Een goed begin

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

50 procent van de Nederlanders heeft onvoldoende vaardigheden om zelf regie te voeren over gezondheid, ziekte en zorg, blijkt uit een onderzoek van het Nivel. Wie dit een zorgwekkend percentage vindt, heeft gelijk, maar vergeet dat we uit een decennialange periode komen waarin we voornamelijk gerustgesteld en over de bol geaaid zijn. We zijn verwend geweest (of betutteld, afhankelijk van je standpunt) door een overheid die niet alleen precies wist wat goed voor ons was, maar ons ook uitvoerig hierover voorlichtte. Zelf nadenken was nauwelijks nodig, alles was voor ons geregeld. Postbus 51 legde keurig uit hoe dat precies gebeurde, en waarom dat goed voor ons was. We konden gerust gaan slapen, er was niets aan de hand.

Dat 50 procent van de Nederlanders wél voldoende vaardigheden heeft om zelf regie te voeren over gezondheid, ziekte en zorg, vind ik dus een verrassend hoog getal. Een glas dat half vol is, is een goed begin.

Natuurlijk neemt dit niet weg dat de komende periode een enorme investering nodig is om ook die andere 50 procent de nodige gezondheidsvaardigheden bij te brengen. Het Nivel hanteert voor dit begrip gezondheidsvaardigheden twee definities. De enge heeft betrekking op lees- en rekenvaardigheden en het vermogen om de juiste informatie te vinden en te verwerken. De brede gaat ook om zelfvertrouwen, motivatie, kritisch vermogen en sociale vaardigheden. Op papier lijkt de oplossing dus simpel: versterk de lees- en rekenvaardigheid van mensen en hun zelfvertrouwen om meer eigen regie te nemen zal vanzelf toenemen. Zo eenvoudig zal het in de praktijk echter niet zijn. De enige échte oplossing ligt in een maatschappij waarin voldoende mensen iets voor andere mensen over hebben.

2 Reacties Reageer zelf

  1. Hans B.
    Geplaatst op 15 september 2014 om 20:40 | Permalink

    Enkele kanttekeningen bij deze blog:

    – 1. NIVEL heeft zich meerdere malen geblameerd bij zogenaamd “onafhankelijk” onderzoek; als bron dus dubieus.
    – 2. gesuggereerd wordt dat Nederland in de afgelopen jaren te veel gepamperd is, terwijl de feiten laten zien dat vanaf 2002 er een (bijna) onophoudelijk liberale (VVD) vertegenwoordiging is geweest in onze regering;
    – 3. het versterken van lees- en rekenvaardigheden van mensen heeft hoegenaamd niets te maken met pamperen, en ook niet met “een maatschappij waarin voldoende mensen iets voor andere mensen over hebben” . Wat bedoelt u dus eigenlijk?
    – 4. dit zorgsysteem trekt de portemonnee van juist de zwakkeren leeg. Hoezo “vaardigheden” ? Hoezo dus “zelfvertrouwen en regie” ? Hoeveel wanbetalers waren er ook alweer in de zorg?
    Deze mensen leggen prioriteiten bij overleven, en de voedselbank.
    Halfvol?
    Dat geldt niet voor die grote groep die nu NIET bereikt wordt door adviseurs, coaches en andere zorgparasieten.
    Die grote groep namelijk heeft niet een halfvolle portemonnee; deze is helaas volledig leeg.
    Het is lastig vaardigheden op doen met een lege portefeuille.
    Om vervolgens juist deze groep te motiveren met holle frases als “Je kan het! Motivatie! Eigen kracht! Leer toch rekenen! ” maakt een potsierlijke indruk.
    Eigen regie? Vaardigheden? Wat een gotspe.
    Dit zorgstelsel is asociaal, vervreemdend en onbetaalbaar.
    Een vreemd en onnavolgbaar penneroersel dit weer, meneer van Wijck.

  2. E.Kriek
    Geplaatst op 16 september 2014 om 21:24 | Permalink

    @ van Wijck,
    Ongenuanceerd blaten over “eigen kracht” , zonder te reppen over fatsoenlijke randvoorwaarden, is niets anders dan het toedekken van asociaal beleid.
    Een journalist onwaardig.