Frank van Wijck

Frank van Wijck

freelance medisch journalist

Bezuinigen zonder pijn

Wat speelt in de zorg? Frank van Wijck blikt terug op de week.

Toen de wereld na de coronapandemie weer terugkeerde naar normaal, was sprake van enorm toegenomen wachttijden in de ziekenhuizen. “Dat hebben we zo weer ingehaald als we de schouders eronder zetten”, klonk het stoer uit medisch-specialistische hoek. Het bleek wishful thinking. Met Het pakketbeheer moet bijdragen aan passende zorg, is een van de afspraken die is vastgelegd in het Integraal Zorgakkoord. Over de vraag wat passende zorg precies is, wordt al geruime tijd driftig gediscussieerd, maar harde conclusies zijn tot op heden niet getrokken. De kern is ‘alleen zorg die echt werkt’, maar vertaal dat maar eens naar de klinische praktijk. Of moeilijker nog: naar de individuele patiënt. Voor de ene mens met kanker kan lang genoeg overleven om een kleinkind geboren te zien worden passende zorg zijn. Voor de ander in dezelfde positie kan juist kwaliteit van leven in de resterende tijd als passend worden ervaren.

Vertaal ‘alleen zorg die echt werkt’, maar maar eens naar de klinische praktijk

Het ministerie van VWS trekt nu 290 miljoen euro aan subsidie uit om ZonMw onderzoek te laten doen naar passende zorg. Het onderzoek moet een basis bieden om scherpere keuzes te kunnen maken over welke zorg wel en niet wordt vergoed vanuit het basispakket.

In de loop van de week kwamen er al twee voorzetten die voldoende discussie zullen opleveren om een interessante rol te gaan spelen in de discussie over passende zorg. De eerste kwam van staatssecretaris Vincent Karremans. Hij stelt dat in de ggz een licht antwoord nodig is op een lichte zorgvraag. Hij wil lichte zorgvragen niet meer onnodig in de ggz oplossen, maar in mentale gezondheidssteunpunten in gemeenten. De ‘substantieel extra middelen’ die het kabinet in de Voorjaarsnota aan gemeenten heeft toegezegd, vormen een belangrijke stap om dit mogelijk te maken. Maar de wachttijdoverbrugging  kan hierin ook een rol gaan spelen. Als die overbrugging zo effectief is dat de mensen die er gebruik van maken daarmee de ggz-zorg niet meer nodig hebben, kan dit instrument helpen om de lichte zorgvraag waarover Karremans het heeft buiten de ggz – en zelfs buiten de zorg – te houden.

Als je maar diep genoeg zoekt, vind je altijd wel ‘iets’

De tweede voorzet kwam een dag later van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving. Deze bevat de niet mis te verstane waarschuwing aan zorg én samenleving dat we bezig zijn onszelf ziek te maken. Met de groeiende hoeveelheid beschikbare scans, bevolkingsonderzoeken en commerciële medische tests kunnen we onszelf helemaal binnenstebuiten keren op zoek naar… ja wat? Als je maar diep genoeg zoekt, vind je altijd wel ‘iets’. En ‘iets’ vinden geeft onrust die leidt tot medische zorg die in te veel gevallen weggegooid geld is.

Een van de gevolgen van de afspraken in de Voorjaarsnota is dat de zorg miljoenen moet bezuinigen. Minister Fleur Agema mag blij zijn met de voorzetten die haar staatssecretaris en de RVS haar geven om het geld hiervoor te vinden zonder dat het mensen pijn gaat doen.

Delen