Blokken in de bieb

In tentamenperiodes trekken hele volksstammen naar de campus om te studeren. Waarom niet gewoon lekker thuis? “In de bieb heb ik niet de neiging te gaan netflixen.”

Tekst: Richard Hassink | Beeld: Tamar Smit

“Heel soms leer ik thuis”, zegt Zsuzsa Kobus (18), eerstejaars geneeskunde in Amsterdam, “maar meestal zit ik in de bibliotheek.” In haar geval is dat er niet één, maar zijn het er drie. “Bij het AMC is een medische bieb waar ik overdag regelmatig zit, en in tentamenperiodes ga ik in mijn woonplaats Utrecht vaak naar de universiteitsbibliotheken op De Uithof en in de binnenstad.” Ze is bepaald niet de enige student die een bibliotheek of studiezaal opzoekt om te studeren. Heel anders was dat twintig jaar geleden, toen de meeste studenten nog in hun eentje op hun kamer zaten te blokken.

Soort socialisatieproces

Kurt De Belder is bibliothecaris van de Universiteit Leiden. Hij vertelt dat onderwijsinstellingen vele miljoenen investeren om in dit veranderde studeerpatroon te voorzien. Zo heeft ‘zijn’ universiteit onlangs het aantal werkplekken in de bibliotheken verdubbeld. Maar waarom trekt men massaal naar bibliotheken en studiezalen? Daarover hoeft De Belder niet lang na te denken. “Men vindt het prettig om elkaar op de campus te ontmoeten, het is een soort academisch socialisatieproces.” Hij vertelt dat niet alleen de kwaliteit van de plek belangrijk is, maar ook de aanwezigheid van espressobars en barista’s. “Thuis kom je eerder in de verleiding om even te facebooken, een tweet te versturen of iets anders te doen, zolang het maar niet studeren is.”

Loes Bolster (22), tweedejaars fysiotherapie aan de Hogeschool Utrecht, bevestigt dat. “Ik woon in een studentenhuis waar ik me vaak moeilijk kan concentreren. Dan weer heeft iemand harde muziek op, dan weer klopt er iemand aan die zin heeft in een praatje.” Maar zelf zoekt ze ook afleiding door even een serie te kijken op Netflix. Geneeskundestudent Kobus herkent dit gedrag. “Even netflixen, daar ben ik ook heel gevoelig voor, maar in de bibliotheek doe je dat niet, daar ga je mee in het klimaat van leren.”

‘Het is ook een kwestie van zien en gezien worden’

Studentenpsycholoog Jeanette van Rees denkt dat studeren in een leeromgeving als een bibliotheek een goede remedie is tegen studieontwijkend gedrag, wat volgens haar een ‘bekende aandoening’ is. “Je gaat in de bibliotheek echt niet naar een film op Netflix kijken, terwijl iedereen om je heen aan het studeren is. Wat dat betreft, hou je elkaar bij de les.” Volgens Van Rees zijn ook studenten op zoek naar regelmaat en zien ze studeren als een werkweek. “Ze gaan elke dag naar de bibliotheek om uren te maken. Voordeel is dat je dan ’s avonds en in de weekenden vrij bent.” Bibliothecaris De Belder wil daarbij nog aanstippen dat studeren in studiezalen en bibliotheken over het algemeen natuurlijk efficiënter is dan thuis studeren. “Slim als je daarvoor kiest, want veel tijd voor je studie krijg je niet van de overheid.”

Gloednieuwe bibliotheek

Alhoewel universiteiten en hogescholen de laatste jaren meer studeerplekken hebben gecreëerd, schiet het aanbod in tentamenperiodes toch tekort. Dat merkt ook Bianca Pannekoek, manager in de gloednieuwe bibliotheek van de Hogeschool Utrecht. “De eerste weken waren er nog genoeg van onze 520 werkplekken vrij, maar tijdens de laatste tentamenperiode zat het stampvol. Ook wel weer fijn als je ziet dat we voorzien in een behoefte.” Pannekoek is blij dat de HU nu een goede, grote bibliotheek heeft. “Veel van onze studenten maakten de afgelopen jaren gebruik van de universiteitsbibliotheken en dat leverde daar extra drukte op. Nu kunnen universiteitsstudenten ook bij ons terecht.”

Pannekoek vindt dat men zich in de nieuwe bieb over het algemeen goed gedraagt en lacht dat zij en haar collega’s soms zelfs de vraag krijgen of het iets rustiger kan. “Dat is echt de omgekeerde wereld.” Pannekoek noemt nog een reden waarom men naar de campus komt om te studeren. “Uit eigen onderzoek blijkt dat het ook een kwestie is van zien en gezien worden en tijdens pauzes vrienden te ontmoeten.” Zsuzsa Kobus en Loes Bolster doen dat ook regelmatig. “Het is toch wat gezelliger als je samen koffiedrinkt of luncht”, zegt Bolster. Met contact zoeken met onbekenden houdt Bolster zich niet bezig, en ook Kobus zit daarvoor niet in de bieb. “Soms wissel ik weleens een blik, maar verder dan dat gaat het niet.”

Grootste biebirritaties

  • Mensen die eroverduidelijk niet horen en jouw plek bezet houden.
  • Boterhamsmakkende of kauwgomkauwende buren.
  • Bellende mensen op de gang die denken dat jij ze niet hoort.
  • Giechelende mensen die omdat ze zich niet meer kunnen concentreren eenbeetje gaan zittenfluisterkletsen.
  • Mensen die een studeerplek uren bezet houden terwijl ze heel andere dingen aan het doen zijn

Medische bibliotheken

De faculteiten geneeskunde, tandheelkunde en diergeneeskunde hebben vaak ook een eigen medische bibliotheek. Het Centrum Hoger Onderwijs Informatie dat jaarlijks de Keuzegids uitbrengt, laat regelmatig onderzoeken wat men van deze faciliteit vindt. Niet alleen de bibliotheek wordt beoordeeld, maar ook de onderwijsruimten, werkplekken voor zelfstudie en ICT-faciliteiten.

Uit de resultaten van vorig jaar blijkt dat de medische bibliotheken van Nijmegen, Utrecht, Groningen en de Vrije Universiteit Amsterdam goed scoren. Rotterdam en Maastricht doen het redelijk en de Universiteit van Amsterdam is de hekkensluiter. Tandartsen in spe in Groningen tonen zich dik tevreden over de faciliteiten aldaar, en in Amsterdam en Nijmegen zijn ze redelijk content. De enige faculteit diergeneeskunde in Nederland, in Utrecht, oogst voor zijn faciliteiten het predikaat matig.

Tips voor biebblokkers

  • Ga vroeg. In tentamenperiodes is het vaak bomvol in bibliotheken en studiezalen. Als je er voor negenen bent, vind je meestal nog wel een geschikte stilteplek.
  • Zoek een strategisch goede plek. Licht is belangrijk maar ga niet ergens zitten waar de kans groot is dat je alleen maar naar buiten gaat zitten staren. Bijvoorbeeld met uitzicht op de bushalte, waar elke twee minuten tientallen studenten uitstappen. De verleiding is dan waarschijnlijk te groot om niet te kijken.
  • Beloon jezelf. Spreek met jezelf af dat als je twee uur keihard werkt, je een cappuccino met iets lekkers erbij mag nemen.
  • Studeer niet alleen. Het leven tijdens tentamenperiodes is niet zo dynamisch en soms best eenzaam. Neem een vriend of vriendin mee (wel een die je motiveert en niet afleidt).
  • Gebruik oortjes of dopjes. Als je kunt leren met muziek op je hoofd, voorkomen oortjes dat je je laat afleiden door geluiden om je heen (eetgeluiden, gefluister, pennengetik). Kun je niet tegen muziek maar wel tegen het geruis van je eigen bloedsomloop, dan zijn oordopjes een goede optie.