Heleen Driever
Specialist ouderengeneeskunde
Tot 11 tellen
Specialist ouderengeneeskunde Heleen Driever is met stomheid geslagen door hoe de dochter van een patiënt tegen haar praat.
Op donderdagmiddag word ik gebeld door een collega-huisarts. Een 97-jarige patiënte van haar gaat achteruit. Het kaarsje is langzaam aan het uitgaan, waar iedereen vrede mee heeft. De afgelopen week heeft zij zo’n moeite met lopen dat haar dochter niet van haar zijde is geweken. Dochter houdt dit niet meer vol. Er is de hele dag gezocht naar een plek in een hospice, die is er niet. Of ik een bed vrij heb?
Onraad
Dat heb ik toevallig. Als alles in kannen en kruiken is, volgt een mompelend: het is een verbaal sterke familie, laat je niet gek maken. Patiënte wordt diezelfde avond nog opgenomen en de volgende ochtend ga ik langs voor een kennismaking. Vanuit het bed komt een voorzichtige glimlach, de blik in de ogen van dochter verraadt onraad.
Als alles in kannen en kruiken is, volgt een mompelend: het is een verbaal sterke familie, laat je niet gek maken
Hoe is het in hemelsnaam mogelijk dat haar moeder op deze achterlijke plek terecht is gekomen? Hier weet niemand iets over ouderen. Er is ook helemaal geen personeel: haar moeder heeft in de nacht 30 minuten op de nachtzuster moeten wachten. Dit is het slechtste verpleeghuis dat ze ooit heeft gezien, etc. Ik geef uitleg, tegen beter weten in, en probeer af te ronden.
Tot last
Dochter gaat oververhit naast haar moeder zitten. Aait theatraal over haar hoofd en zegt duidelijk verstaanbaar voor de hele kamer: “Ze laten je gewoon lijden mam op deze verschrikkelijke plek. Heb je 97 jaar zorgpremie betaald, laten ze je toch keihard vallen. Deze dokter (ze wijst naar mij zonder mij aan te kijken) gaat vanmiddag lekker weekend vieren. Maandag heeft ze pas weer tijd voor je.” Moeder barst in snikken uit. “Ik ben iedereen tot last, geef me maar een spuitje”.
Ik ben met stomheid geslagen. Al in de draai richting de deur schieten de mogelijke antwoorden en verwensingen door mijn hoofd. Zelfs de schrijver van de allerslechtste soap zou dit te ver gezocht vinden.
Tel even tot elf
Kent u de slogan ‘blijf jezelf, tel even tot 11’? Ongeveer een jaar geleden lanceerde het ministerie van VWS deze bewustwordingscampagne om aandacht te vragen voor verbale agressie tegen zorgverleners. De campagne richt zich logischerwijs op patiënten.
Blijf jezelf, tel tot even 11. Soms ook voor zorgverleners.
Ook op vrijdag een mail ontvangen met de nieuwste blogs en artikelen? > Aanmelden voor de nieuwsbrief
2 reacties
“Second victims”. Tel een volgende keer tot tot tien: “1, 2, tien” en biedt het voltallig familiesysteem sociaal-maatschappelijke begeleiding aan. Dat moet je niet als dokter in je eentje willen meemaken. Laat staan accepteren, bij mijn garage zouden ze het niet pikken.
Enfin, ooit las ik in een verpleegkundig dossier “let op, hij ziet alles!” en herinner ik me een zorgbestuurder die bewust op afstand blijft maar zijn manager wel veel sterkte wenste met die verwant.
Des te belangrijker dat je stukje geplaatst is; onder meer Else-Marie van den Eerenbeemt heeft behartenswaardige stukjes omtrent dergelijke thema’s beschreven. Die zouden in de opleidingen aan bod moeten komen, ook en vooral de opleidingen die aan verwanten zouden moeten worden aangeboden.
Dadelijk maak ik van je tekst en deze reactie input voor AI.
Pieter Wijnheijmer
25 juni 2026 / 14:14Mooi stuk, en dapper dat u de campagne terugkaatst naar de zorgverlener zelf. Dat u de verwensingen die al in de draai naar de deur door uw hoofd schoten niet wegpoetst, geeft het geheel zijn geloofwaardigheid.
Als huisarts lees ik er nog een spiegel in. De overdracht eindigt met een gemompeld “verbaal sterke familie, laat je niet gek maken.” Daarin zit collegiale loyaliteit, dat zeker. Maar het lastigste deel van de zorg, de radeloze dochter, wordt en passant doorgegeven met een waarschuwing eronder. De doorverwijzer is dan al weg, het weekend in, en u krijgt de volgende ochtend de rekening gepresenteerd.
Geen verwijt. Het bed moest gevonden worden en het kaarsje was uitgaand. Maar ook een huisarts gooit zo af en toe iets over de schutting, en het is goed om daar bij stil te staan!
Dank voor het stuk.
E.Kriek
26 juni 2026 / 21:55