart van de tijd psychosociaal bezig bent en bijna maatschappelijk werker bent. Veel artsen vinden dat een dankbaar onderdeel van hun werk, maar ik vond het moeilijk om empathie te blijven houden met mijn patiënten als ik er op één dag veertig zag. Die empathie is belangrijk voor hoe de patiënt zijn behandelend arts ervaart, maar is uiteindelijk niet wat hem geneest, al klinkt dat wat cynisch.”

Bij alarmcentrale Eurocross, waar Moens bij toeval terechtkwam, zit hij beter op zijn plek dan in de kliniek. “Ik regel de zorg, evacuatie en repatriëring voor mensen die in het buitenland ziek worden: reizigers, zeelui of expats. Ik zie nooit patiënten maar help ze wel, ik doe wat nodig is zonder al het gepraat eromheen.

Céline heeft Moens ook geïnspireerd bij zijn eigen schrijverschap. “Ik heb in mijn romans geprobeerd om net als hij geloofwaardig te schrijven over het leven zoals het is. Er is al genoeg verheven literatuur.”