"Elke patiënt heeft zijn eigen perceptie" 

Steven van de Vijver (Hamburg, 1977)  is waarnemend huisarts in Amsterdam. Als tropenarts schreef hij Afrika is besmettelijk. Onlangs verscheen zijn columnbundel Is dat normaal dokter? Zijn favoriete pil: Ebbenhout van de Poolse schrijver/journalist Ryszard Kapuscinski.

“Ebbenhout is voor mij de bijbel van Afrika”, zegt Steven van de Vijver, op dit moment waarnemend huisarts in Amsterdam. “Het boek heeft bijgedragen aan mijn fascinatie voor het vak van arts en het heeft mij gevormd als schrijver. Ryszard Kapuscinski heeft het continent op onnavolgbare wijze beschreven. Hij reisde jarenlang als Afrikaans correspondent voor een Pools persbureau door Afrika. Niet op z’n koloniaals met bewakers en dragers, maar hij huurde een huisje in een krottenwijk in Nigeria of reisde liftend dwars door Mauritanië. Zo heeft hij meer dan twintig burgeroorlogen meegemaakt, werd zelfs een paar keer ter dood veroordeeld en liep ook tuberculose en malaria op. Ebbenhout leest als een spannend jongensboek, maar is ook heel informatief.”

Inspirerend vindt Van de Vijver vooral de filosofische draai die Kapuscinski (1932 - 2007) geeft aan zijn belevenissen. “Hij is gericht op ontmoetingen met wat hij ‘de ander’ noemt. Hij probeert iedereen zonder vooroordelen tegemoet te treden en neemt daar alle tijd voor. Daardoor hoort en ziet hij dingen die anderen over het hoofd zien. Met deze werkwijze heeft hij een nieuw, indringend beeld van Afrika neergezet. Afrika is niet alleen honger, oorlog en ziekte, maar ook liefde en warmte, zo  leren zijn ontmoetingen met Afrikanen.”

Kapuscinski was een voorbeeld voor Van de Vijver bij het schrijven van zijn eerste boek Afrika is besmettelijk, over zijn tijd als tropenarts in een ziekenhuis in Congo. “Maar ook bij mijn huidige werk als waarnemend huisarts in Amsterdamse gezondheidscentra speelt Kapuscinski’s centrale gedachte op de achtergrond nog steeds mee. Elke patiënt die ik zie, is een ander mens met een eigen perceptie. Het is een belevenis om iemand op je spreekuur te hebben en te mogen bevragen en onderzoeken en daarmee een band op te bouwen.” Dat idee probeert hij ook uit te drukken in zijn columns in Het Parool, die nu gebundeld zijn als Is dat normaal, dokter?” (zie pagina 11).

Afrika zit bij Van de Vijver in het hart. “Dit jaar keer ik terug naar het continent, nu naar Nairobi waar ik in de sloppenwijken promotieonderzoek ga doen naar de epidemische opkomst van hart- en vaatziekten. Kapuscinski gaat mee.” [Frank van Kolfschooten]