De trein is helemaal terug

Oude routes worden in ere hersteld en nieuwe verbindingen schieten als paddenstoelen uit de grond. Op vakantie met de trein wint snel aan populariteit. De grote winnaar: de reiziger.

Tekst: Bas van Oort | Beeld: Shutterstock

Bergmeren en besneeuwde dennenbossen tussen Luzern en Interlaken, uitzicht op de Matterhorn bij Zermatt. Een acht uur durende, adembenemende rit naar St. Moritz vanuit een bijna volledig glazen coupé, met ramen zo groot dat het voelt alsof de bergtoppen welhaast aan te raken zijn, om te eindigen met de Bernina Express, die langs gletsjers en over honderden bruggen voert. De gemeenschappelijke deler? Alles gaat over het spoor. Treinliefhebbers kunnen deze Winter Magic Tour door Zwitserland als een pakketreis inclusief accommodaties boeken: zeven dagen/6 nachten vanaf 940 Zwitserse frank per persoon. In de zomer is er een net zo spectaculaire variant.

Ook de reis naar Zwitserland toe, kan met de trein. Want sinds afgelopen december rijdt er dagelijks weer een nachttrein van Amsterdam naar Zürich, met stops in Utrecht en Arnhem. Een treinbed voor de prijs van een hotelovernachting en uitgeslapen aankomen in de ochtend; het is een serieus alternatief voor een korte vliegreis of lange autorit.

250.000 kilometer rails

Dat de trein in rap tempo weer in opkomst is, mag duidelijk zijn. Het waren donkere jaren voor de treinliefhebber die graag de grens over ging. Vanzelfsprekende dienstregelingen als de City Night Line werden opgeheven en het ontbrak aan reizigersgemak. Maar de coronacrisis en met name de erbarmelijke klimaatvooruitzichten noopten tot een efficiënter gebruik van de in totaal bijna 250.000 kilometer aan aaneengesloten rails in Europa. 

Het nieuwe credo: duurzamer reizen (zie ook kader) en vervuilende alternatieven zo veel mogelijk laten staan. Frankrijk bant korte, binnenlandse vluchten naar bestemmingen waar de trein een goed alternatief kan zijn; in Oostenrijk wordt gesproken over belastingen op korte vluchten. En er komen nieuwe treinverbindingen. In Frankrijk en Spanje rijdt vanaf het voorjaar van 2022 de lowcost-hogesnelheidstrein Ouigo, met in Frankrijk verbindingen tussen onder meer Parijs en Nice en Parijs en Nantes voor prijzen onder de 30 euro (enkele reis). In Spanje worden rond dezelfde tijd nieuwe snelletreinverbindingen tussen Barcelona en Madrid geïntroduceerd (vanaf 9 euro enkele reis), met later een uitbreiding naar verbindingen met meer Spaanse steden.

Ook de meest romantische variant van de trein is weer helemaal terug: de slaaptrein. Naast de hernieuwde verbinding naar Zwitserland gaat er vanuit Nederland ook dagelijks een Nightjet naar Oostenrijk. Er zijn nieuwe initiatieven zoals de GreenCityTrip (zie kader), met sinds afgelopen najaar nachttreinen naar onder meer Praag en Venetië, en de European Sleeper, die vanaf april 2022 drie keer per week ’s nachts tussen Brussel en Praag rijdt – via Rotterdam en Amsterdam. 

Buiten Nederland blijven er eveneens nieuwe verbindingen bijkomen. Tussen Berlijn en Stockholm bijvoorbeeld of van Praag naar Boedapest en Split (Kroatië). Alsof het een bordspel is, zo kan de treinreiziger verbindingen door Europa uitstippelen de komende jaren, met als beloning een ontspannen én duurzame reis.

Hoe duurzaam is de trein? 

Het zal u niet ontgaan zijn afgelopen november bij de klimaattop van de Verenigde Naties in Glasgow: de klimaattrein. In heel Europa wordt gekeken naar duurzame investeringen, en op het gebied van reizen speelt de trein daarbij een belangrijke rol. Niet voor niets werd 2021 door de Europese Unie uitgeroepen tot Europees Jaar van het Spoor. 

Maar hoeveel duurzamer is de trein? Een vliegreis belast het milieu maar liefst 7 tot 11 keer zoveel als dezelfde reis per trein. Het verschil is het grootst op een korte reisafstand, dat wil zeggen minder dan 700 kilometer (bron: Milieu Centraal). In meer en meer landen rijden treinen op groene stroom. Alle langeafstandstreinen in Duitsland rijden al sinds een paar jaar op groene stroom; in Zwitserland en Zweden rijden de meeste treinen op stroom uit waterkracht. In Nederland is reizen met de trein al sinds 2017 CO2-neutraal. 

De ambities van de Europese Commissie voor de toekomst zijn groot: in 2030 moet het aantal reizigers met hogesnelheidstreinen verdubbeld zijn ten opzichte van nu, in 2050 zelfs verdrievoudigd.

Waar te boeken

NS International

Wie enkel een treinticket zoekt om internationaal van A naar B te komen, kan terecht op de website van NS International. De internationale tak van de NS werkt hetzelfde als de reguliere website en dat betekent dat ticketprijzen en reisschema’s makkelijk zijn op te zoeken. Van populaire bestemmingen als Parijs (vanaf € 35,- enkele reis), Berlijn (€ 38,-) en Londen (€ 88,-) tot uitgestippelde routes naar Kopenhagen (€ 60,-) of Boedapest (€ 70,-), zowel overdag als ’s nachts. nsinternational.nl

De Treinreiswinkel

Sinds jaar en dag de specialist in Nederland op het gebied van buitenlandse treinvakanties. Van de nachttrein naar Oostenrijk tot de Transsiberië Express, met alles wat erbij komt kijken, zoals het meenemen van een fiets of auto of voordelige meerdaagse treinpassen. Van losse treintickets tot vakanties inclusief accommodatie. treinreiswinkel.nl

Incento

Hét adres voor droomreizen per trein: o.a. The Canadian (van Toronto naar Vancouver), de Belmont Royal Scotsman (door de Schotse Hooglanden), The Ghan (Australië) of de Shongololo Express (door Namibië en Zuid-Afrika). incento.nl

Pakket trein & hotel

Steeds meer algemene reisaanbieders hebben tegenwoordig treinpakketreizen in hun assortiment. Onder meer Tui (tui.nl/treinvakantie) biedt stedentrips aan naar Parijs, Keulen, Londen en Brussel, inclusief accommodatie. GreenCityTrip biedt sinds oktober 2021 pakketreizen met eigen nachttreinen naar zes Europese bestemmingen: Innsbruck, Verona, Venetië, Milaan, Wenen en Praag. Prijs: vanaf € 200,- p.p. (ticket-only vanaf € 139,-). greencitytrip.nl