Roos Flameling
Stammenstrijd
“Onze eigen arts-assistent móet deze patiënt zien. Hij is écht heel ziek. Nee, niet de arts-assistent van de SEH.” De boodschap van de medisch specialist aan de telefoon is duidelijk. Ik kijk om me heen. De arts-assistent van de SEH werkt al bij na twee jaar bij ons. Ze ziet ruim 40 uur per week patiënten van alle specialismen. Ze is communicatief én medisch inhoudelijk sterk. De arts-assistent van het ‘eigen’ specialisme is net vijf weken dokter. Haar dagen vullen zich met enthousiast watertrappelen. Ik geef dit aan. Het maakt niet uit.
We weten het misschien niet, maar we voelen het wel. In de gezondheidszorg voeren we een stammenstrijd. Allemaal zijn we onderdeel van een stam. Bijvoorbeeld die van de interne geneeskunde, SEH, cardiologie, huisartsgeneeskunde, verpleegkunde, ambulancezorg of management. Onze eigen stam is de slimste, de gezelligste én geeft de leukste feestjes. Je herkent ons aan hoe we ons kleden, hoe we praten en welke grapjes we maken. Onze stam is wie we zijn. Onze stam is de beste.
Onze stam brengt ons veel goeds. Hij geeft ons kracht en zorgt ervoor dat we samen meer kunnen dan alleen. We zorgen voor elkaar én voor onze patiënten. In goede en slechte tijden. Zelfs om 3 uur ’s nachts als alles tegenzit. Wat er ook gebeurt, we laten elkaar niet vallen. Onze stam is belangrijk voor onze veerkracht en ons geluk.
‘Onze eigen stam is de slimste, de gezelligste én geeft de leukste feestjes’
Het bestaan van stammen geeft ook problemen, want niets verbroedert zo goed als een gemeenschappelijke vijand. Naar leden van andere stammen zijn we minder begripvol. We oordelen sneller. We zijn niet echt geïnteresseerd waaróm de ander doet wat hij doet. Door aannames te doen, bouwen we stereotypes: de botte chirurg, de huisarts die alleen maar afwacht… Het schuurt regelmatig in de zorg. Onderhuids leveren we de hele dag stammenstrijd.
Door deze strijd doen we onszelf én de patiënt tekort. De energie die we hierin stoppen, is weg. Aan het begin van de covid-pandemie was het even anders. Alle stammen hadden samen dezelfde vijand. Er was eendracht, broederschap en samenhorigheid. Sámen konden we de uitdaging aan. In crisistijd bleek de ander ook opeens van schaatsen of de beste voetbalclub te houden. Maar deze periode ging voorbij en
iedereen trok zich terug in het oude stamverband.
Mag ik dromen? Nee, niet van een nieuwe pandemie natuurlijk, maar dat alle stammen zich samen nogmaals richten op het bestrijden van een gemeenschappelijke vijand? Denk aan roken, vapen, overgewicht, eenzaamheid, klimaatproblematiek, discriminatie of kansenongelijkheid.
Wat als wij er één of meerdere uitkiezen? Zouden we dan in deze wereld vol stammenstrijd écht verschil kunnen maken? Laten we erkennen dat de stammenstrijd bestaat en ons belemmert. Laten we slimmer zijn dan dit mechanisme door oprecht de verbinding te zoeken met elkaar.
Dat is in het begin even spannend. Het voelt als watertrappelen. Maar door oefening en onderling vertrouwen kunnen we leren als een school vissen te zwemmen. Ook als de stroming ons tegenwerkt. Samen zijn we dan sterk genoeg om échte vijanden te verslaan.