Frank van Wijck

Frank van Wijck

freelance medisch journalist

Catch 22

“Ziekenhuizen krijgen per medische verrichting betaald en omdat het akkoord moet leiden tot minder patiënten, lopen de ziekenhuizen financiële risico’s.” Dit is de kernzin uit het nieuwsbericht over het gegeven dat de slechte financiële positie waarin veel ziekenhuizen verkeren de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord hindert.

Het beschrijft een Catch 22-situatie; de ziekenhuizen moeten omzet blijven draaien om te kunnen investeren in verandering, maar de verandering die nodig is (afschalen) is niet mogelijk omdat dit hen omzet kost. Terwijl het natuurlijk juist wel de bedoeling is dat ze afschalen tot het niveau waarop ze alleen nog passende zorg bieden. Zowel de Tweede Kamer als minister Fleur Agema zijn van mening dat hierin versnelling nodig is . Een proces dat onontkoombaar ergens pijn gaat doen en het antwoord op de vraag waar dan is heel concreet: bij de ziekenhuizen.

‘Als het maatschappelijk perspectief op zorg verandert, is het logisch dat de ziekenhuizen mee veranderen’

Dat de ziekenhuizen nu in een financiële positie verkeren die hen slechts toestaat om per honderd euro omzet één of anderhalve euro te investeren is problematisch. De vraag is echter of het nodig is dat ze allemaal investeren in personeel, medische innovaties en nieuwe gebouwen. Afschalen betekent: minder dingen doen. Dat heeft consequenties voor de noodzaak tot investeren in personeel, medische innovaties en nieuwe gebouwen.

Ziekenhuizen dienen een maatschappelijk doel. Als het maatschappelijk perspectief op zorg verandert, is het logisch dat de ziekenhuizen mee veranderen. Het zijn geen bedrijven. Dat ze financiële compensatie nodig hebben om de afschaling gefaseerd en zonder faillissementen te laten verlopen, is verdedigbaar. Dat behoud van omzet – als basis voor continuïteit – het uitganspunt moet zijn niet. Toch lijkt dat nog steeds het punt te zijn waarop iedere discussie over het noodzakelijk transformatieproces in de zorg vastloopt.

Delen