Goed aanspreekgedrag

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Het is zo’n mooi, vertrouwenwekkend zinnetje in het nieuwsbericht over de verklaring omtrent het gedrag: “Met een VOG, afgegeven door het ministerie van Veiligheid en Justitie, toont iemand aan dat hij in het verleden geen strafbare feiten heeft gepleegd die een bezwaar vormen voor het uitoefenen van zijn functie.” Maar het klopt natuurlijk niet. Met een VOG toont iemand alleen aan dat hij nooit in aanraking is gekomen met justitie voor het plegen van strafbare feiten die een bezwaar vormen voor het uitoefenen van zijn functie.

Veel misdrijven blijven onopgelost en ook veel kleinere vergrijpen komen nooit aan het licht. Daar sta je dan met je slechte gedrag: niemand die het te weten gekomen is en je hebt toch maar mooi dat papiertje dat de weg opent naar je nieuwe baan in de zorg. De verpleegkundige die zijn verleden verzweeg en meerdere psychiatrische patiënten zou hebben misbruikt – de directe aanleiding voor de oproep tot verplichtstelling van de VOG – was mogelijk door de mand gevallen als de controle voor de VOG had plaatsgevonden. Maar de kans dat veel andere sollicitanten naar een functie in de zorg die ook iets op hun kerfstok hadden er gewoon tussendoor waren geglipt, blijft groot.

Het is dus begrijpelijk dat gisteren een Twitterdiscussie ontstond over de oproep van V&VN en de NPCF om de VOG zo snel mogelijk verplicht te stellen voor zorgmedewerkers. Ook Francis Bolle van V&VN erkende hierin dat dit weliswaar tot risicovermindering leidt, maar nooit een honderd procent garantie biedt. Ze kwam tot dezelfde conclusie als Lea Bouwmeester, Tweede Kamerlid voor de PvdA: elkaar aanspreken op gedrag blijft cruciaal. Het is veel interessanter te investeren in de ontwikkeling van een aanspreekcultuur in de zorg dan in een papiertje dat schijnveiligheid biedt.

Één Reactie Reageer zelf

  1. Rick ter Stege
    Geplaatst op 27 augustus 2015 om 13:24 | Permalink

    Helemaal eens. Ook een cultuurverandering binnen een organisatie is belangrijk. Je werkt hier eerlijk of je werkt hier niet. Een VOG verplichten is zeker niet altijd de beste oplossing om diefstal of mishandeling in de zorg terug te dringen. Mijn naam is Rick ter Stege, directeur van werkgeversorganisatie ZorgZijn Werkt. Als er al aangifte wordt gedaan, is het strafbare feit vaak niet ernstig genoeg en leidt een dergelijk feit helaas zelden tot een veroordeling.
    Een stelende of zich misdragende zorgmedewerker kan zonder problemen een VOG aanvragen en krijgen. Alleen bij medewerkers die door de rechter zijn veroordeeld zal geen VOG worden versterkt, maar hoeveel kwaadwillende mensen vang je er echt mee?

    Werkgeversorganisatie ZorgZijn Werkt zette eind 2014 met toestemming van het CBP het Waarschuwingsregister zorg & welzijn op met steun van het Ministerie van VWS. Zorgorganisaties die zich aansluiten bij dit register kunnen personeel dat ontslagen is vanwege ontoelaatbaar gedrag (zoals mishandeling en diefstal) en tegen wie aangifte is gedaan voor een periode van 2 of 4 jaar in het systeem zetten. Aangesloten zorgwerkgevers kunnen een sollicitant in het systeem checken.

    Werkgevers werken met uiterste zorgvuldigheid hiermee efficiënter en preventief aan het zelfreinigend vermogen van de sector. Een VOG als enig instrument geeft alleen maar schijnveiligheid. Als werkgevers willen dan is er, naast referenties checken en een VOG een ander veel efficiënter instrument beschikbaar waar een veel grotere preventieve werking vanuit gaat.