Culinaire taalgidsjes: 7 tips
Bekeken 1586
Reacties 1
Beoordeling 
25-11-2010
Natuurlijk kunt u zich redden in die Toscaanse trattoria of Parijse brasserie. Zonder haperingen bestelt u een bistecca alla fiorentina of bœuf bourguignon, om er in dezelfde adem – geheel in de lokale tongval – water, wijn en brood bij te vragen.
7 tips
- Momenteel zijn er in Nederland gastronomische woordenboeken verkrijgbaar van verschillende uitgeverijen. Zo biedt Het Spectrum de serie Culinair Reisdagboek van gastronomisch journalist Onno Kleyn. Deze handige pocketgidsen zijn verkrijgbaar in de edities Frans-Nederlands (http://bit.ly/bqDxgh), Italiaans-Nederlands (http://bit.ly/atT3k1) en Spaans-Nederlands (http://bit.ly/buxg51).
- Ook uitstekend is La Carte (Uitgeverij Podium) van journalist Rik Smits (http://bit.ly/cgXqwV) voor de Franse keuken. Dezelfde uitgeverij biedt ook Il Menù (http://bit.ly/9ihMbc)) voor de Italiaanse keuken van Joost Overhoff.
- Ook voor de Engelse (en Amerikaanse) keuken is er een uitstekend gastronomisch woordenboek verkrijgbaar. Helaas geen pocketformaat, dus minder geschikt voor op reis.
- In het Engels zijn culinaire woordenboeken ook verkrijgbaar voor andere talen (o.m. Portugees-Engels, Russisch-Engels en Duits-Engels, zoek bijvoorbeeld op amazon.com). Maar dan heb je eigenlijk ook het hierboven genoemde gastronomische woordenboek Engels-Nederlands nodig, als je tenminste geen native speaker bent. Want wat is horseradish, turnip en black pudding ook weer?
- Ook op internet zijn culinaire woordenlijsten te vinden. Hier (http://bit.ly/6ZA3pJ) en hier (http://bit.ly/d4ihVv) vindt u bijvoorbeeld een groot aantal Nederlandse én buitenlandse (voornamelijk Franse) culi-termen. Handig voor thuis, maar wellicht minder praktisch wanneer u in brasserie of restaurant zit.
- De eerste culinaire woordenboek-app voor o.m. iPhone (http://bit.ly/bXpZ9F) en Blackberry (http://bit.ly/cp149E) bestaat ook al: de International Culinary Dictionary. Engelstalig dus, helaas laat de eerste Nederlandse app op dit vlak nog op zich wachten.
- Gek genoeg bestaat er geen Duits-Nederlands culinair woordenboek. Blijkbaar wordt verondersteld dat iedereen wel weet wat Spanferkel, Flädlesuppe en Hackepeter is. Gat in de markt?
|
Toch zijn er altijd weer van die situaties dat je de menukaart niet volledig kunt ontcijferen. Zo belandde ik onlangs in een Spaans restaurant waar ik kon kiezen uit gerechten als
Conchinillo con Piña Asada y Salsa Agridulce en
Terrina de Cordero y Puré Lote con Salsa de PX al Chipotle. Aan sommige woorden kon ik nog wel een touw vastknopen, maar het grootste deel van de menukaart ging mijn culinaire kennis ver te boven. Helaas was de ober even bekwaam in het Engels als ik in het Spaans, zodat we waren aangewezen op non-verbale communicatie. Bij de uitleg van de menukaart beeldde hij geduldig een aantal gewassen uit met zijn handen, ik meende onder meer een bloemkool, asperge en pompoen te herkennen. Ook imiteerde hij, wijzend naar de gerechten, kippen, koeien, varkens en diverse schaaldieren. (
“Señor, pechuga?” Ober, met klapwiekende armen: Pókpókpókpókpók!) Zo mondde mijn lunch uit in een soort culinaire versie van
Hints.
Best vermakelijk. Maar lastig was het wel.
Vooral Spanje en Italië zijn wat dat betreft berucht: het is eenvoudiger om een maaltijd te bestellen in de binnenlanden van Maleisië of Malawi dan in de buitenwijken van Milaan of Madrid.
Gelukkig bestaat er sinds jaar en dag een handige oplossing voor dat soort probleemsituaties: culinaire taalwoordenboekjes. Ik peins er bijvoorbeeld niet over om naar Frankrijk af te reizen zonder mijn ‘gastronomisch woordenboek’ La Carte van Rik Smits. Een handzaam culibijbeltje dat me vertelt dat cervelas cervelaatworst betekent, en dat cervelles hersentjes zijn. Soortgelijke pocketgidsjes zijn verkrijgbaar voor Engeland, Italië en Spanje. Jammer is wel dat ze alleen verkrijgbaar zijn in de genoemde talen. Voor overige spraken kun je soms een Engelstalig gastronomisch woordenboek kopen, maar dan moet je eigenlijk ook weer een Engels-Nederlands woordenboek meenemen. (Wie of wat zijn bijvoorbeeld giblets, egg mushrooms en buttermilk? Daarom.)
Weet u wat iets zou zijn? Een smartphone-app met uitgebreide culinaire woordenschat in alle grote wereldtalen. Die als het even kan de ober ook nog kan uitleggen dat de wijn te warm is of de soep te lauw. Die óók kan vragen of de muziek wat zachter mag, en mede kan delen dat je de koffie tegelijk met het dessert wil. En die op subtiele wijze duidelijk maakt dat die waardeloze service toch echt geen fooi waard is. En dat dan van het Swahili tot het Slowaaks. Ik vermoed dat je er een fortuin mee verdient.