Marijn Houwert
Zinnige zorg
Opererende dokters hebben de plicht kritisch te beoordelen wanneer ingrepen echt nodig zijn, stelt Marijn Houwert.
Enigszins beduusd kijk ik om me heen. Ik heb 300 euro betaald voor een vierdaags congres in Duitsland en had me al hogelijk verbaasd over dit bedrag bij inschrijving. Overal is goede koffie beschikbaar, ’s middags zijn snacks & lunch te scoren en de tap gaat bijtijds open. Allemaal rondjes van de zaak.
Nu sta ik in een reusachtige zaal die helemaal is ingericht door ‘de industrie’. Ik kijk naar flitsende stands, glimmende protheses en prachtig gekleurde plaatjes voor op gebroken botten. Maar wat nou als die prachtige gekleurde plaatjes helemaal niet nodig zijn?
Na jaren eigen onderzoek is (helaas?) de conclusie dat het niet opereren in het merendeel van de gevallen een goed, zo niet beter resultaat geeft dan het vastschroeven van gebroken botten met prachtig gekleurde plaatjes. Dit geldt in onze studies voor gebroken sleutelbenen, gebroken ribben en gebroken schouders. Niet opereren is minder leuk en kost veel meer tijd. Maar het resultaat voor de patiënt is eenvoudigweg goed.
We hebben als opererende dokters een dure plicht
Dat is geen populaire boodschap. Opereren is leuk. Je wordt geen chirurg vanwege het praten. Het management vraagt bovendien om productie. Niet om de indicatie (het ‘waarom’ van de operatie), maar om het verhogen van het aantal ingrepen. De schoorsteen moet roken.
Toch hebben we gezamenlijk een grotere opdracht. In tijden van schaarste is een wellicht niet zinnige operatie voor de ene patiënt, uitstel of geen operatie voor de ander. Nog los van de belasting voor het ziekenhuis, de gezondheidszorg, het milieu en daarmee de maatschappij. We hebben als opererende dokters dus een dure plicht: we moeten met name verrekte goed weten wanneer we niet opereren. Tegen de stroom in.
Dit geldt natuurlijk voor alle zorgprofessionals. We moeten ons iedere keer weer afvragen of het zinnig is wat we doen. Zinnige zorg leveren dus. Met aanzienlijk duurdere congressen.
2 reacties
” we moeten met name verrekte goed weten wanneer we niet opereren. Tegen de stroom in.”
Petje af.
Op zich is het jammer natuurlijk dat professionals zich op een dergelijke manier moeten verdedigen anno 2025.
Open deur: er zijn natuurlijk professionele richtlijnen en protocollen; niet elke organisator van dure congressen is daar blij mee.
En nu inhoudelijk:
Kritiekpunten op Porter’s ‘Zinnige Zorg’:
* Focus op meetbare uitkomsten: Een belangrijk kritiekpunt is de sterke nadruk op meetbare uitkomsten, zoals overleving en complicaties. Dit kan leiden tot een te enge focus op kwantificeerbare aspecten van zorg, terwijlSubjectieve ervaringen van patiënten, zoals pijn, welbevinden en kwaliteit van leven, minder aandacht krijgen. Dit sluit aan bij bredere kritiek dat VBHC te veel vanuit een ‘business case’ wordt benaderd, ten koste van de menselijke maat in de zorg.
*Complexiteit van implementatie: Het meten en vergelijken van uitkomsten is complex en kostbaar. Het vereist gestandaardiseerde meetinstrumenten, data-uitwisseling en analyse. Dit kan leiden tot bureaucratie en administratieve lasten, vooral in complexe zorgtrajecten met meerdere betrokken partijen.
*Risico op selectiebias: Door te focussen op meetbare uitkomsten, kan er een onbedoelde selectiebias ontstaan. Zorgverleners zouden geneigd kunnen zijn om patiënten te selecteren met een grotere kans op succesvolle uitkomsten, waardoor patiënten met complexere problemen mogelijk minder goede zorg ontvangen.
Vrij vertaald: ” jammer voor uw verzakking mevrouw; maar gezien uw medische achtergrond gaan we hier niet aan beginnen; volgens Porter is dit onverantwoord” .
*Onevenredige focus op specialistische zorg: VBHC richt zich vaak op specialistische zorg in ziekenhuizen, terwijl de waarde van preventie, eerstelijnszorg enPublic health minder aandacht krijgt. Dit kan leiden tot een verwaarlozing van investeringen in deze cruciale aspecten van de gezondheidszorg.
*Gebrek aan aandacht voor sociale context: Het model van Porter houdt onvoldoende rekening met de sociale context van patiënten, zoals sociaaleconomische status,Culturele achtergrond en leefomgeving. Deze factoren kunnen een grote invloed hebben op de gezondheid en de uitkomsten van zorg.
* VBHC zal, ongetwijfeld goed bedoeld, tegen problemen aanlopen.
Kernwoord: wantrouwen.
En, wantrouwen wordt niet verminderd in een markt, met onderlinge concurrentie, en betalingen die hiermee samen hangen.
De aandacht voor VBHC (waardegebaseerde zorg) kan nutteloos worden als de onderliggende problemen van wantrouwen en systeemdruk niet worden aangepakt.
Waarom is wantrouwen zo’n groot probleem voor VBHC?
*Samenwerking: VBHC vereist een nauwe samenwerking tussen verschillende zorgverleners, patiënten en zorgverzekeraars. Wantrouwen ondermijnt deze samenwerking.
*Innovatie: Nieuwe, waardegedreven initiatieven worden vaak met scepsis bekeken vanwege het bestaande wantrouwen. Dit kan innovatie in de weg staan.
*Patiëntgerichte zorg: Een patiëntgerichte benadering veronderstelt vertrouwen tussen zorgverlener en patiënt. Wantrouwen ondergraaft dit vertrouwen.
*Datadeling: VBHC is sterk afhankelijk van het delen van data. Wantrouwen kan ertoe leiden dat data niet gedeeld worden, waardoor de effectiviteit van VBHC afneemt.
Terug naar deze chirurg: als hij zegt :
” We moeten ons iedere keer weer afvragen of het zinnig is wat we doen. Zinnige zorg leveren dus. Met aanzienlijk duurdere congressen.” dan heeft hij een punt.
Wat betreft intrinsieke motivatie van professionals, maar ook wat betreft de hijgerige buitenwacht, die namelijk ook een te veel duur congresje wil organiseren.
E.Kriek
11 januari 2025 / 23:43Hoe zit het eigenlijk met de richtlijnen van heelkunde.nl?
Hebben die nog enige waarde?
M.Wolters
18 januari 2025 / 20:13