Goede ontwikkeling

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

Het is natuurlijk geen goed nieuws als vier van de tien zorgaanbieders stellen dat er grote kwaliteitsverschillen tussen hen bestaan. Dit is een van de uitkomsten uit onderzoek van Zorgverzekeraars Nederland, dat hier eerder deze week over publiceerde. Een logische vraag bij deze uitkomst is: Laat je dan als zorgaanbieders die kwaliteitsverschillen gewoon bestaan, of onderneem je concrete actie om die verschillen te verkleinen? Ik hoop toch het laatste. En ik weet dat het op onderdelen ook gebeurt, maar ik wil dan graag weten of dit op alle fronten het geval is en met voldoende inzet.

Wat wel goed nieuws is, is dat de helft van de Nederlanders grote kwaliteitsverschillen ziet tussen de zorgaanbieders. Dit laat zien dat patiënten oog beginnen te krijgen voor de kwaliteit van de zorg die ze ontvangen – en waarvoor ze betalen – en voor de verschillen die daarin bestaan. Voor de zorgaanbieders zal dit een extra prikkel zijn om de kwaliteit verder te verbeteren en die verbetering ook over het voetlicht te brengen. En voor de zorgverzekeraars zal het een prikkel zijn om – voor zover dit niet al gebeurt – bij de patiënt uit te vragen welke kwaliteitsaspecten hij belangrijk vindt en welke kwaliteitsverschillen hij ziet. Ook dit zal de druk op de zorgaanbieders vergroten om hun kwaliteit te verbeteren. Al ga je er natuurlijk van uit dat het een intrinsieke behoefte van hen is om dit te doen.

12 Reacties Reageer zelf

  1. ANH Jansen
    Geplaatst op 5 november 2014 om 15:51 | Permalink

    Tja. Verwarrend allemaal. Prestatie bekostiging. Bekostiging op basis van geleverde prestaties. Bekostiging op uitkomsten. Eerst het werk, dan de uitkomst en dan de prijs. Afspraken tussen verzekeraar en zorgaanbieder. Minimum kwaliteit is de richtlijn en/of standaard van de beroepsvereniging. Daar mogen verzekeraars vanaf wijken in kader van innovatie. A Klink zei het zo: je mag afwijken van de standaard, mits de kwaliteit nog maar acceptabel is, maar de prijs in ieder geval lager.

    Dan krijg je automatisch verschillen in geleverde kwaliteit. Die verschillen zullen nog meer gaan toenemen als de super budget plus polissen gaan verschijnen om zo de burger nog meer vrije keus te bieden. De onzichtbare hand van de markt waarin de RvS een zeer groot vertrouwen heeft. Allemaal eenzelfde kwaliteit voor een verschillende prijs is te makkelijk, laat staan eenzelfde kwaliteit voor eenzelfde prijs en alles transparant maken. Daar kiezen de andere EU landen voor. Te makkelijk. Nederland heeft met haar volle verstand gekozen voor een privaat zorgstelsel en daarmee komen de verschillen vanzelf. Dat is marktwerking. Gereguleerd of niet.

    Is dat een goede ontwikkeling?

    Wat de prijs werkelijk is blijft geheim. Dat is bedrijfsgevoelige en concurrentie gevoelige informatie. Transparantie kent in een privaat zorgstelsel zijn grenzen en die worden bewaakt door een Toezichthouder. Onafhankelijk. Dat zit dus wel snor.

    Maar waar halen nu die zorgaanbieders hun motivatie vandaan? Ja wel, van de verzekeraars. Die hebben als enigen de zorgplicht en geven het goede voorbeeld tav transparantie en kwaliteit; Vektis Open data.

    Goed voorbeeld verdient navolging.

    We zien de blog over Vektis Open Data door verzekeraars in vertrouwen tegemoet. Waar halen die hun intrinsieke motivatie vandaan om zo’n transparant excel spreadsheet te publiceren?

    Lees de bijsluiter is dan ook het advies van Vektis.

    De bijsluiter van het gekozen systeemmodel Zorgstelsel 2006 is in ieder niet gelezen voordat het werd geslikt.

  2. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 5 november 2014 om 18:40 | Permalink

    Bijsluiters zijn ook niet bedoeld om in te slikken. Maar afgezien daarvan, hoe sterker zorgaanbieders zich hard maken om zelf kwaliteitsrichtlijnen te ontwikkelen en te laten toetsen door patiënten- of cliëntenorganisaties, hoe minder zorgverzekeraars reden hebben om daar onder het mom van innovatie van af te wijken.

  3. anh jansen
    Geplaatst op 5 november 2014 om 20:19 | Permalink

    Die vlieger gaat niet op. Afschaffing van alle ex poste risico vereveningen in combinatie met een altijd imperfect ex ante risico verevening zet nog meer druk op verzekeraars om doelmatige, lees goedkopere, zorg in te kopen. Simpelweg volgen van richtlijnen en standaarden met een prijskaartje zit er dan ook niet in. Zorgaanbieders hebben geen zorgplicht en geen Aanmerkelijke MarktMacht. Die zijn voorbehouden aan de zorgverzekeraars. Juist omdat zij voor 10% risico lopen op hun verplicht verzekerden die zij verplicht moeten accepteren en dat ook nog zonder uit te kunnen wijken naar premie differentiatie.

    Resteert prijsdruk en tariefdruk op zorgaanbieders. Gaan tot het gaatje. Richting verzekerden zoveel mogelijk foutief antwoorden geven door een zo moeilijk mogelijk bereikbare helpdesk en zo vaag mogelijke polissen en na acceptatie zomin mogelijk uitkeren.

    Trics en trucs van een verzekeraar zijn te lezen zonder bijsluiter.

    En ja, Cliëntenraden zijn er per definitie om stoom af te blazen en niet om beleid te doen veranderen. Dit is Nederland. Lees de statuten van verzekeraars en zorginstellingen er maar op na. Daarbij is hulp van een jurist wel nodig. Inclusief bijsluiter voor de jurist. Leest hij per uur of per statuut?

    A Klink en E Schippers blijven het dan ook zeggen: richtlijnen en standaarden zijn geen dogma’s. Als een verzekeraar daar in kader van innovatie af kan wijken moet hij dat kunnen doen onder voorwaarden dat de kwaliteit nog wel acceptabel is en de prijs in ieder geval lager. Wat is acceptabele kwaliteit? Daar gaat het ZiNL over en die gaat ook over de kosten. Makkelijker kan de onafhankelijke toezichthouder het zichzelf niet maken. Korte lijntjes en gesloten deuren. En anders is er nog de truc van Vektis met Open Data. En vergeet de bijsluiter er niet bij te leveren.

    Een goede ontwikkeling? 2015 wordt het jaar van de transparantie volgens E Schippers. De verzekeraars laten zien wat zij daaronder verstaan. Vektis Open Data. Geen verrassing gezien de economische prikkel voor verzekeraars.

    Daar is een bijsluiter niet voor nodig.

  4. E.Kriek
    Geplaatst op 8 november 2014 om 18:54 | Permalink

    Wat echt interessant en relevant zou zijn?

    Als ik kijk naar de quote:
    ” Dit laat zien dat patiënten oog beginnen te krijgen voor de kwaliteit van de zorg die ze ontvangen – en waarvoor ze betalen – en voor de verschillen die daarin bestaan ”

    Dan ben ik razend benieuwd hoeveel patiënten oog hadden voor “kwaliteit” VOOR dit -door een enkeling- bejubelde stelsel.
    De suggestie wordt hier namelijk gewekt dat patiënten hersendood waren voor 2006, en dat ze anno 2014 dankzij ZN gereanimeerd worden.

    En laat ons vooral niet vergeten dat dit een onderzoek was door de slager, de enige in het dorp en de wijde omgeving, die mensen uitnodigde om over zijn eigen vlees te oordelen.

  5. E.Kriek
    Geplaatst op 8 november 2014 om 19:22 | Permalink

    En hier komen enkele quotes uit hetzelfde onderzoek, die in de blog NIET worden genoemd:

    – De problemen in de zorg zijn volgens Nederlanders financieel
    van aard
    Gevraagd naar de belangrijkste problemen in de zorg noemen
    Nederlanders net als in 2013 ook vaak problemen die financieel
    van aard zijn. Bezuinigingen (51%) en een te hoog eigen risico
    (51%) worden in 2014 het vaakst genoemd.
    Dus: GEEN kwaliteit, benoemd als probleem.
    – Zorgverleners zien meer problemen die met de organisatie
    van de zorg te maken hebben
    Zorgverleners noemen een teveel aan bezuinigingen (61%) en de
    salarissen van bestuurders en de salarissen van de bestuurders
    (53%) vaak als belangrijk probleem. Vaker dan het Nederlands
    publiek noemt men daarnaast problemen die gerelateerd zijn aan
    de organisatie van de gezondheidszorg. Zo vindt 61% dat de
    zorgverzekeraars teveel macht hebben, is 48% van mening dat er
    onvoldoende personeel is in de zorg en vindt 46% dat de
    marktwerking in de zorg niet leidt tot betere zorg.
    – Men is tevreden over de kwaliteit van de gezondheidszorg
    Net als in 2013 is een ruime meerderheid van de Nederlanders
    tevreden over de kwaliteit van de gezondheidzorg. Het aantal
    tevreden Nederlanders is het afgelopen jaar wel iets afgenomen.
    – De tevredenheid onder zorgverleners
    over de kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg relatief
    hoog: 81% vindt de zorg (heel) goed.
    – Dat de kosten van een behandeling worden vergoed, is voor
    driekwart van de Nederlanders reden om voor een bepaalde
    zorgverlener te kiezen ( hoezo dus kwaliteit????) .
    – Acht op de tien Nederlanders geven aan te weten waar ze
    informatie kunnen vinden over de dekking van hun
    zorgverzekering. Toch heeft een derde weleens een behandeling
    ondergaan waarvan men vooraf niet wist of die vergoed werd.
    – Als het aan de Nederlander zelf ligt, zou
    de prijs een kleinere rol bij contractering van zorgverleners mogen
    spelen en veiligheidsaspecten juist een grotere rol.
    – Over het proces van contractering zijn
    zorgverleners kritisch: 56% van de artsen en apothekers geeft aan
    dat het proces slecht verloopt.
    – De kwaliteit van de gezondheidszorg wordt door het Nederlands publiek duidelijk niet als probleem gezien.

    Om bovenstaande kanttekeningen direct te relativeren:
    Het onderzoek is inderdaad niet erg betrouwbaar!!

    – De respons komt hiermee uit op 17procent ( van de zorgverleners) ;
    – Voor de gegevensverzameling onder het Nederlands publiek en onder verpleegkundigen is gebruik gemaakt vanTNS NIPObase. Dit is
    een database van huishoudens die over een pc en een modem beschikken en die zich bereid hebben verklaard aan onderzoek mee te werken .

    Een blog over het liefdesleven van de Gestreepte tenrek zou ( helaas) dus relevanter zijn.

  6. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 9 november 2014 om 10:32 | Permalink

    Nee Edward, de patiënt was voor 2006 niet hersendood. Wat wel het geval is, is dat voor 2006 nauwelijks informatie over de kwaliteit van medisch handelen beschikbaar was. Met de komst van het nieuwe stelsel kregen de zorgverzekeraars de opdracht om op basis van prijs en kwaliteit te gaan inkopen. Bij gebrek aan kwaliteitsinformatie stond bij de inkooponderhandelingen aanvankelijk de prijs voorop. De medisch wetenschappelijke verenigingen zijn toen steeds meer kwaliteitsinformatie gaan bieden (het werk van DICA is een bekend voorbeeld). En wat gebeurt er als de kwaliteit zichtbaar wordt? Dan worden ook kwaliteitsverschillen zichtbaar.

  7. G K Mitrasing
    Geplaatst op 9 november 2014 om 12:47 | Permalink

    En wat concludeerden de economen in Economisch Statistische Berichten dit jaar? Dat er amper op kwaliteit wordt ingekocht maar op prijs. DICA voegt daar iets aan toe?

  8. E.Kriek
    Geplaatst op 9 november 2014 om 19:00 | Permalink

    Aha Frank.
    Nu wordt het mij duidelijk.
    Je praat dus niet namens de patiënt, maar namens de verzekeraar!
    Wat een eye opener.
    “Wat wel het geval is, is dat voor 2006 nauwelijks informatie over de kwaliteit van medisch handelen beschikbaar was. Met de komst van het nieuwe stelsel kregen de zorgverzekeraars de opdracht om op basis van prijs en kwaliteit te gaan inkopen. ”
    Beste Frank, ZEG dan dat je blogs geschreven worden vanuit de optiek van verzekeraars.
    Van iedereen wordt transparantie verlangd.
    Jij acht jezelf hierin blijkbaar een uitzondering.
    Jammer!

  9. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 9 november 2014 om 19:16 | Permalink

    Het was het ministerie van VWS dat de zorgverzekeraars deze regierol gaf, niet ik. Ik beschrijf slechts de feiten zoals die voor ons liggen. Als jij daaruit een positiebepaling van mij wilt afleiden, laat ik de conclusies die je daaruit trekt volledig voor jouw verantwoordelijkheid. Maar afgezien daarvan: het is natuurlijk wel de bedoeling dat de zorgverzekeraars handelen namens de patiënten. Die patiënten zijn immers de verzekerden voor wie de zorgverzekeraars de zorg inkopen. Dus als weerwoord op jouw stelling: je vindt in mijn blogs wel degelijk het perspectief terug van de patiënt/verzekerde.

  10. E.Kriek
    Geplaatst op 9 november 2014 om 19:42 | Permalink

    Interessant.
    Jouw blogs veronderstellen een aantal vooronderstellingen, die jij blijkbaar ten koste van alles, inclusief de feiten, naar voren wil halen:

    – patiënten zijn niet in staat om kwaliteit te beoordelen, verzekeraars wel;
    – patiënten zijn dus afhankelijk van verzekeraars om kwaliteit te kunnen kiezen; zij kunnen dat zelf immers niet;
    – het belang van verzekeraars is om patiënten kwalitatief goede zorg te kunnen bieden, onafhankelijk van de kosten;

    Het gaat om stellingen die niet altijd stevig onderbouwd zijn.
    Je laatste, nogal selectief gequote, zinnen uit het genoemde “onderzoek” bevestigen mijn standpunt slechts.

    Zet patiënten toch in hun eigen kracht!

    Om kritisch te zijn hebben ze toch geen verzekeraars nodig?

  11. E.Kriek
    Geplaatst op 9 november 2014 om 19:56 | Permalink

    Op het altaar van de macht wordt kwaliteit geofferd.

    U bent overduidelijk voorstander.

  12. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 9 november 2014 om 21:22 | Permalink

    Natuurlijk zijn patiënten in staat kwaliteit te beoordelen. Het gegeven dat de helft van de Nederlanders grote kwaliteitsverschillen ziet tussen zorgaanbieders onderstreept dit. Patiënten kopen alleen geen zorg in, dat doen zorgverzekeraars collectief voor ze.