Luc Zwiep

Luc Zwiep

geneeskundestudent

Bestempeld

Mag een zieke dokter worden? Die vraag hing als een infuus boven mijn kinderbed. Als mijn arts mij één keer per dag op de afdeling bezocht met de bijbehorende harem van coassistenten, ANIOS, AIOS en verpleegkundigen, kon ik mijzelf, liggend in bed, nooit in hun positie zien staan. Die colonne krijg je er nou eenmaal bij als je een zeldzame aandoening hebt. Ik was namelijk negen toen ik een urostoma kreeg.

Het heeft lang geduurd voordat ik die zin kon uitspreken. Veel mensen denken bij een stoma meteen aan een zakje, terwijl het bij mij om een katheter gaat, en dat wordt al snel te ingewikkeld. Ik hield mijn mond dicht. Want na meer dan tien operaties had ik één overtuiging: mensen zoals ik kregen het stempel patiënt, geen arts.

Tussen de ziekenhuisbezoeken door maakte ik mijn middelbare school af en stonden ineens de eindexamens voor de deur. In coronatijd, zonder fysieke open dagen, koos ik voor de studie rechten. Dat ga je namelijk studeren als je niet weet wat je echt wilt doen. Ik werd al snel moedeloos van de dingen die ik er leerde. Internationale verdragen? Stelselmatig genegeerd. Zorg aan ongedocumenteerden? Voor je het weet strafbaar.

Ik trok mijn stoute schoenen aan en meldde mij aan voor de selectie geneeskunde. Gelukkig hoefde ik geen motivatiebrief in te leveren. Niet omdat ik niet gemotiveerd was, maar omdat ik niet wist wat mijn echte motivatie op dat moment was. Achteraf denk ik dat ik vooral gemotiveerd was om mijzelf het tegendeel te bewijzen en mij het zelf opgelegde stempel patiënt te ontnemen. 

‘Precies dat wil ik meegeven: dat je lichaam niet eerst foutloos hoeft te zijn voordat je van betekenis kan zijn’

Eenmaal ingeloot bij de studie geneeskunde vond ik het eerste jaar vooral saai en theoretisch. Dat veranderde toen ik binnen een niertransplantatieteam aan de slag ging en op verschillende OK’s door heel Nederland werkte. Toen wist ik dat ik binnen de geneeskunde op de goede plek zat, zowel in de studie als in mijzelf. Inmiddels zit ik in het derde jaar geneeskunde. Met een urostoma, dat altijd een deel van mij zal blijven. Als student en straks als arts. Ook dan katheteriseer ik mezelf meerdere keren per dag, spoel ik mijn blaas dagelijks en ga ik om met complicaties, naast mijn werk. 

Toch hoor ik zelden over dokters met een urostoma. Sterker nog: ik ken bijna geen zieke dokters. Alsof kwetsbaarheid en competentie niet kunnen samengaan. Sinds ik er zelf opener over ben, krijg ik niet alleen vragen van mensen met een aandoening die ook arts willen worden, maar ook van artsen, bekenden en studiegenoten. Praktische dingen: moet je dit wel vertellen? Houd je een nachtdienst wel vol? Wat als je tijdens je coschappen een behandeling nodig hebt, lig je er dan uit? In al die vragen komt eigenlijk steeds hetzelfde terug: blijven patiënten en collega’s mij zien als een volwaardige dokter als mijn lichaam niet aan de standaard voldoet?  

Het idee dat een dokter niet ziek mag zijn verarmt ons allemaal. Patiënten verliezen herkenning, teams verliezen ervaring en de zorg verliest menselijkheid. En precies dat wil ik meegeven: dat je lichaam niet eerst foutloos hoeft te zijn voordat je van betekenis kan zijn. Dat een arts ook iemand kan zijn die een katheter gebruikt en soms, net als een patiënt, lichamelijk niet de fitste is. Wat mij niet verhindert te leven, zal mij ook niet verhinderen een goede dokter te zijn. Had iemand mij dat maar als klein jongetje verteld, toen datzelfde infuus boven mijn kinderbed weer begon te piepen en de verpleegkundige de pomp kwam stilzetten. 

Delen