Debat Nationaal Zorgfonds

Dat het zorgstelsel verbeteringen behoeft, daarover zijn de deelnemers van het debat over een Nationaal Zorgfonds het eens; de uitwerking ligt voor iedereen anders. Op maandag 24 oktober discussieerde een aantal politici, economen en zorgprofessionals op genuanceerde wijze over wat er beter kan in het huidige zorgstelsel en of een Nationaal Zorgfonds oplossingen biedt. Het debat is een initiatief van Arts-en-Auto-blogger Frank van Wijck.

Voor sommige deelnemers ligt de oplossing in grote of kleinere aanpassingen van het huidige stelsel, anderen pleiten voor een nieuwe vorm, één Nationaal Zorgfonds. In een genuanceerd debat delen Tweede Kamerlid Renske Leijten (SP), economen Michiel Verkoulen en Marcel Canoy, filosoof-psychiater en Arts-en-Auto-blogger Alan Ralston, adviseur bedrijfsvoering zorg en business controler Ivo Knotnerus en huisarts en bestuurslid van VPHuisartsen Herman Suichies hun visies. Het debat wordt geleid door Eric Janson, a.i. lid raad van bestuur vanSt Anna Zorggroep.

Luister hier het debat terug

Volgens Renske Leijten gaat het in de zorg nu om macht en geld, vaak over de hoofden van de zorgverleners en de patiënten heen. In haar ogen zou bij een nationaal zorgfonds de macht beter verdeeld zijn (regionaal georganiseerd), waardoor de menselijke maat weer terug kan komen in de zorg. Door de kortlopende contracten is er nu geen ruimte voor preventie. Wanneer zorgaanbieders zekerheid op de langere termijn hebben, kunnen ze investeren in preventie en zullen mensen minder ziek zijn; hierdoor zullen de zorgkosten dalen. Ook als een nationaal zorgfonds het niet zou halen, blijft Leijten pleiten voor investeren in midden- en langetermijnbeleid. En het hele overstapcircus zou ze willen afschaffen.

Ook Herman Suichies staat achter een Nationaal Zorgfonds. Hij vindt dat de zorgverzekeraars nu te veel macht hebben. Hij wil verder kleinere huisartspraktijken en vindt het belangrijk dat substitutie niet afhangt van de besparingen in de tweede lijn.

Ivo Knotnerus houdt vast aan het huidige stelsel, maar is van mening dat de huisartscontractering uit het zorgstelsel kan en hij zou de zorgverzekeraars willen verbieden om met de ziekenhuizen plafonds en budgetten af te spreken.

Marcel Canoy vreest dan een Nationaal Zorgfonds te weinig concurrentieprikkels zal geven, iets wat volgens hem nodig is om kwaliteit te waarborgen.

Ook Michiel Verkoulen benadrukt het belang van concurrentie. Als de financiering van de zorg regionaal georganiseerd wordt, zou regionale benchmarking nodig zijn. Een nieuw stelsel moet innovatie kunnen waarborgen. En de macht in de zorg bij één partij leggen is in zijn ogen geen goed idee. Er is altijd een tegenmacht nodig om de voorkomen dat het zorggebruik en de kosten te veel stijgen.

Alan Ralston zou minder bureaucratie willen en of het nu in een aangepast stelsel of onder een nationaal zorgfonds is: de patiënt als derde macht, naast de zorgverzekeraar en de zorgverlener, zou een hoofdpunt moeten zijn.

In het debat dachten de deelnemers, vanuit hun verschillende achtergronden, na over  mogelijke verbeteringen van het huidige zorgstelsel. Zij spraken de wens uit om het hier niet bij te laten, maar om over een paar maanden weer met elkaar verder te praten.

8 Reacties Reageer zelf

  1. Michel van de Beek
    Geplaatst op 25 oktober 2016 om 12:35 | Permalink

    Erg goed initiatief! Goed dat er constructief gediscussieerd is. Wellicht een eerste stapje naar meer nuance, oog voor de context?

    Wat mij opviel is dat er door alle aanwezigen voornamelijk gedacht en gediscusseerd leek te worden vanuit een zelf-referentiële en rationele oriëntatie. Vanuit die oriëntatie is een situatie maakbaar. Als je maar de juiste modellen, theorie kiest. Wordt zorg gezien als een product, dat is te specificeren, te voorspellen, te plannen, in te kopen en te controleren. Bekostiging en macht … dat zijn de voornaamste issues. Zorgvragers zijn zelfreferentieel en zullen ‘consumentisme’ vertonen. Zorgverleners denken ook eerst aan zichzelf en daarom zullen in de relatie arts-patiënt de kosten uit de hand lopen. Daarom moeten er remmende maatregelen getroffen worden zoals budgettering, planning, controle, et cetera.

    In de praktijk blijkt echter, zoals de diverse voorbeelden die aangehaald werden tijdens het debat, als er in passende context echte verbinding tussen zorgverlener en patiënt ontstaat dat die kosten juist niet uit de hand lopen. Dus … daar waar oog is voor context en sociale betekenis, dan treden de nadelige gevolgen niet of veel minder op. Nadelige gevolgen, hoge kosten die we met een moeilijk en kostbaar systeem proberen te minimaliseren.

    Interessant gegeven zou je zeggen. Toch leek het door aanwezigen niet of niet voldoende opgepikt te worden. Door de eigen dominante denkwijze wellicht? Er werd zeer weinig gesproken over de rol van de patiënt. Jammer, omdat hij/zij namelijk voor een groot deel de kwaliteit, en kosten bepaalt. Laten we bijvoorbeeld eens kijken naar de definitie van zorg: hetgeen je doet voor iemand die hulp of zorg nodig heeft. Hierbij bepaalt de interactie en evolutie daarvan de zorg. De patiënt de kwaliteit … en de kosten. De patiënt is onlosmakelijk met de situatie verbonden. Dat staat dus haaks op de huidige benadering, op de huidige denkwijze waarin zorg gezien wordt als een product. Waardoor het dus logisch is dat de patiënt consumentisme gaan vertonen … waardoor er allerlei problemen ontstaan omdat de denk- & handelswijze niet passend is.

    Zelf heb ik de volgende ervaring, die blijkbaar breder gezien wordt gegeven de aangedragen voorbeelden, dat wanneer er een echte verbinding ontstaat tussen zorgverlener en -vrager, de zorgvrager ervaart dat zijn/haar rol de grootste en uiteindelijk meest bepalende is in die context en interactie. Dat hij/zij geen consumentisme zal gaan vertonen, maar betrokken raakt en verantwoordelijkheid neemt. Om het belang van betrokkenheid en verantwoordelijkheid bespreekbaar te maken, gebruikte ik in mijn praktijk graag de metafoor van de serie House MD. Waarin de meest briljante arts, toch elke uitzending minimaal 7 keer fout zat omdat hij nog niet alle gegevens / informatie van de patiënt had. Om de 8e keer na eindelijk het laastste puzzelstukje van de patiënt gekregen te hebben op briljante wijze weer een onmogelijke casus op te lossen.

    Ook in de complexe zorgwereld zullen we de oplossing niet vinden zonder patiënt …

  2. anh jansen
    Geplaatst op 25 oktober 2016 om 16:07 | Permalink

    Volgens de Oratie van de Alan Greenspan van de zorg in dit land gaat er dus niets veranderen; men gaat sturen op uitkomsten van zorg opdat de verplicht verzekerden kunnen kiezen.

    Dat er geen Restitutie verzekeraars meer zijn in dit land doet aan die keuzevrijheid niets af; de volgende keuze is immers dat de verplicht verzekerde kan kiezen om de afgenomen zorg zelf te betalen of tot het marktconforme bedrag voor niet gecontracteerde zorg.

    Variabele daarbij is dan ook nog dat het betrokken ziekenhuis of zorgaanbieder de gevraagde zorg überhaupt nog mag leveren; het budgetplafond geldt immers ook voor niet gecontracteerde zorgafname! Daarom zijn juist de Restitutie polissen afgeschaft. Het budget van de private verzekeraars wordt immers bepaald door de Minister.

    Het systeemmodel is gebaseerd op met elkaar concurrerende verzekeraars die volgens Alan Greenspan van de Zorg niet met elkaar concurreren, de netto marges blijven stijgen, en met elkaar concurrerende

    Werner Herzog heeft ondertussen de tape beluisterd: “Grizzly Man was niet gek”.

    De ZEN van het bestaan wordt gezocht in Nederland. Men denkt dit te bereiken door het plaatsen van allerlei Boedha beelden e.a. attributen.

    En door het handhaven van het ZEN Zorg Model.

    De patiënt wordt niets gevraagd! We spelen Bridge met de patiënt als blinde. De overige spelers, Overheid, Verzekeraars en Zorgaanbieders komen de tijd wel door.

    Jammer dat de Zorgaanbieders met de Patiënten samen spelen en de patiënten denken met de verzekeraars van doen te hebben.

    Nog een rondje? 10 jaar? Alan Greenspan van de Zorg zegt: Doen!

  3. anh jansen
    Geplaatst op 26 oktober 2016 om 10:15 | Permalink

    De tape beluisterd, tegen het advies van Werner Herzog in.

    Terecht advies; de SP heeft Renske Leyten alleen de strijd laten aangaan met 3 ‘zorg’ economen. RL heeft verteld wat nu het SP plan inhoudt; populatie bekostiging. Bij voorbaat verloren strijd om Roodkapje het bos in te sturen en helemaal met een verdelingsmodel van gelden, ook gebudgetteerd, op basis van populatie bekostiging.
    Niet economen verliezen het altijd tegen economen en dan helemaal.

    Na een uur was RL opgepeuzeld en lieten de 3 Beren een fikse boer.

    De 3 economen kwamen zelf niet ongeschonden uit de ongelijke strijd; vroegen zich af waarom marktwerking wel kan op alle andere terreinen en bij de zorg niet. Autohandel, telefonie, mobiele telefonie, bouw.
    Laat ze de proef op de som nemen: laat verzekeraars voortaan voor hun abonnement afnemers de mobiele telefoons kopen, waarbij de Overheid het budget bepaald en waarbij de verzekeraars ook nu de prikkel krijgen dat zij het verschil tussen geraamde kosten en uiteindelijke kosten mogen behouden.

    Wat blijft er dan over van de Apples en Samsungs van deze wereld?

    In de zorg kopen verzekeraars het product in namens hun verzekerden. Verzekerden die per 2017 helemaal niets meer mogen zeggen over welk product zij krijgen. Dat is immers het gevolg van de functionele omschrijving van de te vergoeden en te leveren zorg.

    Bas Bloem staat ook te popelen om de 3 economen uit te leggen hoe innovatie werkelijk gaat in de zorg en waarom zijn mooi product wordt gestaakt. In de schadeverzekering moet schade per verzekerde worden toegerekend. Dat gaat niet projecten die velen betreft; wie krijgt dan wat en wie maakt welke kosten? En natuurlijk is er geen indicator voor de ex ante risicoverevening; verzekekeraars moeten dergelijke projecten uit ‘eigen’ zak betalen.

    Innovatie is als het wordt erkend door de NZa en het ZiN (en daarmee de Minister) als innovatie en er een bedrag aan is toegekend en wordt opgenomen in de basisverzekering. En dan heb je nog steeds te maken met de functionele omschrijving.

    Tja. Zuivere Zen.

    Gezien de oratie van Misja Mikkers gaan we nog 10 jaar door met dit Zen Model. We gaan kijken naar uitkomsten van zorg opdat verzekerden wat te kiezen hebben. Kiezen tussen wat? Tussen verzekeraars die verschillen in kwaliteit aanbieden? Wie weet 1 jaar vooraf wat hij nodig heeft? Been breken? Tumor? DM oplopen?
    Populatie bekostiging en honorering en contractering op uitkomsten werken niet. Is onderzoek naar gedaan is dan de retorische truc die de 3 beren toepassen. In dit geval echt onderzoek en de uitkomsten daarvan zijn; niet doen!

    Dat is voor Nederlandse triple AAA economen de prikkel om het toch te doen.

    Roodkapje is opgepeuzeld. Dat is de uitkomst van dit ongelijke ‘debat’.

  4. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 26 oktober 2016 om 12:32 | Permalink

    Toch slecht geluisterd dan want Renske Leijten zat niet “alleen” tegenover drie economen. Aan het debat namen zes mensen deel, ook een psychiater/filosoof en ook een huisarts en bestuurslid van VPHuisartsen. Terug naar de opname dus, nog een uur aan besteden en nu beter luisteren.

  5. G K Mitrasing
    Geplaatst op 26 oktober 2016 om 13:00 | Permalink

    Beste Frank kan er ook een transcriptie komen? Kunnen we het ook gewoon rustig nalezen.

  6. anh jansen
    Geplaatst op 26 oktober 2016 om 13:32 | Permalink

    Werner Herzog heeft de tape nog eens beluisterd. De man wordt er gek van. Laatste keer dus.

    Bij het boertje van de 3 Beren kwam er wat mee; de resten van de genuttigde ‘Amuses’ voordat zij zich hadden vergrepen aan ons Roodkapje.

    Werner heeft e.a. doorzocht en vastgesteld dat het de restanten waren van Herman Suchies en Alan Ralston. Die bleven wat al te dicht bij zichzelf en hun eigen belang, terwijl het onderwerp op een veel hoger abstractie niveau lag. Populatie bekostiging als oplossing van de verdeling van budgetten, met per regio alsnog concurrentie en tussen regio’s vrijheid van beweging van de verplicht verzekerden, waarbij het budget, ex ante, de verzekerde volgt; de Beren wisten hiermee korte metten te maken en lusten de Amuses rauw.

    Deze twee Helden voor het Volk liepen als eersten in dezelfde val als Roodkapje. Liepen voorop. Dapper, maar roekeloos.

    Ga nu eens in op de inhoudelijke kritiek!

    Bedenk daarbij eens wie dit jaar de Nobelprijs voor Economie hebben gewonnen en op welk onderwerp!

    En waar hebben nu verplicht verzekerden mee te maken? Waarmee de zorgaanbieders? Onvolledige contracten? En wat is daarvan het gevolg? De andere partij gaat op prijs inkopen en wel zo fors mogelijk! En dat gebeurt in de Nederlandse zorg dan ook sinds 2006 en dit proces wordt alleen maar versterkt door de afschaffing van de ex poste.

    Probleem in de zorg is immers dan de contracten altijd onvolledig zijn! Verzekerden muteren immers constant. Het zijn levende wezens. Ziekten, aandoeningen e.d. laten zich niet rubriceren en kwantificeren. Zorg is 24/7. Geen kantoortijden. Altijd ongewis wanneer wat zal toeslaan. Wat is zorg? Paul Frissen heeft zich daar ook al mee bemoeid. Tevergeefs.

    Laat die twee Nobelprijswinnaars maar eens langskomen om e.a. uit te leggen.

  7. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 26 oktober 2016 om 17:03 | Permalink

    @Jansen: Welke inhoudelijke kritiek precies? U hebt het over forse boeren en Roodkapje en stelt ten onrechte dat het een eenzijdig debat gaat. Daar kan ik niets mee.
    @Glenn: De samenvatting lees je hierboven. Een transcript van het volledige debat is er niet. Maar het is de moeite van het terugluisteren waard.

  8. G K Mitrasing
    Geplaatst op 26 oktober 2016 om 19:55 | Permalink

    zeker maar uitspraken her beoordelen is niet zo fijn met zo’n systeem. Misschien dat de redactie da wil doen? kan toch niet veel werk zijn en ook amper kosten?