Nationaal Zorgdebat: de GGZ als verkeersinfarct

Remke van Staveren
Remke van Staveren is een bevlogen psychiater met HART voor de GGZ. Zij zet zich in voor een betere, herstelgerichte, menswaardige GGZ; vanuit de gedachte dat wij ons daar allemaal, op onze eigen werkplek en binnen onze mogelijkheden voor kunnen inzetten. Lees alle artikelen van Remke van Staveren

“Kijk”, zei hoogleraar psychiatrie Jim van Os afgelopen zaterdag tijdens het Nationaal Zorgdebat dat zaterdag 21 januari in Carré werd gehouden. “We hebben ons zorgstelsel zó ingewikkeld gemaakt, dat we er volledig in vastlopen. Het gevolg is dat onze meest kwetsbare patiënten, juist onze meest kwetsbare patiënten, de zorg niet meer krijgen die ze nodig hebben.”

NZD-Jim-van-osJim van Os verbeeldt de GGZ als verkeersinfarct

Voorbeelden genoeg tijdens het debat: Een dementerende man die om twee middagen dagbesteding vraagt en na een Kafkaësk ronddolen in het systeem een verpleeghuisindicatie krijgt. Het wegbezuinigen van veel ‘lager’ opgeleid personeel waardoor er straks letterlijk niemand meer op de werkvloer staat (terwijl dit vaak de mensen zijn die met hart en ziel werken!). Een grote GGZ instelling als Arkin die tegen het einde van het kalenderjaar niet meer voor haar meest complexe patiënten kan zorgen omdat het met de zorgverzekeraar afgesproken budgetplafond is bereikt.

Maar goed. Dat wisten we natuurlijk allemaal al. En we kunnen wel eindeloos blijven steken in het verontwaardigd rondzingen van de dramatische gevolgen van het marktdenken in de zorg, maar de vraag is: wat gaan we eraan doen?

Daar hadden de heren en dames politici geen helder antwoord op. Ik heb tijdens het debat veel loze kreten, holle frasen en vage verkiezingsbeloftes gehoord, maar bedroevend weinig concrete oplossingen. Veel kretologie, weinig concreetologie. Er zou een schrapwet moeten komen, stelde Kees van der Staaij. Klinkt mooi hoor, een schrapwet, wie wil er nou niet minder wetten, regels en bureaucratie? Maar op de vraag welk van de vele wetten er dan geschrapt zou moeten worden, kwam geen duidelijk antwoord.

Jim van Os over een Nieuwe GGZ

Terug naar Jim en de GGZ als verkeersinfarct. Het is een prachtige metafoor, want één met een duidelijke ‘way out’. Wil je niet vast komen te staan in het verkeer? Vergeet de tijdelijke nep-oplossingen als wisselstroken, vluchtstroken, rekeningrijden of nog meer asfalt. Blijf thuis of in je wijk! Waar wij naartoe moeten in de GGZ, en misschien wel in de hele zorg, is zorg op maat en dichtbij.

Waar we het geld vandaan halen? Nou, wat dacht je van die 30 miljoen die nu nog naar de Stichting Benchmark GGZ gaat? Bij de Stichting Benchmark GGZ worden alle gegevens verzameld uit alle vragenlijsten die alle cliënten bij alle GGZ-aanbieders verplicht moeten aanleveren, omdat zorgverzekeraars menen dat ze daarmee de kwaliteit kunnen meten. Wat nog nooit aangetoond is. 30 miljoen!

 

Jim van Os en anderen stellen een Nieuwe GGZ  voor. Aan huis of in de wijk als het kan. Niet aanbodgericht, maar vraaggericht. Met hulp van ervaringsdeskundigen, naasten en, jawel, de buurmens! Gebruik makend van de eindeloze mogelijkheden die eHealth en een eCommunity ons bieden. Een zinnige, zuinige én zorgzame GGZ zonder poespas? Wij geloven dat het kan!