Mayella Kuikhoven en Kasper Janssen

Mayella Kuikhoven en Kasper Janssen

Klein maar onmisbaar

Het Integraal Zorgakkoord moet de zorg dichter bij de patiënt brengen en innovatie stimuleren. In de praktijk pakken de afspraken echter vooral gunstig uit voor grote zorginstellingen en -ketens, betogen sportartsen Mayella Kuikhoven en Kasper Janssen. Kleine zorgaanbieders – bij wie juist vaak vernieuwing ontstaat en de lijnen kort zijn – worden volgens hen door zorgverzekeraars geweerd.

Wie als zelfstandige praktijk of behandelcentrum een contract met een zorgverzekeraar wil afsluiten, stuit op eisen waaraan alleen grote organisaties kunnen voldoen. Een minimale omzet per specialisme van meer dan twee ton bijvoorbeeld. Of verplichte deelname aan omvangrijke regio­plannen. Voor een praktijk als de onze, met twee artsen en een paar zzp’ers, zijn die eisen onhaalbaar. En dus staan we steeds vaker buitenspel.

Omvang versus kwaliteit

In ons centrum, ZBCsportgeneeskunde, behandelen we onder andere patiënten met lang­durige klachten na COVID-19. Ook onderzoeken we risico­patiënten vóór een operatie met een in­spanningstest (CPET). Deze aanpak verkort wachtlijsten voor postcovidzorg in de UMC’s, voorkomt complicaties, versnelt herstel en sluit naadloos aan bij landelijke richtlijnen. Bovendien werken we samen met UMC’s aan onderzoek en innovatie.

Toch krijgen we van meerdere verzekeraars te horen dat we ‘te klein’ zijn. Niet onze kwaliteit of innovatie telt, maar de omvang van de organisatie. Postcovidzorg is volgens deze verzekeraars belegd bij een beperkt aantal expertisecentra. Maar die hebben samen plek voor hooguit 1.000 patiënten per jaar, terwijl de wachtlijst inmiddels meer dan 15.000 mensen telt. Een groot deel van hen staat in de kou, terwijl wij de capaciteit en expertise hebben om ze snel te helpen.

Waarom dan niet contractvrij werken, zou je denken. Helaas is dat nauwelijks nog een optie. De vergoeding voor ongecontracteerde zorg daalt en patiënten moeten steeds meer zelf bijleggen. Zo wordt keuzevrijheid uitgehold en verdwijnen kleinschalige initiatieven. Het gevolg: wachttijden lopen op en innovatieve, flexibele oplossingen gaan verloren.

Waarom klein ertoe doet

Wij zijn ervan overtuigd dat een kleine aanbieder geen complete stafafdeling nodig heeft om goede zorg te leveren. Juist praktijken zoals onze ZBC hebben korte lijnen met huisartsen, paramedici en collega’s. Wij kunnen snel maatwerk leveren en zijn een broedplaats voor innovatie. Grote organisaties zijn nodig, maar zonder de kleintjeswordt de zorg eenzijdig en traag, en komt die meer op afstand van de patiënt. Bovendien verliezen patiënten keuzevrijheid en nabijheid.

Dus zorgverzekeraars: zorg voor realistische en werkbare contracteisen. Beoordeel niet alleen op omzet, maar ook op kwaliteit, effect en bijdrage aan het verkorten van wachttijden.

Van innovatie tot standaardinstrument

Er zijn genoeg voorbeelden die laten zien dat kleinschaligheid en innovatie hand in hand gaan met kwaliteit en schaalbaarheid. Huisartsen­posten – inmiddels onmisbaar in de acute zorg – zijn ooit begonnen als kleine samenwerkings­verbanden. In Engeland zien we hoe een innovatie als de inspanningstest (CPET) vanuit enkele kleinschalige centra is doorontwikkeld tot standaard­instrument in preoperatieve zorg. Dit toont aan dat juist kleinschalige praktijken vaak het vliegwiel zijn voor vernieuwing.

Het Integraal Zorgakkoord heeft als ambitie om zorg dichter bij de patiënt te brengen, wachttijden te verkorten en innovatie te stimuleren. Maar dat gaat niet lukken zolang er voor vernieuwende, kleinschalige initiatieven geen plek is aan de onderhandelingstafel. Pas wanneer ook de ‘kleine bouwstenen’ erkend en ondersteund worden, kunnen de grote doelstellingen van het IZA worden verwezenlijkt.

Delen