Black box

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Het AMC start een project op de OK om met een zwarte doos alle gegevens over de patiënt en de OK bij te houden en te analyseren. Goed nieuws want hiervan valt veel te leren om het aantal fouten tijdens operaties te verminderen.

Projectleider hoogleraar Marlies Schijven doet collega-ziekenhuizen echter wel tekort als ze stelt: “Chirurgen kijken hun eigen operaties nu eigenlijk nooit terug”. Gastro-intestinaal chirurg Rogier Crolla liet via Twitter meteen weten: “In het Amphia Ziekenhuis doen we dat al vele jaren.” Ook hoogleraar patiëntveiligheid Jan Klein wijst erop dat op de spoedeisende hulp van het Erasmus MC al jaren videobeelden worden gemaakt voor intern gebruik, en dat in andere ziekenhuizen ook initiatieven op dit gebied zijn ontwikkeld. Wel heeft Schijven waarschijnlijk gelijk met haar toevoeging dat het in ieder geval geen gewoonte is om met operatieteams operaties te analyseren.

“We willen hier juist geen blame-and-shamecultuur”

Een aspect rond het project in het AMC dat in de berichtgeving veel aandacht krijgt is de vraag hoe de opgeslagen gegevens zullen worden gebruikt. Nadrukkelijk niet om medewerkers erop aan te spreken, stelt Schijven gelukkig, het is de bedoeling om ervan te leren. “We willen hier juist geen blame-and-shame cultuur”,  stelt ze. De angst dat die bij toepassing van de black box wél zou ontstaan, verklaart wellicht waarom het twee jaar duurde voordat het AMC het project rond kreeg.

Het feit dat het project nu toch door kan gaan, zou de voormalige Leidse hoogleraar anesthesiologie Johan Spierdijk goed gedaan hebben. Hij overleed in 2006 en maakt het dus niet meer mee, maar hij was eind jaren tachtig een van de eerste zorgprofessionals die ik interviewde. Zijn boodschap: ziekenhuizen kunnen voor het werk op de OK heel veel leren van de veiligheidsprocedures in de  luchtvaart.

5 Reacties Reageer zelf

  1. ANH Jansen
    Geplaatst op 8 juni 2016 om 18:17 | Permalink

    http://www.parool.nl/foto/hein-de-kort~p14822/#&gid=1&pid=3856431

    Hein de kort. Beeld zegt genoeg.

    Mag de patiënt ook de inhoud van de ‘Black Box” te weten komen om ervan te leren of is het voor hem te laat?

    Na 2 dagen wordt de inhoud van de ‘Black Box’ gewist.

    Dat zou toch vragen moeten oproepen bij deze en gene? Toch?

    Of moeten benadeelden of nabestaanden ook bij het AMC 4 jaar procederen om hun gelijk te halen?

    Vraag eens bij Mayo, Cleveland, Sloan’s of MD Anderson hoe zij omgaan met ‘leermomenten’ en ‘verbeterpunten” en ‘transparantie’. Hoe ‘vliegen’ zij dit aan om het probleem bij allen te doen ‘landen’?

    Deze vier ziekenhuizen hebben constant rondlopende teams om collegae aan te spreken! Constant! Niet is zo moeilijk om ‘life style’ te veranderen. Dat geldt ook voor artsen! Blamen en Shamen werkt niet. Motiveren en aanspreken wel. Wat altijd werkt is de patiënt erbij betrekken. Vooraf, tijdens en achteraf.

    En veel geduld hebben.

    Johan Spier heeft het sinds 198x geprobeerd en nog is het niet gelukt. Nederland is dan ook een oerconservatief land.

    Vragen? Geen vragen!

  2. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 8 juni 2016 om 21:20 | Permalink

    Geen vragen. Wel een reactie, uit het Radboudumc: “Wij werken al een jaar met een black box”. Dat plaatst het ‘nieuwtje’ van het AMC – dat stelde de eerste in Nederland met zo’n gadget te zijn – wel in een ander daglicht natuurlijk. Aan de andere kant: ik woon inmiddels lang genoeg in Amsterdam om te weten dat voor veel van mijn stadsgenoten de landsgrens zo’n beetje bij Vinkeveen ligt.

  3. anh jansen
    Geplaatst op 8 juni 2016 om 22:49 | Permalink

    https://twitter.com/lucpluijmen76/with_replies

    Luc Pluijmen stelt de juiste vraag wel: wie zet als eerst zo’n bord neer? (zie twitter site)

    Belachelijk dat St Juttemis en AMC de patiënt geheel negeert in wat hem overkomen is. Hij wordt van de domme gehouden, bewust, vooraf en nu ook openlijk achteraf, en kan 4 jaar procederen om zijn recht en gelijk te krijgen!

    De IGZ heeft daar in eerdere rapporten ook al melding van gemaakt. Er verandert helemaal niets. Laat de IGZ ingrijpen om de data uit de ‘Black Box ” 15 jaar te doen bewaren.

    Luc Pluijmen als Minister van VWS. Laat dat bord maar komen!

  4. anne klein
    Geplaatst op 10 juni 2016 om 15:32 | Permalink

    Het is toch echt wel een verschil of je het hebt over alleen video-opnamen analyseren; of álles op de OK. Dat is volgens mij veel meer een black box inderdaad.

    Fijn dat ok teams zo van mogelijke missers willen leren, laten we ze die ruimte vooral ook geven!

  5. anh jansen
    Geplaatst op 15 juni 2016 om 18:42 | Permalink

    https://projects.propublica.org/surgeons/hospitals/240047

    Het bord van Luc Pluijmen is er al en wordt dan ook in de USA toegepast. Transparantie zoals het hoort. Afgedwongen ongetwijfeld door de claim cultuur aldaar.

    Spreiding per ziekenhuis van kwaliteit van operaties en resultaten en complicaties is bij sommigen fors tot zeer fors.

    Waarom dwingen verzekeraars dit niet af bij de NL ziekenhuizen? Waarom doet de IGZ dit niet? Waar de vertegenwoordiger van de patienten, volgens de Minister, de NPCF, niet?

    Met 1 ‘black box’ op 20 Ok’s zijn we in Nederland nog niet eens begonnen. Een ‘Black Box’ is dan ook een eufemisme voor ‘Onder de Pet’.

    En zie het resultaat eens van deze transparantie; men schuift op naar een schitterend gemiddelde en sommigen willen het nog beter doen! Kom daar in Nederland eens om.