De mildeklachtenmythe

Menno Oosterhoff
Menno Oosterhof is psychiater en kinder- en jeugdpsychiater. Over problemen in de zorg windt hij zich meer op dan goed voor hem is. Daarom schrijft hij daar blogs over, maar ook over inhoudelijke aspecten van de zorg, zoals de aard van psychische aandoeningen, vooroordelen daarover en over alle verschijningsvormen van de dwangstoornis. Daar weet hij meer van dan hem lief is, want hij heeft zelf een dwangstoornis. Lees alle artikelen van Menno Oosterhoff

In Nederland is bedacht dat het marktprincipe de beste manier is om de zorg te regelen. Dat betekent dat zorgverzekeraars, zogenaamd als een collectief van patiënten, de nodige zorg inkopen daar waar de beste prijs-kwaliteitgarantie is.

Persoonlijk zou ik daar als zorgverzekeraar, zeker wat betreft de psychiatrie, nooit aan zijn begonnen. Ik zou teruggeschrokken zijn voor het feit dat in de GGZ de vraag veel groter is dan het aanbod, dat kwaliteit buitengewoon moeilijk te meten is en dat aandoeningen niet makkelijk af te grenzen zijn van de normale variatie en van elkaar.

Maar niet ieder wordt gehinderd door deze kennis van zaken, dus het werd welgemoed binnen gehaald. Net zoals de gemeentes in 2014 deden met de jeugdGGZ. Die gemeentes klagen inmiddels steen en been omdat het een grote chaos is geworden, die klauwen vol geld kost. Dat ze daarvoor enorm gewaarschuwd zijn, zijn ze voor het gemak even vergeten.

Terug naar de zorgverzekeraars en de GGZ. Ook zij slagen er niet in alles in goede banen te leiden. De wachtlijsten lopen enorm op, maar er blijft geld op de plank liggen. Ik ben de laatste om te beweren dat het makkelijk was, maar de eerste om te zeggen, dat het er nog moeilijker door wordt door het aan marktwerking over te laten. Voor mensen met de meest ernstige problematiek is hulp krijgen moeilijker geworden, want een perverse marktprikkel is om hulp te bieden aan mensen met minder ernstige problematiek. Dat kan financieel beter uit. Als je marktwerking zaait dan oogst je calculerende aanbieders.

‘Als je marktwerking zaait, dan oogst je calculerende aanbieders’

Wat hebben de zorgverzekeraars nu bedacht? Ze omarmen de mildeklachtenmythe. Volgens die mythe loopt de GGZ vast, omdat mensen met klachten die geen naam mogen hebben, als een lifestyledingetje naar de GGZ gaan. Waarom is dat een mythe? Omdat het aantal mensen dat zorg krijgt tegen de 4-5% zit en dat is nog ver onder het voorkomen van psychische aandoeningen.

Er is geen een medisch specialisme waarbij als oplossing voorgesteld wordt alleen de doodzieke mensen te behandelen en de rest als flauwekul af te doen. Maar het gaat nog verder. De zorgverzekeraars hebben bedacht dat al die zogenaamd milde klachten wel door de gemeente moeten worden opgepakt. Je moet maar durven. Zij weten natuurlijk ook prima wat voor puinhoop dat is geworden. Maar dan is hun straatje weer schoon.

Eerder hebben ze veel geld gestopt in een volledig mislukt project de kwaliteit van zorg te meten. Het zogenaamde Benchmarken met ROM-gegevens. Nu omarmen ze de mildeklachtenmythe. Het zou eerlijker zijn als ze zouden zeggen: Wij kunnen dit niet oplossen. Het marktprincipe werkt hier niet. Maar in plaats daarvan het voorstel het over de schutting te gooien naar de gemeente. IK zie een lichtpuntje. Gemeentes zullen toch niet weer zo staan te dringen om weer een paard van Troje binnen te halen. Toch? Zeg ja, alsjeblieft.

5 Reacties Reageer zelf

  1. Esmeralde Masset
    Geplaatst op 19 november 2021 om 14:53 | Permalink

    Help!! Heb ik iets gemist? De “milde-klachten-zorg” gaat via de gemeente geregeld (= betaald) worden? Wat is je bron hierbij?

    Overigens ben ik het met je een dat het milde-klachten-verhaal een mythe is. Ik kan me voorstellen dat je als psychiater veel contact hebt met zeer ernstige situaties, en dat dat je kijk op lichtere problemen wat vertroebelt. Maar dat de mensen met z.g.n milde klachten vaak nog in staat zijn te werken, voor hun gezin of ouders te zorgen en verder ook braaf hun best blijven doen om een leven te hebben, wil niet zeggen dat ze er niet vreselijk veel last van kunnen hebben. Vergelijking met somatische zorg verheldert vaak veel: uw benen zitten er nog aan, dus uw wens voor fysiotherapie is een life style dingetje.

    Groet van een milde-klachten-behandelaar.

  2. Michiel W. Hengeveld
    Geplaatst op 19 november 2021 om 15:06 | Permalink

    Beste Menno, is het dan niet waar dat die markt van aanbod voor lichte (“mild’ zijn klachten nooit, alleen de ouderdom of een lentebuitje) klachten een aanzuigende werking heeft op psychiatrisering van levensproblemen? Dat mensen veel last kunnen hebben van zulke lichte klachten (zei Esmeralda Masset) is zeker vaak waar, maar betekent dat dat ze een beroep moeten doen op gelden bedoeld voor mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen die nu in de kou staan? Er moet toch een grens zijn aan wat de GGZ (een verwaterde vorm van psychiatrie) ons allen kost? Heb je een idee bij wie mensen met lichte klachten dan wel terecht zouden moeten kunnen? Wie moet dan het werk van Esmeralda betalen? Nu bezuinigen de NZa en de zorgverzekeraars aan de verkeerde kant, namelijk op de zelfstandig gevestigde psychiaters, die vooral ernstige psychische ziekten behandelen. Dus: kijk op http://www.ZGPaanZet.nl en teken allemaal de petitie ZGPaanzet.petities.nl! Hartelijke groet van je collega Michiel

  3. Manon Kleijweg
    Geplaatst op 19 november 2021 om 23:26 | Permalink

    Beste Michiel Hengeveld, volg gerust de link in de blog van Menno (“tegen de 4 a 5% zit”), daar leg ik het uit aan de hand van cijfers van CBS, Trimbos en de Algemene Rekenkamer: het is niet erg waarschijnlijk dat lichte klachten “massaal” worden binnengehaald in de psychiatrie, het aantal volwassenen behandeld in ons specialisme is de afgelopen 10 jaar gedaald, niet gestegen. Wel is het begrip ggz enorm opgerekt, waardoor sinds 2012 ook de behandeling door de POH ggz erbij wordt gerekend. Die neemt nu ruim de helft van de 1,1 volwassen ggz patiënten voor zijn rekening. Dat leidt tot een forse besparing, want volgens de Algemene Rekenkamer blijft al jaren 300 miljoen, 10% van het voor de ggz gereserveerde premiegeld jaarlijks op de plank bij verzekeraars liggen. We bewijzen elkaar geen dienst als psychiaters door elkaar van “cherry picken ” te beschuldigen. Verzekeraars zijn de lachende derde. En het belangrijkste: het is ook gewoon niet waar. Huisartsen kunnen heus een Instagramcomplex of keuzestress onderscheiden van een psychose!
    Hartelijke groet!
    Manon Kleijweg , ouderenpsychiater

    Hier

  4. Manon Kleijweg
    Geplaatst op 20 november 2021 om 09:06 | Permalink

    Beste Esmeralda Masset,
    Ja, het klopt echt, als het aan Zorgverzekeraars Nederland ligt tenminste. Ze hebben voorgesteld aan een brief aan de vaste Tweede Kamercommissie voor VWS om een deel van de ggz over te hevelen naar gemeenten. Naast een heleboel andere griezelige dingen zoals het verplicht doen van Avond, Nacht en Weekenddiensten.
    Zie de link:
    https://www.ggznieuws.nl/zorgverzekeraars-vragen-forse-inzet-overheid-op-mentale-weerbaarheid/
    Groet!
    Manon Kleijweg

  5. Menno Oosterhoff
    Geplaatst op 20 november 2021 om 10:39 | Permalink

    Beste Esmeralda
    Manon was me al voor. Ik heb er niks aan toe te voegen.

    Beste Michiel
    Ook op jou heeft Manon al gereageerd. Daaraan heb ik wel iets toe te voegen. De zorgverzekeraar gebruikt de mildeklachtenmythe juist om de vrijgevestigden dwars te zitten. Volgens hen doen jullie lifestyledingetjes. Ik zie verder niet in waarom de psychiatriegelden alleen voor de meest ernstige problematiek zouden zijn. In de soamtiek behandelen we toch ook niet alleen de meest ernstige problematiek. Nog los daarvan is de effectiviteit en de preventieve werking misschien juist wel een argument om de gelden zeker niet weg te halen van lichtere problematiek.

Plaats een reactie

Uw e-mailadres zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*
*