Nog geen meter

Armand Girbes
Prof. dr. Armand Girbes is intensivist-klinisch farmacoloog en hoofd afdeling ICV VUmc Lees alle artikelen van Armand Girbes

Terwijl de discussie over de anderhalve meter welig tiert, wil ik het hebben over het feit dat we als Nederlanders nog geen meter opgeschoten zijn met het opwaarderen van de waardering voor verpleegkundigen. Tijdens de COVID-19 crisis werd voor iedereen duidelijk wat de essentiële beroepen zijn en op wie het werkelijk aankwam.

Ook ik kijk er met gemengde gevoelens op terug, maar het gevoel van saamhorigheid en het feit dat tijdens deze crisis bij zoveel mensen het beste bovenkwam was een plezier om mee te maken. We hebben hard gewerkt onder grote druk en het was werken, eten en slapen. Meer niet.

Na deze eerste crisis ging mijn werk gewoon door, extra makkelijk gemaakt door het feit dat mijn vakantie was geannuleerd en we hard aan de slag moesten om op verzoek van de minister een plan voor opschaling van de intensive care capaciteit te schrijven. En een vergelijkbaar verzoek kwam van de Europese Unie, dus genoeg te doen, naast het gewone en achterstallige werk.

‘…en het was werken, eten en slapen. Meer niet’

Maar papier is geduldig en uiteindelijk komt het aan op wat er praktisch gebeurt. De plannen voor opschaling en dus ook voor de actie tijdens de 2de COVID-19 golf zijn niets waard wanneer de professionals die het moeten uitvoeren er niet zijn of niet meer zijn. Mij bekruipt het gevoel dat de ‘sense of urgency’ verdwenen is. Niet alleen gaan de mensen op straat steeds lakser om met de regels om verspreiding van het virus te beperken, bestuurders en verantwoordelijke politici vallen weer terug in oude patronen.

Het onderwerp van opwaardering van met name de verpleegkundigen is wel op de agenda gekomen, maar bijvoorbeeld een commissie van de NFU heeft aangekondigd in november 2020 het rapport klaar te hebben over IC-verpleegkundigen. November? Ja november.

Een eerste interview met de scheidend voorzitter van de NFU gaf wel enige hoop, maar het tempo is veel te laag en de NFU neemt inmiddels al een voorschot op de verwachting dat het allemaal niet zal lukken. En ik zag niets voorbijkomen over het nu zelf met extra man en macht aanpakken van de bureaucratie en overtollige overhead. Over waarom dat maar niet lukt schreef ik al eens.

‘Maar het is een vicieuze cirkel, mensen gaan weg, kiezen voor andere banen’

Ondertussen laten de mensen met de essentiële beroepen met hun voeten weten hoe ze erover denken. In Nijmegen gaat ruim 10 procent van de IC-verpleegkundigen weg kopte de Gelderlander en als je het goed leest gaat het om bijna 18 procent, heel ruim 10 procent dus. We hebben het over een prachtige en goed georganiseerde intensive care met een grote variatie aan patiënten met diverse ziektebeelden. Daar moet het toch aantrekkelijk zijn om te werken zou je zeggen. Maar het is een vicieuze cirkel, mensen gaan weg, kiezen voor andere banen.

Ze gaan weg om een aantal redenen. Vooral voelen ze zich ondergewaardeerd. De werkbelasting voor de overgeblevenen wordt zo alleen maar groter. De menselijke maat verdwijnt, er is geen oog meer voor het feit dat mensen ook graag met bekende collegae in een team werken want de indeling van personeel moet ‘efficiënt’.

Maar mensen zijn geen pakketjes die je gewoon even ergens alloceert, vandaag hier en morgen daar, zeker niet bij beroepen waar de menselijke maat zo enorm van belang is. En een ‘dienstenindeler officer’ achter een computer begrijpt het probleem waarschijnlijk niet eens. Nu moet je altijd enige reserve hebben met krantenberichten, maar de reactie die volgens de krant gegeven wordt door de raad van bestuur is ongepast laconiek bagatelliserend. Maar het geeft precies weer wat ik bedoel met het gebrek aan sense of urgency.

Ook ik merk in de vele gesprekken die ik heb dat de verpleegkundigen nog steeds moe zijn, niet optimaal fit. Het was óók heel zwaar voor diegenen die vanuit andere afdelingen kwamen om op onze IC te werken. Beelden van de kritiek zieke patiënten, patiënten die overlijden, zeer emotionele gesprekken vaak via de iPAD met de familie komen weer boven, ondanks het feit dat we uitgebreide psychologische ondersteuning hebben ingezet en blijven inzetten. Maar het steekt ook enorm dat de gepaste waardering uitblijft, terwijl we al wel de extra scholing en andere voorbereidingen voor de volgende golf in gang zetten.

Snapt nou niemand dat we dit gewoon even snel moeten regelen? Bestuurders met MBA-opleiding houden toch zo van Engelstalige uitdrukkingen? Hier is een toepasselijke: Penny wise, pound foolish.

Ik maak mij werkelijk zorgen over de (mogelijk) aanstaande 2de COVID-19 golf of welke andere ramp dan ook. Er is dan vooral heel veel goodwill, flexibiliteit en inzet nodig van verpleegkundigen, artsen en ‘ondersteuners’ zoals we dat zagen in maart en april. Waar blijven de politieke en bestuurlijke inspanningen om parttime werkende verpleegkundigen te verleiden full time te werken. Waarom is de waardering voor mensen die er feitelijk zijn om de professionals van het primaire proces hun werk te kunnen laten doen zoveel groter dan die van de primair proces professional?

‘De positieve signalen van waardering en herwaardering moeten nú komen’

De CAO lijkt helemaal niet geschreven op de professionals van het primaire proces: schaal 10-11-12 voor middelbare school aangevuld met MBA-opleiding en schaal 7-8-9 voor verpleegkundigen. Ik proef niet alleen dat collegae nog wat moe zijn en dat collegae vertrekken, maar ook dat de motivatie en opofferingsbereidheid belangrijk is afgenomen.

De positieve signalen van waardering en herwaardering moeten nú komen. Dat vereist ongewoon snel schakelen, zoals dat in ons vak intensive care geneeskunde heel gewoon is. We moeten ook hier naar een nieuw normaal: professionals van het primaire proces en vooral de verpleegkundigen juist (= comme il faut)  waarderen en niet (indirect) bashen met o.a. onderwaardering. Anders wordt het eens maar nooit weer.

18 Reacties Reageer zelf

  1. A. De Boer
    Geplaatst op 27 juli 2020 om 17:54 | Permalink

    Daarbovenop kwam ook nog het bericht van de NFU dat door de stijging van de pensioenpremie er ook geen ruimte meer zal zijn voor stijging van het salaris. Grote kans dat de UMC’s het weer met een waardeloos CAO moeten doen.

  2. marianne hermans
    Geplaatst op 27 juli 2020 om 18:00 | Permalink

    Zo waar !! Men is zelfs niet in staat om de beloofde ‘bonus’ op een beschaafde manier toe te kennen.

  3. E.Kriek
    Geplaatst op 27 juli 2020 om 21:28 | Permalink

    ‘Als vanwege een tweede golf van het coronavirus weer cohort-afdelingen worden opgezet, wil de helft van de verpleegkundigen die op zo’n afdeling heeft gewerkt daar niet meer werken. Dat blijkt uit een poll van Nursing waar ruim 1400 lezers op reageerden’

    Dat geeft te denken.

  4. Cor Dekkers
    Geplaatst op 27 juli 2020 om 22:31 | Permalink

    Fantastische wake up call! Maar ik vrees dat er, zoals u zelf al aangeeft, niks mee gebeurt. Waar blijven de medici om meer pressie uit te oefenen?

  5. Reinier van der Ende
    Geplaatst op 27 juli 2020 om 23:36 | Permalink

    Fraai stuk, maar laten we vooral andere paramedische ondersteuners niet vergeten. Radiologie, OK-Assistenten, Anasthesiemedewerkers, logopedisten, fysiotherapeuten etc. Ook zorgprofessionals die na Havo/VWO een opleiding aan een HBO instelling hebben genoten en daarna nog in schaal 7 of max 8 zijn blijven steken.

    De gehele linie moet beter beloont, het bedrijfsleven lonkt.

  6. Jeroen
    Geplaatst op 28 juli 2020 om 00:10 | Permalink

    Achja, ik kan hier wel boeken vol schrijven, maar ik ben gewoon gestopt als IC-Verpleegkundige. In de commerciele sector verdien je aanzienlijk meer, zónder onregelmatigheid, weekenden, feestdagen, nachten, problemen bij zomervakantie, kerst, oud&nieuw etc.

  7. Odette Nordkamp
    Geplaatst op 28 juli 2020 om 07:25 | Permalink

    Op een IC is het hollen of stil staan. Het lijkt mij een beroep waarin je veel conditie en training voor nodig hebt, dat doe je niet zo maar. Daarnaast is er een potentiële groep mensen die geschikt zijn voor de IC’s alleen zij hebben niet de juiste diploma’s. Misschien is een interne praktische opleiding een idee om het te kort aan vaardige mensen op de IC’s aan te vullen. Dan zou ik solliciteren.

  8. Dingemans
    Geplaatst op 28 juli 2020 om 09:38 | Permalink

    Op 5 september is de landelijke actiedag. De vakbonden hebben zich aangesliten bij deze dag. De vakbonden doen dit niet uit eigen initiatief maar na druk vanuit de leden. Vakbonden zijn slapende instituties geworden, initiatiefloos en bijna nutteloos gemaakt door ons poldermodel. Iemand een idee om de bonden te re-animeren? Of is het te laat?

  9. Carla van Kesteren
    Geplaatst op 29 juli 2020 om 10:45 | Permalink

    Goed geschreven door de. Armand Girbes. Wat ik ter aanvulling wil meegeven is om eens naar de ontzettend grote verschillen te kijken in salariëring van IC verpleegkundigen en intensivisten. Ik zal nooit vergeten wat een fellow zei na haar afstuderen tot intensivist. Ze had haar eerste intensivisten salaris ontvangen en ze had het idee dat ze de loterij had gewonnen. En dat dan elke maand. Ze vond het een bespottelijk hoog bedrag. Ik ben niet voor gelijk trekken. Maar wél voor het kleiner maken van de intense verschillen

  10. Ger
    Geplaatst op 29 juli 2020 om 20:11 | Permalink

    Beste

    Ik gun jullie van harte een goede Cao en een fair loon.
    Maar ook ik ben bang dat jullie weer afgescheept worden.

  11. btanne@live.nl
    Geplaatst op 31 juli 2020 om 01:23 | Permalink

    Bovenstaande geldt ook voor de andere zorginstellingen en thuiszorg, waar ook keihard is doorgewerkt. Het enige wat de politiek doet, is nog even een trap na, ze verwachten dan wel weer dat we bij de volgende golf weer klaar staan. De bonus? Die gaat er niet komen, is al veel teveel gedoe over. En met een bonus zijn we er niet, we liggen qua salariëring al zolang ik in de zorg werk(33 jaar) mijlen ver van het salaris van bedrijven, achter.

  12. Hanneke de Jong
    Geplaatst op 31 juli 2020 om 14:33 | Permalink

    Jammer dat de tastbare waardering nog uitblijft voor al die harde werkers. En dat is demotiverend voor alle mensen die zich met hart en ziel en hoofd en handen hebben ingezet voor de zieke medemens. En de grote intercollegiale inzet verdient ECHT een beloning. Hopelijk worden ze eens wakker ( zonder eerst zelf ziek te worden) en komt er structureel hogere beloning. Te gek dat er goed opgeleide verpleegkundigen verdwijnen naar een ander vak.

  13. E.Kriek
    Geplaatst op 31 juli 2020 om 22:13 | Permalink

    Zolang de nieuwe baas van ZN, en van de zorgverleners ( Dirk Jan van den Berg, de man met zorg in zijn DNA) stelt dat dikkertjes een probleem zijn voor de solidariteit ( en dus vooral NIET het zorgstelsel, en natuurlijk NIET de overhead van ZN, vergelijkbaar overigens met de kosten van de huisartsenzorg) ,
    verwacht ik niet veel veranderingen; laat staan een doorbraak.

    ( Dirk Jan heeft een indrukwekkend CV trouwens:

    ‘ Voorzitter van het College van Bestuur van TU Delft, ambassadeur in China, permanent vertegenwoordiger voor Nederland bij de Verenigde Naties en secretaris-generaal van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Van den Berg heeft toezichthoudende functies bij FMO en Gasunie, is lid van de Centrale Plan Commissie van het Centraal Planbureau en voorzitter van het European Institute of Innovation & Technology. ‘ )

    De beste man heeft in zijn leven van alles gedaan, behalve zich met zorg bemoeien!

    Terug naar mijn punt: het systeem veranderen.

    Dat is de enige weg.

    De politieke stem van betrokken zorgverleners speelt hierbij een belangrijke een rol:

    VVD. D66. CDA. Groen Links. PVV. FvD. PvdA.

    Deze partijen zullen de huidige situatie in de zorg niet willen veranderen. Nooit.

    Dus…

    Stem op de bazen en de volgelingen van Dirk Jan, en u heeft vervolgens geen enkel recht van spreken.

  14. Marion
    Geplaatst op 1 augustus 2020 om 14:34 | Permalink

    Het punt is, dat op het moment dat de mensen in de Zorg écht nodig zijn, ze er ook zíjn!

    Ze komen van alle kanten toegestroomd, laten hun goede banen elders tijdelijk achter, hun “calling” volgend, hun eigen leven in de waagschaal stellend en dat van hun directe omgeving. Ik zie dat bestuurders, directeuren, hoofden met middelbare school en MBA niet zo snel doen.

    “O jee”, dacht ik, toen ik dát in de media las.
    “Er zal níets veranderen”.

  15. E.Kriek
    Geplaatst op 1 augustus 2020 om 19:05 | Permalink

    Ziehier de helden die een aplausje meer dan genoeg vonden; zij stemden TEGEN de motie Marijnissen/Asscher:
    Tegen:

    Aartsen, A.A. (Thierry) (VVD)
    Amhaouch, M. (CDA)
    Becker, B. (VVD)
    Belhaj, S. (D66)
    Berg van den, J.A.M. (CDA)
    Bergkamp, V.A. (D66)
    Beukering-Huijbregts van, M.J.T.G. (D66)
    Bosch van den, A. (VVD)
    Bosman, A. (VVD)
    Bouali, A. (D66)
    Bruins, E.E.W. (ChristenUnie)
    Dam van, C.J.L. (CDA)
    Diertens, A.E. (D66)
    Dijkhoff, K.H.D.M. (VVD)
    Dijkstra, P.A. (Pia) (D66)
    Dijkstra, R.J. (Remco) (VVD)
    Dik-Faber, R.K. (Carla) (ChristenUnie)
    Eijs van, J.M. (D66)
    El Yassini, Z. (VVD)
    Geluk-Poortvliet, L.W.D. (CDA)
    Gent van, T. (VVD)
    Geurts, J.L. (CDA)
    Graaf van der, S.J.F. (ChristenUnie)
    Groot de, T.C. (D66)
    Groothuizen, M. (D66)
    Harbers, M.G.J. (VVD)
    Heerema, R.J. (Rudmer) (VVD)
    Heerma, P.E. (Pieter) (CDA)
    Helvert van, M.J.F. (CDA)
    Hermans, S.T.M. (VVD)
    Jetten, R.A.A. (D66)
    Koerhuis, D.A.N. (VVD)
    Koopmans, S.M.G. (VVD)
    Kuik, A. (CDA)
    Laan-Geselschap, A.J.M. (VVD)
    Linde van der, R.E. (VVD)
    Lodders, W.J.H. (VVD)
    Martels von, M.R.H.M. (CDA)
    Meenen van, P.H. (D66)
    Middendorp, J. (VVD)
    Molen van der, H. (CDA)
    Mulder, A. (Anne) (VVD)
    Mulder, A.H. (Agnes) (CDA)
    Nijkerken-de Haan, C.N.A. (VVD)
    Omtzigt, P.H. (CDA)
    Palland, H.M. (CDA)
    Paternotte, J.M. (D66)
    Peters, W.P.H.J. (René) (CDA)
    Postma, W.L. (CDA)
    Raemakers, R. (D66)
    Regterschot, K. (VVD)
    Rog, M.R.J. (CDA)
    Schonis, R.A.J. (D66)
    Segers, G.J.M. (ChristenUnie)
    Sienot, M.F. (D66)
    Slootweg, E.J. (CDA)
    Smals, B.M.G. (VVD)
    Sneller, J.C. (D66)
    Tellegen, O.C. (VVD)
    Terpstra, J.H. (CDA)
    Tielen, J.Z.C.M. (VVD)
    Toorenburg van, M.M. (CDA)
    Veldman, H.S. (VVD)
    Verhoeven, K. (D66)
    Voordewind, J.S. (ChristenUnie)
    Vries de, A. (Aukje) (VVD)
    Weverling, A. (VVD)
    Weyenberg van, S.P.R.A. (D66)
    Wijngaarden van, J. (VVD)
    Wout van ‘t, B. (VVD)
    Wörsdörfer, M. (VVD)
    Yesilgöz-Zegerius, D. (VVD)
    Ziengs, E. (VVD)

    Applaus voor deze club!

    Bij de komende verkiezingen.

  16. E.Kriek
    Geplaatst op 1 augustus 2020 om 19:14 | Permalink

    Zelfs onze knuffel CDA’er, Pietertje O. , stemt tegen.

    Nou, dan weet je wel welke belangen er hier spelen.

  17. E.kriek
    Geplaatst op 13 augustus 2020 om 21:37 | Permalink

    Dit is een onderwerp wat mij blijft inspireren.
    En excuses voor diegenen die zich aan mijn bijdragen ergeren.
    Ik zou diegenen willen verzoeken: kijk eens naar de inhoud, en liever niet naar mij.
    Dank.

    De wegrenners, ze verschuilen zich op een lachwekkende manier achter ‘ coronaregels’ :

    ” Verwijzend naar de coronaregels zou de stemming volgens de partijen nooit mogen plaatsvinden.”

    De wegrenners , de lafbekken, ze kunnen zich verschuilen achter ‘ coronaregels’ .

    De verpleegkundigen kunnen dat niet.

    Dus, ik herhaal ( en sorry dat ik besta voor diegenen die zich aan mij ergeren) :

    Geef deze club bij de verkiezingen vooral een applaus.

    Maar NIET uw stem:

    Aartsen, A.A. (Thierry) (VVD)
    Amhaouch, M. (CDA)
    Becker, B. (VVD)
    Belhaj, S. (D66)
    Berg van den, J.A.M. (CDA)
    Bergkamp, V.A. (D66)
    Beukering-Huijbregts van, M.J.T.G. (D66)
    Bosch van den, A. (VVD)
    Bosman, A. (VVD)
    Bouali, A. (D66)
    Bruins, E.E.W. (ChristenUnie)
    Dam van, C.J.L. (CDA)
    Diertens, A.E. (D66)
    Dijkhoff, K.H.D.M. (VVD)
    Dijkstra, P.A. (Pia) (D66)
    Dijkstra, R.J. (Remco) (VVD)
    Dik-Faber, R.K. (Carla) (ChristenUnie)
    Eijs van, J.M. (D66)
    El Yassini, Z. (VVD)
    Geluk-Poortvliet, L.W.D. (CDA)
    Gent van, T. (VVD)
    Geurts, J.L. (CDA)
    Graaf van der, S.J.F. (ChristenUnie)
    Groot de, T.C. (D66)
    Groothuizen, M. (D66)
    Harbers, M.G.J. (VVD)
    Heerema, R.J. (Rudmer) (VVD)
    Heerma, P.E. (Pieter) (CDA)
    Helvert van, M.J.F. (CDA)
    Hermans, S.T.M. (VVD)
    Jetten, R.A.A. (D66)
    Koerhuis, D.A.N. (VVD)
    Koopmans, S.M.G. (VVD)
    Kuik, A. (CDA)
    Laan-Geselschap, A.J.M. (VVD)
    Linde van der, R.E. (VVD)
    Lodders, W.J.H. (VVD)
    Martels von, M.R.H.M. (CDA)
    Meenen van, P.H. (D66)
    Middendorp, J. (VVD)
    Molen van der, H. (CDA)
    Mulder, A. (Anne) (VVD)
    Mulder, A.H. (Agnes) (CDA)
    Nijkerken-de Haan, C.N.A. (VVD)
    Omtzigt, P.H. (CDA)
    Palland, H.M. (CDA)
    Paternotte, J.M. (D66)
    Peters, W.P.H.J. (René) (CDA)
    Postma, W.L. (CDA)
    Raemakers, R. (D66)
    Regterschot, K. (VVD)
    Rog, M.R.J. (CDA)
    Schonis, R.A.J. (D66)
    Segers, G.J.M. (ChristenUnie)
    Sienot, M.F. (D66)
    Slootweg, E.J. (CDA)
    Smals, B.M.G. (VVD)
    Sneller, J.C. (D66)
    Tellegen, O.C. (VVD)
    Terpstra, J.H. (CDA)
    Tielen, J.Z.C.M. (VVD)
    Toorenburg van, M.M. (CDA)
    Veldman, H.S. (VVD)
    Verhoeven, K. (D66)
    Voordewind, J.S. (ChristenUnie)
    Vries de, A. (Aukje) (VVD)
    Weverling, A. (VVD)
    Weyenberg van, S.P.R.A. (D66)
    Wijngaarden van, J. (VVD)
    Wout van ‘t, B. (VVD)
    Wörsdörfer, M. (VVD)
    Yesilgöz-Zegerius, D. (VVD)
    Ziengs, E. (VVD)

    VVD, D66, CDA, CU: u heeft kleur bekend.
    Laten we hier vooral lessen uit trekken.

    Dank.

  18. E.Kriek
    Geplaatst op 14 augustus 2020 om 20:54 | Permalink

    Pia Dijkstra, D66, is ook een wegloopster.

    Bron: https://pbs.twimg.com/media/EfS4xOzWoAAexkb?format=png&name=900×900

    Je verwacht het niet.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*
*