Beetje optimisme

Zorgkosten die naar beneden gaan, dat is net zoiets als Geert Wilders die zich tot de islam bekeert of Feyenoord dat kampioen wordt. Want bestedingen aan gezondheidszorg, dat weet toch iedereen, en kunnen we iedere dag opnieuw lezen en horen, die kunnen alleen nog maar verder omhóóg. Door de vergrijzing. Doordat medisch-technisch steeds meer mogelijk is. En doordat burgers en patiënten steeds mondiger en veeleisender worden, en steeds minder genoegen nemen met minder dan de beste, duurste en soms ook overbodige zorg.

Best wel bijzonder is het daarom, dat in de VS de laatste tijd steeds meer signalen van een omslag merkbaar worden. De nieuwste statistieken van het Congressional Budget Office tonen een zware bijstelling van de verwachte uitgaven voor Medicaid en Medicare, de twee grote overheidsgerunde zorgverzekeringen voor respectievelijk armen en ouderen. Die zullen in 2020 15 procent minder gaan kosten dan drie jaar geleden nog werd voorzien; een verschil van 200 miljard dollar. En over de hele linie stegen in 2012 de zorgbestedingen, zowel de publieke als de private, voor het vierde achtereenvolgende jaar met een percentage dat in vijftig jaar niet meer zo laag was.

Niemand weet helemaal precies waardoor dit komt. De economische recessie verklaart hooguit een deel. De neerwaartse zorguitgaventrend begon al voordat die recessie vanaf 2008 losbarstte, was ook aanwezig in delen van het land die minder door de recessie zijn geraakt, en blijft ook overeind nu de conjunctuur weer aantrekt. Uiteraard wordt er nu politiek geruzied over de vraag of deze kentering is te danken aan de Affordable Care Act van president Obama. Maar in ieder geval lijkt er een structurele factor in het spel, mogelijk bevorderd door Obamacare maar ook los daarvan, en al eerder, van groeiend gewicht.

Die factor op zijn beurt is weer een optelsom van verschillende elementen, met als gemene deler een kritischer en zuiniger attitude onder zorginkopers. Medicare, Medicaid en private zorgverzekeraars doen meer hun best om bekostiging en beloning te koppelen aan de meetbare kwaliteit van door zorgaanbieders geleverde resultaten. En individueel worden mensen zuiniger en selectiever door invoering van meer eigen risico.

Een paar kanttekeningen zijn wel nodig. Het betreft hier een daling van het groeipercentage van de zorgbestedingen, en niet van die bestedingen als absolute grootheid. En als er inderdaad een blijvende omslag is, dan gebeurt dit wél bij een niveau van totale bestedingen dat intussen zo’n 18 procent beslaat van bruto binnenlands product (bbp).

In Nederland ligt dit percentage nu rond 12. Een studiegroep van de vorige regering berekende dat het groeitempo van 2001 – 2009 er toe zou leiden dat in 2040 niet minder dan 22 procent van het bbp wordt besteed aan gezondheidszorg. Ook bij ons is sinds 2008 dit groeitempo wat aan het afvlakken, maar het zit wel nog steeds ruimschoots boven het algemene economische groeicijfer. Er zal dus nog veel (meer) moeten gebeuren, maar een beetje optimisme kan hierbij geen kwaad en blijkt nu ook niet uit de lucht gegrepen.

Delen