Frank van Wijck

Frank van Wijck

freelance medisch journalist

Beweging

In 2025 schrijft Frank van Wijck iedere vrijdag een blog over ontwikkelingen en uitspraken in de zorg die hem die week opvielen. Deze keer: de zorg als olietanker die na heel veel kleine duwtjes langzaam in beweging komt.

In een interview in de Volkskrant zei filosoof en schrijver Marian Donner afgelopen woensdag: “Ik zie het systeem waarin we leven als een olietanker. Die gaat pas een andere richting op bewegen als hij heel veel kleine duwtjes heeft gekregen”. Ze heeft het hierbij weliswaar niet over de zorg, maar daarop is deze quote prima van toepassing.

Ook de zorg is een olietanker, ook die heeft al heel veel kleine duwtjes gekregen, en ook die begint nu langzaam in beweging te komen. Yvonne de Jong, expert informele zorg bij Vilans, zegt: “De zorg was echt het domein van de zorgverlener. Kom maar op met je naaste, wij weten wat goede zorg is”. Dat is gaandeweg veranderd. Er is meer geïnvesteerd in naasten en mantelzorgers en inmiddels wordt hierop gericht beleid ontwikkeld.

De Jong noemt hiervan een paar mooie voorbeelden. Het programma Samen doen bij Zorggroep Elde Maasduinen, reablement in de ouderenzorg. Familie die meehelpt in de zorg voor de patiënt in het St Antonius Ziekenhuis. De mantelzorgacademie van Maastricht UMC+.

Mensen hun zelfstandigheid en kwaliteit van leven te leren behouden

Ook bestuursvoorzitter Marc van Ooijen van De Zorggroep noemt reablement. “Niet om de zorg af te schuiven”, zegt hij, “maar om mensen hun zelfstandigheid en kwaliteit van leven te leren behouden”. Dus zet zijn organisatie in op een ontwikkeling die tegengesteld is aan de uitkomst van onderzoek waaruit wordt geconcludeerd dat veel meer ouderenzorgcentra moeten worden gebouwd.

Van Ooijen kiest voor de route die aansluit bij de doelstellingen van het IZA, GALA en WOZO: alternatieve woonvormen, zorgzame wijken en focus op positieve gezondheid. In verbeterde samenwerking met de eerste lijn, de wijkverpleging en het sociaal domein uiteraard, want dit is iets wat een zorgaanbieder niet alleen kan.

Op dit moment is het nog een pilot, met subsidie van ZonMw. Maar het is duidelijk dat dit het nieuwe normaal moet worden. En niet om ‘de zorg af te schuiven’, zoals Van Ooijen terecht zegt. Het is op alle fronten een waardevolle beweging.

Het is duidelijk dat dit het nieuwe normaal moet worden

Deze ontwikkeling is niet alleen nodig om te voorkomen dat de bouw van meer zorgcentra betekent dat aanbieders elkaar moeten beconcurreren op nog meer medewerkers voor de zorg in die centra dan er nu al zijn. De ontwikkeling is er ook op gericht te bewerkstelligen dat mensen niet langer bij niet-medische vraagstukken toch direct naar de zorg stappen. Daarvan wordt de zorg veel duurder dan wij ons allemaal willen veroorloven.

Voorkomen dat deze ontwikkeling zich doorzet, begint niet in de zorg, maar in de samenleving. De beweging die zich nu langzaamaan duidelijker begint af te tekenen, is de enige juiste.

Delen