Robert van de Graaf
Verslavingsarts
GLP-1 deficiency syndrome
We lopen een nieuw tijdperk binnen, stelt verslavingsarts Robert van de Graaf. Waarin men een normale biologische reactie op een abnormale omgeving langzaamaan begint te beschouwen als een hormonaal defect.
Vroeger had je gewoon trek. Nu heb je food noise. En ergens tussen die twee zinnen is een compleet nieuw medisch universum ontstaan. Food noise is natuurlijk een briljante term. Veel beter dan: “de hele dag aan eten denken.” Nee: food noise.
Dat klinkt neurologisch. Klinisch relevant. Alsof ergens diep in je hypothalamus een slecht afgestelde Bose-speaker permanent “pizza pizza pizza” staat te fluisteren.
Een volgend nieuw syndroom
En ondertussen lijken we langzaam op weg naar een volgend nieuw syndroom: GLP-1 deficiency syndrome. Een aandoening waarbij mensen vermoedelijk te weinig GLP-1 produceren, met als mogelijke kenmerken: een te hoge buikomtrek, voortdurende food noise, moeite met verzadiging en emotionele ontregeling rondom Pringles of Tony Chocolonely.
Ik chargeer natuurlijk, maar ook weer niet helemaal. Want kijk eens hoe snel het debat zich ontwikkelt. GLP-1-medicatie werkt indrukwekkend goed. Minder honger. Minder obsessie. Minder voortdurende onderhandelingen met de koelkast om half tien ’s avonds.
Denkfout
En dus ontstaat langzaam een fascinerende gedachte: als het medicijn werkt, zal er wel een tekort zijn geweest.
Precies dezelfde denkroute die we vroeger zagen bij serotonine. Antidepressiva beïnvloeden serotonine. Mensen voelen zich soms beter. Dus moest depressie blijkbaar een serotoninetekort zijn. Dat verhaal bleek uiteindelijk veel ingewikkelder, maar het was wél een fantastisch narratief: simpel, medisch, uitlegbaar, en commercieel buitengewoon aantrekkelijk.
En nu lijken we exact dezelfde afslag te nemen met GLP-1. Pasgeleden kreeg ik van een collega weer een nieuwe ‘GLP-1 booster’ doorgestuurd. Een supplement dus. We lijken officieel een nieuw tijdperk te zijn binnengelopen. Want ergens betekent dat dat mensen inmiddels vrijwillig capsules slikken om hun darmhormonen te ‘optimaliseren’ omdat ze anders mogelijk te veel trek ervaren in bitterballen.
Er zijn zelfs obesitas-experts die publiekelijk opperen om GLP-1 dan misschien maar aan het drinkwater toe te voegen
En alsof dat nog niet genoeg is, werkt een Amerikaans biotechbedrijf inmiddels aan genetische manipulatie om mensen meer lichaamseigen GLP-1 te laten produceren. En er zijn zelfs obesitas-experts die publiekelijk opperen om GLP-1 dan misschien maar aan het drinkwater toe te voegen.
Las Vegas voor het oerbrein
Dat is toch fascinerend. We ontwikkelen inmiddels medisch-biologische high-tech oplossingen voor een samenleving die biologisch gezien gewoon een soort Las Vegas voor ons oerbrein is. Overal eten. Overal dopamine. Overal geur. Altijd beschikbaar. Altijd beloond.
Een wereld waarin je vanuit je bank hamburgers kunt bestellen terwijl een algoritme je ondertussen filmpjes van gesmolten kaas op pizza voorschotelt. En daarna kijken we verbaasd op dat mensen voortdurend aan eten denken. Dat is alsof je iemand midden in Holland Casino zet en vervolgens vraagt waarom hij zoveel met gokken bezig is.
Misschien is dat uiteindelijk wel de grootste denkfout van deze hele discussie: dat we een volkomen normale biologische reactie op een totaal abnormale omgeving langzaam beginnen te beschouwen als een hormonaal defect.