Frank van Wijck

Frank van Wijck

freelance medisch journalist

Drijfzand

Op vrijdag schrijft zorgjournalist Frank van Wijck over wat in de zorg(politiek) speelt. Deze keer: de bijgelegde ruzie tussen ministers Heinen en Agema en de waarde van ‘perspectief op structurele financiering’ voor mensen die gezonder willen worden.

Ze vallen nauwelijks op, die twee woordjes in de berichtgeving over de bijgelegde ruzie tussen de ministers Eelco Heinen (Financiën) en Fleur Agema (VWS). Nu zij een akkoord hebben bereikt, ‘kan Agema naar buiten presenteren dat de investering van 400 miljoen in kunstmatige intelligentie voor de komende jaren vrij zeker is’. Toch zijn het precies de woordjes waar het om gaat: vrij zeker.

Agema kan nu wel zelfverzekerd stellen dat ze ‘perspectief op structurele financiering’ heeft bereikt. Maar het feit is dat die 400 miljoen alleen structureel wordt – zoals zij verlangt – als de zorgkosten meevallen. Dit wordt over twee jaar geëvalueerd en pas op basis daarvan valt het besluit over structureel ja of nee. Hand op de knip dus, precies zoals Heinen het wilde. De ruststand in de discussie over dit onderwerp tussen Financiën en VWS is 1:0 voor Heinen.

1:0 voor Heinen

Gaan die zorgkosten meevallen? Ze hebben – vrij structureel – de neiging om dat niet te doen. Vorig jaar zijn ze zelfs met 8,5 miljard gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. Een stijging van 8,1 procent, onze economie groeit minder snel. Die 400 miljoen voor nieuwe technologieën en AI komen uit de pot met geld die is gereserveerd om de stijging van de zorgkosten op te vangen die wordt verwacht als het eigen risico wordt verlaagd van 385 naar 165 euro. In de zorg houden ze nu al rekening met een stijging van de zorgvraag als een deel van het ‘remgeld’ wegvalt.

Wat dit extra pijnlijk maakt, is dat mensen verhoudingsgewijs erg weinig aan de zorg hebben als ze gezonder willen worden. Het is al lang bekend dat de zorg hieraan maar voor elf procent bijdraagt. Het is veel zinvoller om in te zetten op preventie. Maar pogingen om hiervoor beleid te ontwikkelen, lopen stuk op gebrek aan financiering, stelt lector Positieve Gezondheid, leefstijl en leiderschap Sandra van Hogen-Koster van hogeschool Saxion.

D66 komt nu met een voorstel om juist wel in preventie te investeren. De gezondheidsvisie die de partij presenteert en waarvan preventie een van de kernpunten is, is ambitieus: investeren in het voorkomen van ziekte, kleinschalige woonvormen voor ouderen creëren, alleen nog zorg vergoeden die aantoonbaar werkt en bewezen effectief is, goede afspraken maken over euthanasie en waardig sterven.

Misschien is de val van het huidige kabinet nog niet zo’n slechte preventiemaatregel?

De eerste twee actiepunten vereisen samenwerking over de grenzen van meerdere ministeries, het derde vraagt om wetenschappelijk bewijs, het vierde levert maatschappelijke discussie op. Maar de visie is ook juist bedoeld als discussiestuk en start van een bredere dialoog. “Als we niets doen, worden de zorgkosten onbetaalbaar en loopt het systeem vast”, zegt Tweede Kamerlid Wieke Paulusma. Dat is waar, en dat het huidige kabinet nauwelijks oog heeft voor preventie is dan ook moeilijk te begrijpen. Misschien is de val van het huidige kabinet nog niet zo’n slechte preventiemaatregel?

Delen