Verkeerde afslag

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Afgelopen dinsdag had ik het in mijn blog daderschap of verantwoordelijkheid over de verantwoordelijkheid van de arts om het gesprek met de patiënt aan te gaan over diens leefstijl en de eigen verantwoordelijkheid die de patiënt op dit gebied heeft. Nu komt vanuit België het bericht van de ziektekostenverzekeraar Riviz die zich in de discussie over die verantwoordelijkheid gaat mengen door van patiënten met longfibrose te eisen dat zij stoppen met roken als voorwaarde om in aanmerking te komen voor vergoeding van het geneesmiddel Ofev.

De Leuvense hoogleraar Wim Wuyts wijst er terecht op  dat hiermee patiënten worden gestraft voor hun leefstijl. Dat mag nooit de bedoeling zijn. En het is zeker niet de bedoeling dat een ziektekostenverzekeraar hierin sturend optreedt, omdat die daarmee op de stoel van de arts én van de patiënt gaat zitten. Dit is duidelijk een verkeerde afslag, omdat hiermee de weg open ligt naar vergaande bemoeienis met de persoonlijke leefsfeer van mensen.

De gevolgen laten zich raden. “Komt die beenbreuk van skiën? Dan had u maar een veiliger sport moeten kiezen” bijvoorbeeld, of zelfs: “Is uw kind geboren met afwijkingen die medische behandeling behoeft? Dan had u maar moeten laten onderzoeken of u wel een gezond kind ter wereld ging brengen.” Nee, nee en nog eens nee. Dit mag nooit de bedoeling zijn. Goed gedrag belonen is bediscussieerbaar, ongezond gedrag bestraffen leidt tot uiterst ongemakkelijke discussies waarop niemand zit te wachten. Al helemaal als het gebeurt op de ondoordachte wijze waarop Riviz het nu doet, want bewijs maar eens dat de individuele patiënt zijn idiopathische longfibrose aan het roken te danken heeft. Dit is vragen om rechtszaken.

8 Reacties Reageer zelf

  1. Marieke Koken
    Geplaatst op 19 februari 2016 om 12:37 | Permalink

    Frank, het Riziv (geen Riviz) is in België geen ziektekostenverzekeraar maar een overheidsinstantie met taken die in NL oa bij vooral ZiN en NZa en in mindere mate de zorgverzekeraar liggen.

    Maar los daarvan: er zijn ook in NL longbehandelingen waarvoor je eerst moet stoppen met roken om de behandeling te krijgen. En wellicht bestaan er in het kader van overgewicht ook behandelingen waarvoor je eerst een bepaald BMI moet hebben?

    Vind ik anders dan achteraf zeggen ‘had je in het verleden anders moeten doen’. Gaat hier om direct schadelijk gedrag in het heden dat je moet stoppen omdat de behandeling anders minder effect heeft.

  2. G K Mitrasing
    Geplaatst op 19 februari 2016 om 12:46 | Permalink

    Die afslag is allang genomen bij niet terminale aandoeningen… je ziet het pas als je het door hebt… en dat lukt FvW al jaren niet.

  3. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 19 februari 2016 om 13:20 | Permalink

    Terecht dat je dit onderscheid maakt Marieke, daar heb je natuurlijk gelijk in.

  4. ANH Jansen
    Geplaatst op 19 februari 2016 om 14:37 | Permalink

    Hier steun uit bekende hoek;

    http://www.seo.nl/pagina/article/kosten-van-roken/

    Publicatienummer: 2015-53
    Auteurs: L. Kok, C. Berden & C. Koopmans
    Opdrachtgever: Stichting Eindspel Tabak
    Uitgever: SEO Economisch Onderzoek
    ISBN: 978-90-6733-782-3

    In drie scenario’s is doorgerekend wat het verschil in kosten en opbrengsten is tussen de huidige maatschappij en een samenleving waarin nooit is gerookt. In het middenscenario is het saldo van kosten en opbrengsten 33 miljard euro negatief per jaar. De kosten van roken worden voor het grootste deel veroorzaakt door het verlies van gezonde levensjaren en verlies van kwaliteit van leven als gevolg van roken. Andere grote kostenposten zijn productieverlies als gevolg van roken en de hogere zorgkosten van rokers. Daartegenover staan baten doordat mensen die eerder overlijden als gevolg van roken geen zorgkosten maken en pensioenuitkeringen ontvangen.

    -Nederland is het enige land ter wereld dat weigert een ontmoedigingsbeleid te voeren tav roken. De inkomsten aan BTW en Accijnzen worden door de Overheid meer gewaardeerd dan de gezondheid van rokers en passieve meerokers.

    Niet alleen FvW heeft hier een verkeerde afslag genomen; dat krijg je als je blind de auto voor je blijft volgen.

    Goede keus van RIZIV. Niet voor niets Belgisch.

    Verdient navolging door ZiNL, met doorzettingsmacht!

    !

  5. ANH Jansen
    Geplaatst op 19 februari 2016 om 16:52 | Permalink

    http://www.riziv.fgov.be/nl/Paginas/default.aspx

    Voor luie bloggers; copy paste link in browser en lezen!

    RIZIV is geen ziektekostenverzekeraar!

    Wie neemt hier nu de verkeerde afslag?

  6. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 19 februari 2016 om 17:39 | Permalink

    I stand corrected, beste heer Jansen. Het Belgische stelsel is inderdaad anders dan het Nederlandse. Maar: vindt u het wenselijk als minister Edith Schippers van een al tot de basisverzekering toegelaten geneesmiddel bepaalt dat u er alleen voor in aanmerking komt als u uw leefstijl aanpast?

  7. ANH Jansen
    Geplaatst op 20 februari 2016 om 10:14 | Permalink

    Naast het feit dat RIZIV geen zorgverzekeraar is, is er ook nog het fundamentele verschil tussen de Belg en de Nederlander; de Belg is een ongelooflijk, voor Nederlandse begrippen, gezagsgetrouwe burger! De Belg volgt bevelen van de Overheid stipt op, luistert nauwgezet naar zijn geneesheer en volgt de instructies strikt op. RIZIV kan dan ook volstaan met de uitvaardiging van de Oekaze dat middel X alleen mag worden gebruikt door Belgen die niet roken of acuut stoppen met roken. En dat zal dan ook in België gebeuren.

    En in Nederland? Gaat niet lukken. De Nederlander is niet sociaal, een ongelooflijke egoïst en stront eigenwijs. Moral Hazard is in Nederland een nationale ziekte. Er zal een heel controle apparaat moeten worden opgetuigd om na te gaan of de Nederlander zich wel houdt aan de instructies en opdrachten.

    Leefstijl wijzigingen doorvoeren in Nederland is dan ook zeer lastig door te voeren, laat staan op te leggen, laat staan middels een recept uit te vaardigen.

    Dat weet de Minister ook, naast het feit dat doorvoering van het Belgische Model de inkomsten voor de Staat zal doen afnemen; minder roken is minder BTW en Accijnsinkomsten.

    Belang van de Lidstaat gaat boven het belang van de burger.

    Het verkrijgen van een beloning in natura ter waarde van 100.000 euro per jaar, (kosten van de therapie) zie ik overigens niet als straf om te stoppen met roken. Of minder alcohol te nemen, of meer te bewegen of minder vet, suiker e.d. te eten.

    Er zijn kleinere “Nudges” die in de praktijk worden toegepast.

    Macrobeslag van de NL Overheid op de Economie is 60,3%; een wereldrecord. En zolang dat niet mag dalen is iedere gedachte aan leefstijlwijziging die ten koste gaat van de inkomsten van de Staat verspilde moeite. De ‘Nudge’ om daadwerkelijk een kleinere overheid te krijgen is echter nog niet gevonden. Het optuigen van een controle apparaat om leefstijlwijzigingen van de burgers door te voeren zal dit macro beslag nog verder verhogen; dat is pas echt een verkeerde afslag nemen.

  8. anh jansen
    Geplaatst op 22 februari 2016 om 21:52 | Permalink

    Hier hoort FvW het eens van een ander:

    http://www.skipr.nl/actueel/id25606-eurocommissaris-gezondheid-verbied-tabak-in-heel-europa.html

    Hij stoort zich aan het gebrek aan Europese samenwerking op dit gebied. Daardoor wordt er te weinig gedaan aan preventie van gezondheidsrisico’s, zoals de beperking van suiker en zout, stelt hij. Volgens Andriukaitis wordt er veel over gepraat, maar extra accijnzen om het gebruik terug te dringen worden er amper geheven. Dat komt vooral, doordat hierover geen unanimiteit bestaat binnen de Europese Commissie, en door de belangen van de industrie.

    Lastiger is dat de lidstaten zelf niet meewerken, zegt Andriukaitis: “Binnen de Europese landen ontbreekt het op alle niveaus aan serieuze samenwerking. Dat is een mentaliteitskwestie.” Andriukaitis is van mening dat niemand enige inmenging of coördinatie op deze gebieden wenst. “Dat is het grootste obstakel voor een betere samenwerking tussen de EU-lidstaten onderling.” De plannen die er zijn, lopen bovendien vertraging op, omdat betrouwbare vergelijkbare gegevens ontbreken. Die data wensen de lidstaten op Europees niveau niet beschikbaar te stellen, blijkt uit de woorden van de Eurocommissaris.

    -Dit kan Edith in Wonderland land in haar Goodie Bag steken.