‘Kansen voor ZBC’s in chronische zorg’

Ruim tien jaar geleden startte kinderarts Henk-Jan Aanstoot samen met een collega een ZBC voor jonge diabetespatiënten. Nu heeft Diabeter vijf vestigingen, meer dan 2000 patiënten en is het centrum overgenomen door een internationaal concern. “Het was één grote exploratietocht.”

Tekst: Martijn Reinink

Ze waren ervan overtuigd dat ze meer voor diabetespatiënten zouden kunnen betekenen. Maar door beperkte budgetten, ruimte en IT-mogelijkheden konden Henk-Jan Aanstoot en Henk Veeze, beiden kinderarts-diabetoloog, hun plannen in het ziekenhuis niet uitvoeren. Daarop begonnen ze Diabeter, een centrum voor kinderen en jongeren met diabetes type 1. “Een sprong in het diepe”, zegt Aanstoot. “Het was ploeteren in het begin. Als startende ondernemer loop je vast in een woud van regels.”

Beide dokters hadden geen ervaring als ondernemer. En geld om adviesbureaus in te huren was er niet. “Patiënten vonden snel de weg naar Diabeter. Maar we hadden nog geen afspraken met verzekeraars; we moesten een jaar zorg voor 200 patiënten voorschieten. We leenden geld met onze huizen als onderpand. We maakten zelf schoon en stonden zelf op de ladder lampen te vervangen. Het was één grote exploratietocht. Bikkelhard werken, maar ook genieten. We geloofden heilig in ons value based-concept, in e-health en veel contactmomenten.”

Altijd een expert

Dat contact is niet altijd face-to-face. Het kan ook via e-mail of een upload. “Patiënten ervaren dat veelvuldige contact als prettig. Maar het belangrijkste argument om over te stappen naar Diabeter is dat ze bij ons 24/7 direct een expert aan de lijn krijgen. Bij ziekenhuizen lukt dat zeker ’s nachts vaak niet.”

Inmiddels heeft Diabeter meer dan 2000 patiënten, verdeeld over vestigingen in Rotterdam, Deventer, Veldhoven, Groningen en op Schiphol. In de loop der jaren is Aanstoot minder spreekuren gaan draaien en meer bestuurder geworden. “Ik vind het verdraaid leuk. Ondernemen in de zorg is iets speciaals. Het businessplan moet kloppen. Er is druk op aantallen, op geld, maar dat moet niet de drijfveer zijn. Ons uitgangspunt is: wat kan er nog beter voor de patiënt? Elke dag stel ik mezelf die vraag.”

Ons uitgangspunt is: wat kan er nog beter voor de patiënt?

In 2015 werd Diabeter overgenomen door Medtronic, een wereldwijde producent van medische technologie. “Groei en techniek”, noemt Aanstoot de redenen voor die overname. “We liepen tegen de grenzen van onze financiële mogelijkheden aan. Dan kun je twee dingen doen: that’s it of op zoek naar andere geldstromen. Omdat het aantal patiënten blijft groeien, hebben we voor dat laatste gekozen. En we zitten boven op de ontwikkelingen in nieuwe technologie van Medtronic.” Aanstoot benadrukt dat Diabeter geen Medtronic-kliniek is geworden. “We zijn, zoals wet- en regelgeving dat ook verlangt, gescheiden door een Chinese Muur.”

Internationaal uitrollen

Medtronic wil Diabeter internationaal verder uitrollen. Aanstoot is ervan overtuigd dat dat gaat lukken. En dat hun model niet alleen geschikt is voor diabetespatiënten. “Er zijn al veel zelfstandige behandelcentra voor een of twee ingrepen, maar nauwelijks voor chronische zorg. Ik geloof dat daar kansen liggen. Ziekenhuizen excelleren in acute problematiek, maar voor chroniciteit is een andere setting nodig. Patiënten met bijvoorbeeld reuma, longziekten, hiv of bepaalde vormen van kanker zullen op andere zorgvormen gaan terugvallen: een mix tussen eerste en nulde lijn.”

Ligt daar een schone taak voor zorgprofessionals die, net als Aanstoot tien jaar geleden, tegen de grenzen van een ziekenhuis aanlopen? “Het ondernemerschap moet je trekken. Maar bij de klinieken die het wereldwijd goed doen, staat een zorgprofessionals aan het roer. Iemand die chroniciteit snapt. Dat hoeft geen dokter te zijn, dat kan ook een verpleegkundige zijn. Of zelfs een patiënt. Als Apple een ZBC gaat
bouwen, zal het technisch fantastisch zijn, maar ik denk dat zorg door zorg gedreven moet worden.”