Frank van Wijck

Frank van Wijck

freelance medisch journalist

Allemaal angst

Geloof maar dat medisch specialisten weten bij welke collega ze moeten zijn als het nodig is. Elkaars kwaliteit kennen ze wel, schrijft Frank van Wijck. “De patiënt mag die alleen niet weten.”

Als je patiënt wordt, stap je als blinde in een onbekende wereld. Je weet niet waar je voor je specifieke aandoening het best terecht kunt, dus je moet er maar op vertrouwen dat het goed komt. Trust me, I’m a doctor. Onder de streep is dit de trieste vertaling van de uitkomsten uit het rapport van Patiëntenfederatie Nederland en Zorginstituut Nederland  over het feit dat te weinig informatie over de kwaliteit van zorg openbaar is voor patiënten. Waarbij ‘te weinig’ een fors understatement is trouwens.

Even triest is deze onderkoelde constatering in het persbericht van het Zorginstituut: ‘De vraag naar meer openbaarheid en beschikbaarheid van kwaliteitsinformatie in de zorg is niet nieuw’. Nee, die is zeker niet nieuw. Maar geloof maar dat medisch specialisten wel weten bij welke collega ze moeten zijn als het nodig is. Elkaars kwaliteit kennen ze wel. De patiënt mag die alleen niet weten.

Want stel je voor zeg, dan zouden de verschillen in de prestaties van specialisten zichtbaar worden. Zoals gezondheidseconoom Xander Koolman opmerkt op LinkedIn: “Zichtbare verschillen maken onderlinge concurrentie onvermijdelijk. Niet iets waar de achterban enthousiast van wordt”.

‘Trust me, I’m a doctor‘

‘En dat is allemaal angst’, zong Robert Long in 1974. Angst om met de billen bloot te gaan en te onderkennen dat niet iedere arts overal even goed in is. Dus is het credo: afremmen. Zeggen dat het een ‘taai proces’ is om met ’betrouwbare en objectieve’ informatie te komen. Maike Schepens slaagde er in haar promotieonderzoek anders toch heel goed in waar het om prostaatkankeroperaties ging. Het kan dus wel. Maar het is nog steeds de uitzondering dat zulke informatie de patiënt bereikt.

“Transparantie wordt het nieuwe normaal. Het is nu de tijd”, zegt Linda Daniels, waarnemend directeur-bestuurder van de Patiëntenfederatie. Het was daar al jaren geleden de tijd voor natuurlijk. Toen in 2006 de Zorgverzekeringswet van kracht werd, was het de bedoeling dat de zorgverzekeraars zorg zouden gaan inkopen op basis van prijs én kwaliteit. Op die kwaliteit moesten de zorgverzekeraars maar vertrouwen, vond de zorg. Daarmee werd ook de weg naar kwaliteitsinzicht voor de patiënten meteen afgesloten.

“De beschikbaarheid van kwaliteitsinformatie is essentieel om de kwaliteit overal in de zorg te verbeteren”, zegt Karin Timm, bestuurslid van het Zorginstituut, nu. “Het openbaar maken van kwaliteitsinformatie zou niet langer vrijblijvend moeten zijn, maar de norm.”

Zo is het. Maar van de zorgaanbieders had mogen worden verwacht dat zij het intrinsieke besef hadden dat het hun eigen verantwoordelijkheid was om daarnaar te handelen. Het is triest dat ze de bescherming van hun eigen belangen blijkbaar zo lang belangrijker hebben gevonden dan die van de patiënt. Dat het Zorginstituut nu de teugels gaat aanhalen door meer regie te gaan voeren op kwaliteitstransparantie is dus een belangrijke en logische stap.

Wat speelt in de zorg? Frank van Wijck schrijft op vrijdag over actuele uitspraken en ontwikkelingen.

Delen