Frank van Wijck

Frank van Wijck

freelance medisch journalist

Geen keuzes in kaart

Wat speelt in de zorg? Frank van Wijck schrijft op vrijdag over actuele uitspraken en ontwikkelingen. Deze keer: het Grote Zorgdebat.

De leukste stelling tijdens het Grote Zorgdebat van afgelopen dinsdagavond was: ‘Het gaat in deze verkiezingen weer eens te weinig over zorg’. Bij een enkeling werd hierop wat lacherig gereageerd. Begrijpelijk, want juist de zorgparagraaf van de verkiezingsprogramma’s van de grootste partijen was de avond ervoor in het NOS Achtuurjournaal breed uitgemeten. Met speciale aandacht voor de zogenaamde ‘bevriezing’ van het basispakket. Want dat hield de gemoederen de hele week al bezig, sinds het Centraal Plan Bureau de doorrekening van de verkiezingsprogramma’s van tien politieke partijen had gepubliceerd.

Verkeerde been

Vooral de woordvoerders van VVD en D66 zijn hier maar druk mee geweest de laatste dagen. GroenLinks-PvdA liet geen kans onbenut om ze erop aan te vallen. Waarbij het ironische is dat het CPB in haar doorrekening juist op het gebied van de zorg geen keuzes in kaart bracht voor de kiezer, in ieder geval geen realistische. Veel maatregelen die de partijen voorstaan, passen helemaal niet in de rekenkundige modellen die het CPB hanteert. Dus moesten ze zich aanpassen aan wat het CPB wél kan. Met als resultaat een uitkomst die op geen enkele manier recht doet aan de werkelijkheid. En die dus de kiezer op het verkeerde been zet.

Veel maatregelen die de partijen voorstaan, passen helemaal niet in de rekenkundige modellen die het CPB hanteert

Jammer genoeg leidde de ‘bevriezings’-farce tijdens het Grote Zorgdebat erg af. “Wij noemen dat de fabeltjes van Timmermans”, zei Wieke Paulusma (D66). Van een discussie over het onderwerp werken in de zorg kwam maar weinig terecht. Wel plaatste Harmen Krul (CDA) hierover de ter zake doende opmerking dat het geen zin heeft te denken dat met meer geld meer mensen naar de zorg kunnen worden getrokken.

“Als we ze weghalen bij het onderwijs staat niemand meer voor de klas”, zei hij, “en als we ze weghalen bij defensie is het land niet meer veilig”. In het verlengde hiervan stelde Paulusma dat de instroom ook niet het probleem is. “We raken ze kwijt”, zei ze, “we moeten zorgen dat ze blijven.”

Zorg mijden

Toen in de volgende debatronde het onderwerp wachtlijsten in de zorg werd behandeld, ging het al snel over de vraag of mensen zorg mijden. Krul bracht daarover ontnuchterend in herinnering: “Er gingen minder mensen naar de tandarts toen we het ziekenfonds hadden dan nu”. Een bron hiervoor vermeldde hij niet, maar het is zeker niet ondenkbaar dat het waar is wat hij zei. Feit is dat Nederland vrij consequent onderaan de lijst bungelt van mensen die niet de zorg krijgen die ze nodig hebben. “Doen alsof het systeem niet solidair zou zijn gaat me echt te ver”, zei Harry Bevers (VVD).

Onder de streep was het Grote Zorgdebat vooral een basisles langs elkaar heen praten. Alleen over de noodzaak om digitale gegevensuitwisseling te regelen en meer te doen aan preventie waren alle aanwezige partijen het eens. Al leidde de vraag wat ze dan precies onder preventie verstaan direct weer tot discussie.

Delen