Frank van Wijck

Frank van Wijck

freelance medisch journalist

Bij nader omzien

In 2025 schrijft Frank van Wijck iedere vrijdag een blog over ontwikkelingen en uitspraken in de zorg die hem die week opvielen. Deze keer: de noodzakelijke terugkeer naar een zorgzame samenleving.

Waarover moet het in 2025 gaan in de zorg? Een interessante vraag. Het is een beetje teleurstellend dat degenen die reageerden op de Zorgvisie-poll hierover vooral lieten weten dat anderen dingen moeten doen. Dit maakt in ieder geval wel duidelijk dat de zorg niet overloopt van ondernemerschap, zoals econoom Wim Groot stelt.

Een paar recente mediaberichten geven een goed beeld van waarover het in 2025 in ieder geval wél moet gaan. Over het feit dat de spoedeisende hulp in de ziekenhuizen vastloopt door ouderen bijvoorbeeld. Die ouderen kunnen na de spoedopname nergens terecht, met als gevolg dat ze in het ‘verkeerde bed’ terechtkomen. Een ziekenhuisbed dus.

Deze verkeerde bed-problematiek is verre van nieuw, maar bereikt met het huidige personeelstekort in de zorg wel een nieuw hoogtepunt. Toch is dat personeelstekort niet de enige oorzaak. Een tweede is het feit dat mensen het in de loop der jaren ontwend zijn om iets over te hebben voor elkaar. Degenen die wel wat voor een ander overhebben, raken overbelast.


De enige oplossing is een – al dan niet gedwongen – terugkeer naar een zorgzame samenleving


Hoe nu verder? Van de zorg zelf kunnen we ons geen al te hoge verwachtingen veroorloven om met oplossingen te komen. Het personeelstekort verdwijnt voorlopig echt niet. En de toekomst van het Integraal Zorgakkoord is uiterst ongewis. Bovendien voorkomt zo’n akkoord niet dat zorgaanbieders toch – in alle onderhandelingen over de uitwerking ervan – met een schuin oog naar hun eigen continuïteit blijven kijken.

De enige oplossing is een – al dan niet gedwongen – terugkeer naar een zorgzame samenleving waarin niet alleen mantelzorgers iets voor een ander overhebben, maar waarin iedereen omziet naar elkaar. De Volkskrant kon wel eens helemaal gelijk hebben met de stelling dat de voorzorgcirkel de toekomst heeft. Eten koken voor een ander. Iemand die geen auto rijdt naar het ziekenhuis brengen. Een klusje doen in huis. “We gaan elkaar niet douchen, we vervangen de wijkverpleging niet”, zegt een van de ouderen die in het artikel aan het woord komt. Het is maar de vraag of dit zo blijft. Niet iedereen is nu al even positief over de Mantelzorgacademie. Maar wie zegt dat we dit over een paar jaar niet heel normaal vinden? En wellicht niet eens voor mantelzorgers alleen.


Eten koken voor een ander. Iemand die geen auto rijdt naar het ziekenhuis brengen


Zou omzien naar elkaar spoedopnames van ouderen en verkeerde bedden kunnen voorkomen? De aanname dat het deze problemen in ieder geval zou kunnen reduceren is zeker aannemelijk. Wie omziet naar een ander, kan immers ook waarnemen dat er iets aan de hand is met die ander. En dus hulp inschakelen (of zelf hulp bieden) om te voorkomen dat escalatie tot een spoedopname leidt. Misschien is noaberschap wel het nieuwe ondernemerschap. Niemand zou er slechter van worden. De zorg zeker ook niet.

Delen