Emma Veerman

Emma Veerman

Docsplainen

Hij kijkt naar mij, de knappe jongen die ik bij binnenkomen al had zien staan in de kroeg. In drie langzame passen loopt hij naar me toe: “Weet jij hoe laat het is?” “Kwart over 11,” zeg ik. Hij lacht: “Weet je het zeker?” Hij wijst naar mijn horloge: “Die wijzer geeft het uur aan…” Schaapachtig lachend reageer ik op zijn uitleg. Is dit een grap? Is de knappe jongen uit de kroeg me nou serieus aan het uitleggen hoe ik moet klokkijken? 

Mansplainen. Ik dacht dat dit niet meer gebeurde; het begrip voelt bijna uit de mode. De grote, stoere man die een jong grietje denkt te helpen door iets uit te leggen waar niemand om vroeg. 

Twee dagen later sta ik in mijn doktersjas aan het bed van een patiënt. Met tranen in haar ogen kijkt ze omhoog, gezwollen armen en benen levenloos in bed. “Ik ga naar huis, jullie geloven me niet.” “Ik geloof u wel, mevrouw,” probeer ik te zeggen met enige overtuiging. “Maar als u niet laat zien dat u kan lopen, dan vraag ik me af hoe dat thuis zal gaan.”

De afweging maken voor een ander of iets kan/mag/houdbaar is, is zó persoonlijk

Ze veegt haar tranen weg. “Je gelooft niet dat dit thuis wel goed ging,” zegt ze. “Ik wou ook niet naar het ziekenhuis. Hier mag ik niks zelf bepalen.” Ze heeft gelijk, in het ziekenhuis mag ze het niet zelf bepalen. De oudste co vraagt hoe ze zich thuis verplaatste, vanaf de andere kant van het bed. Ze vertelt dat ze in haar sta-opstoel sliep en, als het nodig was, zichzelf kon verplaatsen van de stoel naar het toilet. Dat is toch geen leven, denk ik. Dit is niet hoe ik iemand veilig naar huis kan laten gaan. 

Later op de ochtend, in de rij voor een kop koffie, overvalt het me opeens: ik ben net als de jongen van dit weekend. Was dit ook mansplainen? Want daar stond ik, negen maanden jonge dokter, enkel 26 uitermate bevoorrechte, gezonde jaren levenservaring, naast iemands bed, uit te leggen hoe ze zich moet gedragen. Als iemand accepteert dat ze nooit haar stoel uitkomt, maar zo wél thuis kan zijn, waarom zeg ik dan dat dat niet kan?

Het is niet mansplainen, maar Docsplainen: iemand uitleggen hoe ze hun eigen leven moeten leven. De afweging maken voor een ander of iets kan/mag/houdbaar is, is zó persoonlijk. Die kan je alleen maken in overleg en door echt te luisteren. Met een kop koffie in m’n hand loop ik met een rood hoofd terug naar de afdeling. Ik pak het horloge uit m’n zak, ’t is kwart over 11, genoeg tijd om dat gesprek nog een keer te proberen. 

Delen