Robert van de Graaf

Robert van de Graaf

Verslavingsarts

Gesponsord door de alcoholindustrie

In de zorg begeven we ons tussen producten, diensten, belangen en verhalen, schrijft verslavingsarts Robert van de Graaf. ‘We worden beïnvloed, maar een witte jas is óók invloed.’

In 1996 richtte ik met vier anderen een studentenvereniging op. We hadden statuten. Een logo. Vijf senatoren. En nul leden.

Een verstandige ouder zei dat we een biercontract nodig hadden. Dus gingen we op zoek naar een brouwer. Bavaria wilde voet aan de grond krijgen in Groningen. Wij wilden geld en bier.

Soms beginnen langdurige relaties heel eenvoudig. We kregen een startsubsidie en een uitnodiging bij de familie Swinkels. Voor de gelegenheid kochten we dezelfde pakken en dezelfde dassen.

Daar kwamen we aan. Jonge mannen die eruit zagen alsof ze al jaren iets bestuurden. We werden een dag in de watten gelegd.

Wij zagen een sponsor. Zij zagen verder. Dertig jaar later zijn honderden studenten lid geworden van wat wij toen begonnen. Ze kwamen in een wereld terecht waarin sommige keuzes al voor hen waren gemaakt. Ook wat er uit de tap kwam.

Invloed heeft een lange adem.

Namen op ons netvlies

Dat leerde ik ook tijdens mijn geneeskundestudie. Terwijl wij langzaam dokter werden, verschenen er namen op ons netvlies. VvAA. Movir. MediRisk. ABN AMRO zag in een student zonder geld al een dokter met inkomen. Op congressen verschenen Johnson & Johnson, Ethicon, Pfizer en Roche.

Verzekeraars. Banken. Medische hulpmiddelen. Geneesmiddelen. Beroepsorganisaties. Een hele wereld groeide met ons mee. Ze deden iets heel normaals. Ze lieten zich zien. Dertig jaar later hoef ik niet eens te zoeken naar hun namen.

Over beïnvloeding zijn we als dokters steeds zenuwachtiger geworden.

Belangenverklaringen.
Transparantieregister.
Regels voor sponsoring.

Terecht.

Maar soms klinkt daarin door alsof invloed vooral iets is wat anderen met óns doen.

De brouwer.
De bank.
De farmaceut.

Nooit wijzelf.

Terwijl wij zelf voortdurend aan de wereld schrijven. We kiezen wat we onderzoeken. We vergaderen tot iets consensus heet. We schrijven richtlijnen. We trekken een lijn en noemen de ene kant gezond en de andere ziek.

Daarna gaan we tegenover een patiënt zitten en vertellen wat verstandig is.

Een witte jas is óók invloed.

Transparantie

De zorg staat daarin niet buiten de wereld van voeding, alcohol, tabak, games en auto’s. Ook wij bewegen tussen producten, diensten, belangen en verhalen.

Niet met dezelfde bedoelingen.
Niet met dezelfde gevolgen.
Maar wel met invloed.

Misschien is transparantie daarom meer dan vertellen van wie je geld hebt gekregen. Het is weten wie er aan jouw denken heeft meegeschreven. En beseffen dat jij ondertussen meeschrijft aan dat van een ander.

Bij Bavaria was het nog overzichtelijk. Zij wilden hun bier op onze tap. Wij wilden een vereniging beginnen.

Dertig jaar later drink ik ook weleens een ander merk. Ik bankier bij een andere bank. Van Pfizer ontving ik geld voor advieswerk en ik kreeg hun prik.

Sommige lijnen verdwijnen. Andere kruisen elkaar opnieuw.

En deze column schrijf ik voor Arts en Auto van VvAA.

Delen