Frank van Wijck
freelance medisch journalist
Beperking
De reacties op de stukgelopen contractonderhandelingen tussen zorgverzekeraar Achmea en het Slotervaartziekenhuis laten zien hoe ver de meningen in de publieke opinie over de gezondheidszorg uit elkaar lopen. Waar de een zegt dat de zorgverzekeraar veel te ver gaat in zijn taakuitoefening, stelt de ander dat de ontstane situatie een logisch gevolg is van het bestuurlijk hoofdlijnenakkoord en dat het ziekenhuis niet het recht heeft om over de grenzen van dat akkoord heen te gaan.
Aysel Erbudak, bestuursvoorzitter van het Slotervaartziekenhuis, zegt: “Wat ik niet wil, is onze artsen grenzen opleggen die leiden tot kwalitatief mindere patiëntenzorg.” Dat is een interessante opmerking. Het legt immers de uitdaging bij Erbudak om te bewijzen dat de patiëntenzorg wordt geschaad als haar ziekenhuis minder geld krijgt voor toepassing van dure geneesmiddelen of minder bariatrische operaties kan verrichten dan zij nodig acht. Deze beperkingen kunnen de patiëntenzorg alleen schaden als de patiënten over wie ze het heeft niet in andere ziekenhuizen terecht kunnen of als voor hen geen enkele andere behandeloptie bestaat. En is geen sprake van schade, dan is het wel degelijk geoorloofd om artsen – en ook ziekenhuizen – een beperking op te leggen. Die beperking is in het bestuurlijk hoofdlijnenakkoord helder vastgelegd.
2 reacties
En zat dit ziekenhuis aan tafel bij het “hoofdlijnenakkoord”? Waarom moet een wet door een “hoofdlijnenakkoord” worden gerepareerd?
G K Mitrasing
4 februari 2013 / 10:24In de media komt mondjesmaat informatie over de twistpunten tussen Slotervaart en Achmea.
Achmea lijkt vooruit te lopen op de adviezen van Cie Baarsma om de kosten van de zorg terug te dringen en te beheersen. Een van de adviezen was het gebruik maken van de discretionaire bevoegdheid van medici; wanneer krijgt een patiënt een behandeling wel, met welke middelen, welke onderzoekingen en voor hoe lang? De kennis voorsprong van medicus (en ziekenhuis) wil de Cie Baarsma inzetten als bezuiniging. Een gevaarlijke ontwikkeling.
Wordt de patiënt hierdoor geschaad? Misbruik maken van kennis uit zuiver financiële motieven is altijd schadelijk voor de premie betaler; doel is immers niet de gezondheid van de verzekerde te bevorderen, maar de financiële huishouding van de Rijksoverheid op orde te houden. Hoewel de zorg is geprivatiseerd ziet de Overheid de zorg nog immer als een collectieve uitgave.
En uit wat blijkt dan die schade? Vroege sterfte? Verhoging sterfte na ziekenhuisopname? Vermindering van de levensverwachting van de Nederlander ouder dan 65 jaar tov nabuur landen die een normale zorgverlening handhaven?
Er zal zeer zeker geen onderzoek komen naar de dossiers van de medici die dit soort praktijken gaan uitvoeren; enerzijds de voorgeschreven richtlijn en standaard, de uitkomst van de onderzoekingen en de diagnoses en dan de werkelijk uitgevoerde behandeling e.d. Onthouden van zorg, uitstellen van zorg, besparen op zorg teneinde de budgettering niet te overschrijden zonder de patiënt daarvan in te lichten? Hoe zit dat dan met de contractuele verplichtingen van de verzekeraar zelf? Wat zegt de ziektekostenpolis over de rechten van de verzekerden?
Behandelen in afwijking van diezelfde richtlijnen en standaarden is vragen om zeer grote juridische problemen voor de medici en de bestuurders van ziekenhuizen.
En laat een zeer goede jurist maar eens kijken naar de contractuele voorwaarden waaraan een verzekeraar zich moeten houden tov de verplicht verzekerden in dit land. Het is een privaat contract en geen nationaal ziekenfondscontract. Een fundamenteel verschil.
Lumpsum financiering van ingrepen en behandelingen met peperdure middelen, met de verplichting om alle verzekerden van Achmea te helpen conform richtlijnen en standaarden opgesteld door de beroepsgroepen is vragen om dit soort problemen. Een ander advies van de Cie Baarsma betrof het verplichten van zorgverleners om gratis zorg te leveren, onder de noemer “Doorleverplicht”, als het budget van de private verzekeraar op was. Ook hier neemt Achmea een voorschot; zie het modelcontract voor de ziekenhuizen met daarin de clausule dat Achmea op voorhand 1% van de overeengekomen contractsom niet zal uitbetalen in kader van die “Doorleverplicht’ en 4% als wisselgeld zal achterhouden. 5% achterhouden van een contractsom is fors gezien de smalle marges bij de ziekenhuizen.
Dat Mevr Erbudak een punt heeft mag wel duidelijk zijn.
Het Akkoord op Hoofdlijnen is een maximum groei van netto 2.5% voor de ziekenhuizen. Indien het ene ziekenhuis meer groeit, zal een ander ziekenhuis moeten krimpen. Wellicht dat het Slotervaart moet opdraaien voor de groei van concurrerende ziekenhuizen op de relevante markt? Is die relevante markt dan Amsterdam, Groot-Amsterdam of toch Nederland?
Mevr Erbudak heeft een punt, heeft in principe het gelijk aan haar zijde, maar zal dat in de Nederlandse context niet krijgen. Er is jurisprudentie in overvloed hoever verzekeraars kunnen en mogen gaan van de Rechter in kader van kostenbeheersing. De Rijksoverheid heeft hen die macht gegeven en dat zal Mevr Erbudak weten ook.
Maar wat gaan nu de overige concurrerende verzekeraars doen? Er komt capaciteit vrij voor hun verplicht verzekerden en een zorgaanbieder in nood kan wat doen met de prijzen. Gaan die verzekeraars daarvan nu profiteren ten gunste van hun verzekerden? Zo werkt de markt toch?
anh jansen
4 februari 2013 / 19:17