Bruggen bouwen met mediation 

Waar samengewerkt wordt, kunnen conflicten ontstaan, ook in de gezondheidszorg. Grote verschillen van inzicht of zelfs alledaagse ergernissen kunnen volledig uit de hand lopen. In het uiterste geval leidt dit tot een gang naar de rechter en onherroepelijk verstoorde werkverhoudingen. Door op tijd te kiezen voor mediation, kan een hoop ellende worden voorkomen.

Tekst Roel Notten | Illustratie Gerwin Tromp

Binnen een maatschap ergeren twee collega’s zich aan het gedrag van een derde maat. In de ogen van die twee loopt de derde er de kantjes vanaf. De irritaties lopen over en weer hoog op, en de verwijten zijn niet van de lucht. Uiteindelijk barst de bom. Maar ondertussen er moeten wel nog steeds patiënten worden behandeld. Hoe nu verder?

 

VvAA adviseur Jacqueline van Eekelen over mediation.

Intensieve begeleiding Een mediationtraject omvat zo’n vijf gesprekken van gemiddeld twee uur en doorloopt verschillende stadia: Na de intake legt de mediator alle afspraken voor het traject vast in een mediationovereenkomst. Na de ondertekening van de mediationovereenkomst start de mediation. Tijdens de bijeenkomsten zal elke deelnemer de kans krijgen om zijn kant van het verhaal te vertellen, met alle emoties die daarbij horen. Na een aantal gesprekken is het duidelijk wat voor iedereen de kern van het conflict is en waar men in de toekomst heen wil. Partijen kunnen constructief aan oplossingen gaan werken. De mediator heeft verschillende technieken waarmee hij hen kan helpen om deze oplossingen te vinden. Als beide partijen een oplossing hebben gevonden, legt de mediator deze oplossing vast in een vaststellingsovereenkomst zodat over de afspraken geen misverstand kan bestaan. Na ondertekening van de vaststellingsovereenkomst is de mediation afgerond.

De wereld van de gezondheidszorg is klein. Vakgenoten kennen elkaar en zijn nauw met elkaar verbonden. Dat is ook nodig. Collegiale toetsing en een hechte samenwerking binnen de zorg zijn essentieel voor een goede en kwalitatieve zorgverlening aan patiënten. Maar ook in de gezondheidszorg kan er binnen die samenwerking wrijving en spanning ontstaan. Dan ligt een conflict al snel op de loer, met het risico dat de boel escaleert. Mensen die voorheen prima door één deur konden, bijten zich als gevolg van een conflict volledig vast in hun eigen overtuiging. Het resultaat hiervan is dat men niet meer oplossingsgericht kan denken en alleen nog maar negatief op hun conflictpartners reageert.

 

Gang naar de rechter
In het uiterste geval leidt een dergelijk hoogopgelopen conflict tot een gang naar de rechter. Dat is in bijna geen enkel geval het meest wenselijke scenario. Het uitvechten van een conflict voor de rechtbank kent namelijk behoorlijk grote nadelen.

 

Allereerst is het een kostbaar traject; de proceskosten zijn over het algemeen niet mals. Bovendien is het maar afwachten in wiens voordeel de uitslag uitvalt en of de proceskosten dus niet nog eens verdubbelen bij een eventueel verlies van de zaak.

 

Een volgend nadeel is dat een rechtszaak vaak lang duurt, waardoor het conflict binnen de maatschap of tussen de partners blijft doorsudderen. En wanneer een van de partijen het na afloop niet met de rechterlijke uitspraak eens is, kan deze ook nog eens in beroep gaan, waardoor het conflict zich nog langer voortsleept. En zo’n mogelijke herziening zal de onderlinge frustratie tussen de partijen alleen maar vergroten. Tot slot is het enige wat een rechter doet, de argumenten van twee partijen wegen en een uitspraak doen. Daarbij is er dan altijd een winnaar en een verliezer; een tussenweg die voor beide partijen bevredigend is, bestaat eigenlijk niet.

 

Eén ding is daarbij duidelijk: ook de patiënt is niet gebaat bij gebrouilleerde zorgprofessionals. En ook het imago van de betreffende zorgverlenende instelling of organisatie wordt door een gang naar de rechter geschaad.

 

Constructieve oplossing
Gelukkig is er ook een snellere, goedkopere maar vooral meer bij de zorg passende manier om het geschil op te lossen. Met over het algemeen een bevredigender uitkomst: mediation.

 

Het inzetten van een mediator kent vele voordelen. Allereerst is een mediator een onafhankelijke derde partij. Dit brengt met zich mee dat de mediator de belangen van de partijen in vertrouwelijkheid bespreekt en geen standpunt inneemt. Als onafhankelijke partij stimuleert de mediator partijen om weer in gesprek te raken en om uiteindelijk zelf een oplossing aan te dragen.

 

Het grootste pluspunt van mediation is de begeleiding van de vastgelopen partijen in het geëscaleerde conflict naar een constructieve oplossing en de mogelijkheid van het behoud van de relatie. Waar conflicten vaak verzanden in over en weer modder gooien, kan alleen al de aanwezigheid van een mediator ervoor zorgen dat de negatieve spiraal wordt doorbroken. Op deze manier haalt een mediator een hoop emotionele spanning tussen mensen weg die het vinden van een rationele oplossing vaak in de weg staat. In het gunstigste geval leidt dit ertoe dat voormalige vijanden elkaar weer wat licht in de ogen gunnen en met elkaar verder kunnen.

 

Niet onbelangrijk tot slot: de inzet van een mediator is een stuk goedkoper dan een gang naar de rechter. Bovendien leidt mediation over het algemeen sneller tot een oplossing dan wanneer het conflict voor de rechter wordt uitgevochten.