Flip Vuijsje
Adembenemend mandaat
De Nederlandse gezondheidszorg deugt niet. Een stelsel van financiering met een sleutelrol voor particuliere verzekeraars, zorgt voor allerlei onrechtvaardig- en ondoelmatigheden. Nederlandse ziekenhuizen worden financieel aangemoedigd om patiënten vroegtijdig te ontslaan, wat leidt tot een van de hoogste heropname-percentages in heel Europa vanwege meer complicaties achteraf. Tegelijk zien die ziekenhuizen hun tekorten almaar oplopen, en gaan ze soms zelfs failliet. Ook de zorgverzekeringpremies die burgers verplicht betalen, blijven maar stijgen, terwijl de dekking steeds verder wordt uitgekleed.
Nee, dit heb ik niet zelf bedacht. Dit is allemaal gezegd door de leidsvrouw van IMPACT, de grootste ambtenarenvakbond van de Ierse Republiek. Het maakt deel uit van een actueel politiek spel rond plannen van de Ierse regering om het zorgstelsel te vernieuwen richting, zeggen de critici, het voorbeeld van de Nederlandse hervorming van 2006. En dat vinden ze een slecht idee.
Niet verbazingwekkend bij een (linkse) vakbond, zit de grootste aversie op het punt van die ‘private insurers’. Want waar zijn die nou eigenlijk voor nodig, vóór alles winstbelust als ze van nature zijn? Je hebt zorgaanbieders, en je hebt zorgconsumenten – maar waarom daar nog een schakel tussenin, vol bureaucratie, institutioneel eigenbelang, en mega-inkomens opstrijkende topbestuurders? Het kan toch ook veel directer en goedkoper? Zoals, zeggen ze bij IMPACT, in Frankrijk, Duitsland en Scandinavië, met hun model van single-payer.
Nou zit elk zorgstelsel op zijn eigen, hoe dan ook ingewikkelde manier in elkaar. Als je onder ‘single-payer’ verstaat dat alle verzekerde zorg wordt ingekocht door één grote overheidsinstantie, dan vind je hiervan nog zuiverder varianten in Angelsaksische landen zoals Engeland, met zijn National Health Service; de Verenigde Staten, met Medicare en Medicaid, de zorgprogramma’s voor respectievelijk 65-plussers en mensen met lage inkomens; en Canada en Australië.
Een roep om (meer) single-payer vind je lang niet alleen in Ierland. Ook in Nederland zijn er critici die vinden dat een in goed en efficiënt zorgstelsel geen plaats is voor particuliere zorgverzekeraars. En in de Verenigde Staten komt harde kritiek op ‘Obamacare’ niet alleen van rechts, dat in deze variant van verplichte ziektekostenverzekering een vorm van diabolisch socialisme ziet; maar ook uit linkse kringen, die juist vinden dat deze hervorming nog lang niet ver genoeg gaat omdat die immers een hoofdrol intact laat voor particuliere verzekeringsbedrijven.
Een discussie in Nederland over ‘wel of geen single-payer’, is voor het grootste deel academisch. Alles heeft zijn voors én zijn tegens, en voor ieder standpunt zijn wel onderbouwende redeneringen, feiten en cijfers te mobiliseren. Is een stelsel met verzekeraars kosteninefficiënt? Welnee! Juist doordat die onderling op prijs (premie) en kwaliteit (van de ingekochte zorg) moeten concurreren, houden ze zorgaanbieders optimaal scherp.
Maar wacht even: hoe zit dit ook alweer in Amerika? Daar klagen artsen juist steen en been over de ongebreidelde, door niemand gecorrigeerde monopoliemacht van de overheids-molochs Medicare en Medicaid, die hen steeds scherper het (tarieven)mes op de keel zetten…
Academisch is dit issue in Nederland ook, omdat wij nu eenmaal een verzekeraars-gebaseerd stelsel hébben. En dit al zo lang, en zo vast geworteld in onze institutionele en politieke verhoudingen, dat pleiten voor single-payer hier weinig meer is dan blaffen tegen de maan. (Denk alleen al even aan al die oud-politici met een toppositie in de zorgverzekeraarswereld.)
Behalve dan dit. Wat je ook precies van ons zorgstelsel vindt, over één ding kan iedereen het eens zijn. Met hun ijzersterke, want wettelijk geregelde en beschermde, positie als inkoper van een groot deel van de in Nederland geleverde gezondheidszorg, genieten ze namens alle burgers een adembenemend kostbaar mandaat. Hoe sterk die positie is, blijkt ook uit hoe moeilijk het is om in de huidige verzekeraarsmarkt als nieuwe speler toe te treden.
Een ongekend mandaat dus, dat alleen maar gebaseerd kan zijn op een vérgaand vertrouwen. Het bewaken van kosten en kwaliteit van de zorg voor wat misschien wel het belangrijkste is in een mensenleven, namelijk een goede gezondheid, is voor een flink deel aan de verzekeraars gedelegeerd. (Net als het optimaal fatsoenlijk, billijk en motiverend bejegenen van degenen bij wie die zorg wordt ingekocht.)
Een zo cruciaal vertrouwen mag nooit blind zijn. Daarom moeten onze zorgverzekeraars permanent in de gaten worden gehouden, ‘gemonitord’, gecontroleerd, zo nodig hinderlijk gevolgd. En dit niet alleen door zorgaanbieders en hun organisaties, en door controlerende overheidsorganen. Maar vooral ook door nog twee andere partijen, namelijk de media en de politiek – en laten we nou even eerlijk wezen: dát kan echt nog heel veel beter.
7 reacties
Ach je kunt alles wel academisch noemen: Noem 3 landen waar zorgverzekeraars de kosten in de zorg hebben weten te beheersen. Te moeilijk? 1 dan?
Nederlandse overheid presteert het om >>40 miljard euro in 8 jaar te verspillen; dat verdient wel enige academische reflectie en geen grabbeltonverhaal.
G K Mitrasing
7 maart 2014 / 17:41Wat is een Kartel?
Als het eruit ziet als een eend, het loopt als een eend, als het kwaakt als een eend is het vermoedelijk een eend.
http://njb.nl/Uploads/2013/10/tk0405_29763_7.pdf
Diverse experts aan het woord. Kort en bondig en nog altijd actueel; er kan nu worden gebeld naar de EU Commissie om de wijzigingen in uitvoering door te geven en te vragen of dit allemaal wel kan en mag van het EU recht; EU recht gaat ook in Nederland boven NL Recht.
Robert Vonk, Recht of Schade? KP Companje, Tussen Volksverzekering en vrije markt. Verplichte leesstof.
Dan weet je van de hoed en de rand en spreek je niet van mandaten verleend door burgers.
In hoeverre kunnen burgers wonend in een land met een parlementaire constitutionele monarchie een adembenemend mandaat verstrekken aan ondernemingen als zorg-verzekeraars?
Alle bestuurders in dit land worden benoemd. Wie benoemt deze bestuurders? Wie neemt de beslissingen in dit land? Wie verstrekt de mandaten? Waarom worden er geen echte referenda gehouden in dit land? Waarom geen directe democratie bij alomvattende systeemwijzigingen?
Met hoeveel stemmen is het Wetsvoorstel Zvw aangenomen in de Tweede Kamer? En met hoeveel in de Eerste Kamer? Wie gaf daar de beslissende stem? Hannie van Leeuwen, CDA. En bij welke private verzekeraars was zij adviseur? Had die functie invloed op haar stemgedrag? Wat waren de verkiezingsprogrammas van de diverse partijen? In welke sectoren kwamen de diverse voorstemmende kamerleden nadien terecht? Is er een verband tussen verloop loopbaan en stemgedrag?
Adembenemend mandaat?
De keuze voor het hybride systeemmodel heeft niets te maken met de zorg, maar alles met de financien.
Het huishoudboekje van de Overheid moest voor de buitenwereld kloppend worden gemaakt en bij voorkeur op een wijze die geen harde ingrepen voor de Overheid zelf zou inhouden. Door de zorguitgaven als privaat in te boeken bleven zij buiten het boekje, maar worden tegelijkertijd nog wel gezien als collectieve uitgaven. De Minister blijft zich er dan ook mee bemoeien, ook al stelt zij dat de Minister niets te zeggen heeft over de hoogte van de nominale premie; dat is zaak van de private ondernemingen die werken voor eigen rekening en risico.
Als het eruit ziet als een eend, loopt als een eend, kwaakt als een eend is het dan een eend? Volgens de Minister niet!
Zullen we in Brussel/Luxemburg eens om een second opinion vragen? Mooie opdracht voor een kritische journalist.
ANH Jansen
8 maart 2014 / 16:51https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20032004-5175-5188.html?zoekcriteria=%3fzkt%3dEenvoudig%26pst%3d%26vrt%3dhans%2bhoogervorst%26zkd%3dInDeGeheleText%26dpr%3dAfgelopenDag%26spd%3d20140307%26epd%3d20140308%26sdt%3dDatumBrief%26ap%3d%26pnr%3d14%26rpp%3d10%26_page%3d13%26sorttype%3d1%26sortorder%3d4&resultIndex=121&sorttype=1&sortorder=4
Geheel lezen en vraag u zelf of de verzekerden/burgers de verzekeraars een adembenemend mandaat hebben gegeven of dat de politiek/ambtenarij/openbaar bestuur de verzekeraars een mandaat hebben gegeven om de burgers de adem te benemen?
Wie moest de voorlichting over de stelselherziening regelen? Antwoord van de Minister, Hoogervorst: de verzekeraars!
Wat was de reactie van de PvdA, Heemskerk: de verzekeraars hebben er belang bij om het zo ingewikkeld mogelijk te maken en te houden.
Antwoord van de Minister: Ja, ik ben mij daarvan bewust……..
2004. 19 mei. Tweede Kamer.
Is het een eend?
ANH Jansen
8 maart 2014 / 17:58Er zijn natuurlijk wel meer ‘grote besluiten’ waarvan, vooral door mensen die het ergens zelf niet mee eens zijn, wordt gezegd dat de politiek die, in kongsi met bepaalde goed georganiseerde belangen, heeft doorgedrukt tégen het belang in van de burger/belastingbetaler. Denk aan de Betuwelijn, de JSF, alles wat met de EU te maken heeft, de investeringen in windenergie… Maar je hier over opwinden, heeft toch vooral zin als je er dan meteen ook bij zegt hoe je politieke besluitvorming dan wél zou moeten regelen; en dan graag mét overtuigende, praktijk-bewezen internationale voorbeelden.
Als ik schrijf dat een discussie over single-payer in Nederland ‘academisch’ is, dan bedoel ik niet dat zo’n discussie zin- of inhoudsloos zal zijn. Maar alleen: dat die niet zal leiden, hoe dan ook, tot vervanging van ons huidige zorgstelsel, met zijn hoofdrol voor verzekeraars, door een single-payer alternatief. Dit weten beide reageerders natuurlijk ook best wel. Wie méér beoogt dan alleen de eigen boosheid ventileren, of het eigen gelijk bevestigd zien, legt zich daarom neer bij de realiteit, en gaat zoeken naar manieren om ons huidige, verzekeraars-gebaseerde stelsel te verbeteren, in plaats van dit helemaal te willen vervangen). En dan geldt zeker: ja, academische reflectie op dit thema (G K) is zeer wenselijk; en ja: mooie opdracht voor kritische journalisten (ANH). Nu nog financiers/opdrachtgevers…
Flip Vuijsje
9 maart 2014 / 16:22Die opmerking is me bekend: u zegt nooit wat de concrete oplossingen zijn voor de problemen die u stelt, u doet geen voorstellen. Politiek partijen daarentegen moeten een standpunt innemen en U eigenlijk ook. Om redenen die in wezen mijn politieke keuze in de breedste zin van het woord aangaan, wil ik absoluut niet horen tot degenen die oplossingen voorschrijven, mijn taak is niet om wetten helpen uit te vaardigen, oplossingen voor te stellen, te profeteren, omdat hij daarbij slechts zou bijdragen tot het beter functioneren van een bepaalde Machtssituatie die naar mijn mening juist gekritiseerd moet worden.
Wel begrijpelijk dat partijen liever betrekkingen onderhouden met “critici” die oplossingen aanbieden of voorstellen; zo kunnen die partijen met hen op voet van gelijkheid verkeren. De criticus doet een voorstel, de partij kritiseert het of formuleert een alternatief. De rol te spelen van alter ego, dubbelganger en alibi van de politiek partij en Overheid. Problemen effectief en zo strikt mogelijk stellen: met een maximum aan complexiteit en moeilijkheid, zodat een oplossing niet zomaar in het hoofd van een hervormer of zelfs in het brein van een politieke partij borrelt.
Wat moet je immers met bepaalde “problemen” die niet door de filter van de algemeenheden gaan die de politiek partijen hebben aanvaard en gecodificeerd op grond van hun eigen behoefte?
G K Mitrasing
10 maart 2014 / 21:33“mooie opdracht voor kritische journalisten (ANH). Nu nog financiers/opdrachtgevers…”
Laat nu de praktijk van alle dag in de zorg zijn, gestimuleerd door journalisten en andere zijlijners, dat in Nederland prestatie bekostiging is ingevoerd. Eerst de prestatie leveren en daarna zal de verzekeraar zien of je aan de gewenste uitkomsten hebt voldaan. De Minister kan ondertussen beslissen dat vergoedingen en dergelijke toch anders gaan lopen; dan vervalt de hele inspanning en is de verzekeraars hoogstens bereid tot het verlenen van een schouderklopje; geld zit er niet in.
Zorginkopers van verzekeraars vinden dat geen probleem; dat gebeurt toch ook in de autohandel? Vliegtuig industrie? Horeca?
Zij zien gemakshalve wat over het hoofd; Prijsbeleid? Werkelijk vrije markt met zelf kiezende consumenten?
Dus Flip V zal de weg van de zorgverleners moeten inslaan en niet blijven wachten op subsidie; eerst het onderzoek, dan de publicatie en dan de revenuen middels verkoop info, voordrachten, uitnodigingen voor lezingen e.d.
Of een mooie plek bij een verzekeraar? Als je ze niet kunt verslaan, kan je het beste je bij hen aansluiten?
“– en laten we nou even eerlijk wezen: dát kan echt nog heel veel beter”.
Geloof in eigen kracht.
Zet de kruiwagen maar klaar.
–Maar wat gebeurt er als niemand meer zegt dat de Keizer in zijn blootje loopt?
Dat de Eend een Eend is en geen Zwaan is of nimmer een Zwaan kan worden?
Inderdaad. Werk aan de winkel voor kritische journalisten.
ANH Jansen
12 maart 2014 / 11:36Dank voor het strategisch advies, wie weet zal ik er zelfs naar handelen. [Het eerste gedeelte, bedoel ik ;-)]
Flip Vuijsje
12 maart 2014 / 12:18