Amazoncare

Flip Vuijsje
Flip Vuijsje studeerde politieke wetenschap en sociologie; was hoofdredacteur van onder meer Intermediair en Arts en Auto, en heeft zijn eigen bureau voor redactionele hulp bij zorgpublicaties (www.bureauflipvuijsje.nl). Lees alle artikelen van Flip Vuijsje

Vorige week dinsdag verloor een aantal Amerikaanse bedrijven samen 30 miljard dollar aan beurswaarde – binnen twee uur. Dit waren verzekeraars, farmabedrijven en andere commerciële spelers in de zorg. Dat die koersval was een nerveuze reactie op een nieuw plan van drie grote níet-zorgbedrijven. Van Amazon, dat geen introductie behoeft. Van zakenconglomeraat Berkshire Hathaway, van superinvesteerder Warren Buffett. En van Amerika’s grootste bank, JPMorgan Chase & Co.

Wat Amazon, Berkshire Hathaway en JPMorgan gaan doen, is nu nog redelijk vaag geformuleerd. Samen hebben ze één miljoen werknemers, en er wordt nu een gezamenlijk bedrijf opgericht, op een not-for-profit basis, dat de kosten van gezondheidszorg voor die werknemers omlaag moet brengen en de kwaliteit en patiënt-tevredenheid omhoog.

Bij ‘zorg in Amerika’ denken wij meteen aan zaken rond Obamacare. Maar de Affordable Care Act van 2010 was alleen bedoeld voor een groep van 20 tot 30 miljoen burgers die zijn aangewezen op een individueel af te sluiten zorgpolis. Een veel grotere groep, zo’n 160 miljoen mensen, is collectief tegen ziektekosten verzekerd via de werkgever van een van de gezinsleden. En het is vooral dit werkgeverssegment van het Amerikaanse zorgstelsel, dat de zorg in Amerika zo vreselijk duur maakt.

Warren Buffett, de gerespecteerde CEO van Berkshire Hathaway, noemt de almaar stijgende kosten van gezondheidszorg ‘a hungry tapeworm [lintworm] on the American economy’. En Princetonhoogleraar en zorgeconoom Uwe Reinhardt, afgelopen november tachtig jaar oud overleden, benoemde al in 2003 de kern van deze zaak met zijn legendarisch geworden statement ‘It’s the Prices, Stupid’.

Wat de zorg in de Verenigde staten zo veel duurder maakt is gewoon: hogere prijzen

Want nee, dat de zorg in de Verenigde Staten zo veel duurder is dan in andere rijke landen, komt niet doordat Amerikanen gemiddeld meer zorg gebruiken. De oorzaak is gewoon: hogere prijzen. En die worden vooral betaald in dat werkgevers-segment van de markt. De twee grote overheidsprogramma’s Medicare (voor zorg voor 65-plussers), en Medicaid (voor zorg voor de armste burgers) zijn allebei grote en effectieve zorginkopers die fatsoenlijke tarieven kunnen afdwingen. Maar het particuliere bedrijfsleven is juist zwaar versnipperd. Bijna 90 procent van alle ondernemingen heeft minder dan twintig werknemers, en is hiermee geen partij voor de hecht georganiseerde aanbodzijde in de Amerikaanse zorg: de ziekenhuizen, de farmaproducenten en -distribueerders, de verzekeraars (die gewoon commercieel kunnen opereren), de zwaar overbetaalde medische professionals.

Logisch dus als bedrijven de handen ineen willen slaan om samen sterker te staan tegenover die ‘lintworm’ die beslag weet te leggen op een steeds groter deel van het bruto binnenlands product. Zó logisch ook, dat dit al eerder door anderen is geprobeerd, en dit ook al meer dan eens. En hierin ligt meteen een hoofdreden voor de scepsis waarmee het plan van Warren Buffett, Jeff Bezos van Amazon en CEO Jamie Dimon van JPMorgan door sommigen is ontvangen. Leuk bedacht, en kan ook best wat bescheiden besparing realiseren op de verdere groei van zorgkosten. Maar een echte omkering van de trend? Dat zit er, gezien voorgaande ervaringen, simpelweg helaas niet in. De zorgsector is hiervoor te machtig, en te goed georganiseerd en politiek beschermd. En dat kartel doorbreken, gaat zelfs een bewezen ‘disrupter’ als Amazon, die wel al de hele retailwereld door elkaar heeft geschud, niet voor elkaar krijgen.

Tenzij: dit juist wél gaat lukken. Wat dat nieuwe bedrijf van Warren, Jeff en Jamie precies van plan is, daar moeten we nog naar gissen. Maar twee dingen weten we nu al. De focus komt te liggen op ‘data’. En, in de woorden van JPMorgans Jamie Dimon: ‘Our goal is to create solutions that benefit our U.S. employees, their families and, potentially, all Americans.’ Die cursivering is van mij, omdat deze woorden breed zijn opgevat als: mocht ons plan een succes worden, dan gaan we dit, op termijn, ook aan andere bedrijven/werkgevers aanbieden. En dan wordt het een heel ander verhaal, van heel andere schaal en scope.

Dan die focus op data. Het is intussen bijna een cliché, maar hierom nog niet minder waar. Betere uitwisseling en beter gebruik van informatie, is de sleutelfactor in iedere serieuze strategie voor betere, echt transparante, gepersonaliseerde, effectief geadministreerde zorg. Ofwel: die betere en goedkopere zorg kan er alleen komen als óók in de zorg nou eindelijk eens gaat gebeuren wat in andere branches en professies al veel eerder met groot rendement is gedaan.

En als er iets is waar een bedrijf als Amazon extreem goed in is, misschien wel de beste van de hele wereld, dan is het wel: het gebruik van data, uit welke bron dan ook, voor het creëren van een superieure klantpropositie die alle concurrentie vloert. En vlak ook een bank als JPMorgan niet uit, met zijn grote expertise in volgen, analyseren, voorspellen én hierdoor beter honoreren van behoeften en voorkeuren van klanten.

Waar Amazon uitblinkt in data-technologie, doen de meeste zorgondernemingen dat niet

En de zorg? Daar zien we het tegenovergestelde. In de woorden van Megan McArdle, commentator van BloombergView: ‘Amazon is really, really good at technology – and most health-care companies aren’t. There are a number of reasons for this, but it’s hard to escape the conclusion that part of the reason health care IT is so bad, is that it simply doesn’t have to be very good [cursivering weer toegevoegd]. Large parts of health care are sheltered from normal competition, because people don’t shop around for doctors and hospitals, and the companies paying the bills don’t have a great deal of control over the system.’

Boven Megan McArdle’s artikel staat als kop: ‘Can Amazon Transform Health Care? It’s Not a Crazy Idea’. Tot nu toe is steeds gedacht dat als Amazon zich in de zorgmarkt zou gaan bewegen, dit beperkt zou blijven tot een klassieke retail-operatie, zoals verkoop en distributie van geneesmiddelen. Maar wat nu de bedoeling lijkt, is iets anders – en veel groters. Namelijk de komst van een compleet nieuw soort intermediaire partij, waarbij ook verzekeraars zich zorgen mogen maken. Een partij die niet alleen zorg gaat inkopen en op kosten, kwaliteit en uitkomsten gaat bewaken, maar die zorg ook één-op-één gaat koppelen aan wensen, behoeften en gezondheidssituatie van individuele patiënten, op een nog niet eerder vertoonde, ultiem data-gestuurde manier. Met de focus niet op direct de ‘productie’ van zorg zelf. (Dus geen eigen Amazon-ziekenhuizen, of dokters die voor Amazon werken.) Maar met focus op, een onderscheid dat steeds wezenlijker zal worden, regie op de ‘levering (delivery) van zorg’. En de enige die die regie echt kan voeren, is degene ‘met alle data’.

Of dit ook echt gaat lukken? Niets is zeker, en op de korte termijn zijn sowieso geen schokkende dingen te verwachten. Maar Amazon, Berkshire Hathaway en JPMorgan hebben niet alleen heel diepe zakken, maar ook een bewezen record van groot strategisch geduld. Vandaar dus deze voorspelling, in een commentaar op academisch publicatieplatform The Conversation: ‘One has to applaud the initiative if you are outside the health care sector, and fear it if you are inside.’