Lennard Pierey
Kom ook hier werken, het is hier verschrikkelijk!
Iedere geneeskundestudent krijgt op een borrel de vraag minstens één keer: ‘Weet je wat voor een arts je wilt worden?’ Onlangs kreeg ik een andere (belangrijkere) vraag: ‘Zou je jouw vak ook aanraden?’ Even was ik uit balans.
Zou ik dat inderdaad doen? Uit een recente peiling blijkt dat slechts 40 procent van de artsen onze opleiding zou aanraden. Sinds drie jaar dalen de aanmeldingen voor de opleiding geneeskunde. Ook de studentenaantallen bij opleidingen tot verzorgende en verpleegkundige lopen fors terug. Rampzalig met het oog op vergrijzing en de toenemende druk op de zorg. Maar niet geheel onverwacht.
Want met de constante stroom zorgwekkend nieuws over overwerkt personeel, overmatige administratie, personeelstekorten, een ‘zorginfarct’, medicijntekorten, sluitingen van ziekenhuizen, te lage salarissen en stakingen is het toch niet vreemd dat jongeren niet meer in de zorg willen werken?
Zou ik mijn vak inderdaad aanraden?
‘Kom ook hier werken; het is hier verschrikkelijk!’ Dat is, onbewust en onbedoeld, in beide de boodschap die onze sector nu afgeeft. Natuurlijk moeten we aandacht hebben voor onze uitdagingen, maar de huidige negatieve beeldvorming helpt én verdient onze sector niet. In een tijd waarin jongeren zinvol werk zoeken en een verwacht zorgpersoneelstekort van 190.000 (!) mensen in 2033 dreigt, zou juist de zorg makkelijk nieuwe collega’s moeten kunnen aantrekken.
Het is zaak dat we daarom een krachtige, gecoördineerde en positieve boodschap naar buiten brengen. We kunnen hierin een voorbeeld nemen aan Defensie. Jarenlang had deze essentiële sector last van zeer negatieve beeldvorming. Militairen die op missie een helm moeten delen of ‘pang, pang’ moeten roepen bij gebrek aan oefenmunitie domineerden de voorpagina’s.
Dit had niet alleen een nadelig effect op de perceptie, want daar waar weinig oog en waardering voor was, was óók een makkelijke prooi voor verdere bezuinigingen. Hoe anders is dat nu? Onder jongeren is meer waardering voor onze krijgsmacht, met name door ‘generatie D’ — een jarenlange positieve publiekscampagne.
Dus is nu de vraag: waar blijft ónze grote meerjarige campagne?
Defensie is echt overal: op stations, websites en via televisieprogramma’s als Kamp van Koningsbrugge speelt ze zich in de kijker. Met succes: er meldden zich al zes keer zoveel jongeren voor een ‘vrijwillig dienjaar’ dan er initieel ruimte voor was. Andere ministeries nemen dit over; op de borden in mijn sportschool adverteert het ministerie van Justitie en Veiligheid nu met de oproep gevangenisbewaarder te worden.
Dus is nu de vraag: waar blijft ónze grote meerjarige campagne? Waar is generatie Z(org)? Eerdere campagnepogingen waren onvoldoende zichtbaar en te veel gericht op carrièremogelijkheden, terwijl juist eerst het gigantische onderliggende imago van de zorg moet verbeteren. Terecht vindt minister Agema het groeiende personeelstekort een groot probleem, maar met alleen artificial intelligence ondervangen we de hiermee stijgende werkdruk niet. Er is ook gewoon meer aanwas van collega’s nodig. Zorginstellingen doen lokaal hun best met werven, maar daarnaast is landelijke actie nodig.
Bovenal begint het aantrekkelijk maken van ons vak bij de emancipatie van de beroepsgroep zelf. We moeten gezamenlijk anderen laten zien wat een prachtig beroep we hebben en trots onze waarde uitdragen. Alleen zo keren we het tij. Of ik mijn vak aanraad? Absoluut!