“Tot de laatste bladzijde in spanning” 

Jannes van Everdingen (Dordrecht, 1952) is dermatoloog, algemeen secretaris van de Regieraad en directeur van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie. Hij publiceerde diverse handboeken en populair-wetenschappelijke boeken over geneeskunde. Zijn favoriete pil: Publieke werken van Thomas Rosenboom.

Tekst Frank van Kolfschooten

Dermatoloog Jannes van Everdingen begint met een bekentenis. “Ik sla tegenwoordig geregeld grote passages over in een roman. Ik heb de rust niet meer om beschrijvingen aandachtig te lezen en wil door met het verhaal, hoe mooi ik een boek ook vind.” Maar er is één schrijver van wie hij ieder woord opzuigt en dat is Thomas Rosenboom. “Vooral zijn romans Gewassen vlees en Publieke werken vind ik kapitale boeken.”

 

Omdat een van de hoofdpersonen van Publieke werken een Drentse apotheker is die ook voor arts gaat spelen, had dit boek Van Everdingens extra belangstelling. Hij is vol lof over Rosenbooms schrijftrant. “Zijn woordgebruik is in overeenstemming met de tijd waarin het verhaal speelt. Hij kijkt als een voyeur naar dingen en kan alles zó plastisch beschrijven. Je gaat als lezer enorm meeleven met Anijs en zijn neef Walter Vedder en hun ambitieuze plannen om veenwerkers te verheffen. Je wilt ze aansporen om niet zo stom te doen, omdat je voelt dat ze boven hun macht reiken. Bijvoorbeeld als Anijs een zware bevalling moet doen, waar hij geen enkele ervaring mee heeft.

 

Rosenboom bouwt zijn romans ook prachtig op, als een soort legpuzzel. Ik kon Publieke werken niet wegleggen, het werkt naar een climax toe en heeft een fantastisch slot. Ik was net als bij Gewassen vlees tot de laatste bladzijde in spanning, wat je ook hebt bij detectives maar zelden bij romans. Toen ik het uit had, heb ik het met een zucht dichtgeslagen. Een leeservaring die ik sinds mijn jeugdjaren zelden meer heb gekend. Het is een boek dat ik zo weer kan pakken om er stukjes in te gaan lezen.”

 

Van Everdingen schreef naar aanleiding van Publieke werken zelfs een artikel over de witte jas die Rosenboom apotheker Christof Anijs laat aantrekken anno 1888. “Ik vroeg mij af op welk moment dokters eigenlijk witte jassen zijn gaan dragen, want ik had weleens gelezen dat ze eerst in het zwart rondliepen. Uit mijn bronnenonderzoek bleek dat de witte jas tussen 1880 en 1900 zijn intrede deed onder Nederlandse artsen, maar in huisartspraktijken op platteland zeker niet eerder dan in de twintigste eeuw. Op dat punt heeft Rosenboom dus een historisch foutje gemaakt. Volstrekt onbelangrijk natuurlijk, het bewijst vooral hoe die roman mij tot in de details heeft geprikkeld.”