Jennifer Bergkamp
Wijkverpleegkundige, adviseur en auteur
Gluren bij de zorg
Het mag niet zonder toestemming, toch gebeurt het: filmen in huis terwijl er zorgverleners aan het werk zijn. Jennifer Bergkamp: “Zorg draait om vertrouwen, niet om toezicht.”
Het lijkt zo onschuldig: een cameraatje in de woonkamer om te zien of de hond niet op de bank springt, of om even te kunnen meekijken met een kwetsbare ouder. Slimme technologie, een veilig gevoel. Totdat de wijkverpleegkundige of verzorgende binnenstapt — en ineens niet alleen de kat, maar ook zij op beeld staat.
Verboden
Wat veel mensen niet beseffen, is dat filmen in huis terwijl zorgverleners aan het werk zijn, níet mag. Toch gebeurt het steeds vaker. Soms toevallig (“de camera stond nog aan”), maar steeds vaker bewust. Beelden worden gedeeld in familieapps of zelfs gebruikt om zorgmedewerkers te controleren. Het lijkt misschien onschuldig, maar het raakt aan iets fundamenteels: vertrouwen.
De relatie tussen cliënt en zorgverlener is gebouwd op respect en openheid. Je laat iemand toe in je meest persoonlijke ruimte, vaak op kwetsbare momenten. Diezelfde zorgverlener moet zich vrij kunnen bewegen, zonder de angst dat elk gebaar of woord later wordt teruggespoeld, becommentarieerd of verspreid. Zodra er een camera meedraait, verandert de sfeer. Contact wordt minder spontaan, zorg wordt uitvoering, menselijkheid maakt plaats voor beheersing.
Zodra er een camera meedraait, verandert de sfeer
Er is bovendien een juridische kant: de AVG beschouwt beeldmateriaal als persoonsgegeven. Een zorgverlener zonder toestemming filmen is in strijd met de privacywet én met de gedragsregels van de zorg. Organisaties hanteren daarom een helder protocol: camera’s moeten worden uitgezet wanneer zorg aanwezig is, tenzij de medewerker expliciet toestemming geeft om gefilmd te worden. Gebeurt dat niet, dan is dat grond voor het per direct beëindigen van de zorg.
Werkplek
Toch komt het voor dat cliënten oprecht verbaasd zijn als ze daarop worden aangesproken. “Maar het is mijn huis,” zeggen ze dan. En dat klopt — maar het is óók onze werkplek. Wie zorg in huis haalt, haalt een professional binnen. En professionals hebben recht op een veilige, respectvolle werkomgeving.
Zorg draait om vertrouwen, niet om toezicht. Dus: zet die camera even uit. De kat redt zich wel, en wij doen gewoon ons werk — met hart, hoofd en volle aandacht.