Het groeiende kwaliteitsbesef

Frank van Wijck
Frank van Wijck is medisch journalist en houdt als freelancer op maandag, woensdag en vrijdag een weblog bij op de website van Arts en Auto. Lees alle artikelen van Frank van Wijck

“De zorgverzekeraars kunnen helemaal niet inkopen op kwaliteit, want ze hebben daar totaal geen verstand van”. Het is de bekende dooddoener die tegenstanders van het huidige zorgstelsel uit de kast halen als de discussie erover zich toespitst op de regierol van de zorgverzekeraars. En de tweede is: “Ze hebben geen enkele interesse in kwaliteit, het gaat ze alleen maar om de centen”.

Zorgverzekeraar VGZ komt nu met kwaliteitsinformatie over vijftien aandoeningen die deze kritiek toch echt wel in een ander daglicht plaatst. Het laat hiermee (http://www.vgz.nl/sitecollectiondocuments/blog/infographic_kwaliteitsverschillen_heupvervanging.pdf) zien dat het wel degelijk gerichte kwaliteitsinformatie aan het verzamelen is en dat het inzicht van deze zorgverzekeraar in de kwaliteit van zorg dus snel groeit. Wie denkt dat het er bij andere zorgverzekeraars anders aan toe gaat, vergist zich. Ze móeten wel. Het is de enige manier waarop ze de hen toebedeelde regierol naar behoren kunnen vervullen. En op ruzie met het ministerie van VWS of de Nederlandse Zorgautoriteit zitten ze niet te wachten. Net zomin als op verzekerden die weglopen omdat zij geen zin hebben in een zorgverzekeraar die wel de keuze bepaalt maar niet duidelijk maakt waarop ze die keuze baseert.

Het is netjes van VGZ dat het de verzamelde kwaliteitsgegevens niet direct openbaar maakt, maar eerst gebruikt om het gesprek met de ziekenhuizen aan te gaan. Tegelijkertijd is de boodschap van dit gesprek duidelijk: bewerkstellig kwaliteitsverbetering of we kopen de zorg niet meer bij je in. Zo wil ik het als verzekerde ook hebben. Als de zorgverzekeraar mij uiteindelijk maar wél informeert over zijn inkoopbeslissingen voordat ik mijn jaarlijkse poliskeuze mag maken.

19 Reacties Reageer zelf

  1. G K Mitrasing
    Geplaatst op 30 juli 2014 om 13:27 | Permalink

    Dat klopt meneer an Wijck; zorgverzekeraars hebben er geen verstand van. U gaat volledig voorbij aan de serieuze en grondige inhoudelijk kritiek die daar de afgelopen jaren over is geuit. Dat U het dan weg serveert door dit een “dooddoener” te noemen…. Dat is pas een dooddoener…

  2. Alberts
    Geplaatst op 30 juli 2014 om 14:16 | Permalink

    Ik schrik ook wel van de betiteling ‘dooddoener’ van een herhaaldelijk serieus onderbouwd tegengeluid. Vroeger was er de enigszins grappig gebrachte leuze ‘gelukkig heb ik meer verstand van verzekeren’. Helaas is deze zelfrelativering bij de zorgverzekeraars anno 2014 ver te zoeken: ze hebben verstand van verzekeren, niet van gezondheidszorg. Of van schadeherstel, brandpreventie etc. Daar zijn mensen voor die dat als hun vak uitoefenen.
    Verder vind ik het een journalist onwaardig om kritiek van tegenstanders af te doen als ‘dooddoener’ en de motieven die de ZV uit, ‘kwaliteit’, blind te geloven. Misschien gaat het hen wel om andere dingen.
    Eén van de regels in de psychologie bij het beoordelen van gedrag, is niet afgaan op wat mensen zeggen, maar veel meer letten op wat ze doen. Zo is het roepen dat je voor kwaliteit gaat aardig, maar bij zorginkoop enkel op omzet en tarief gaan zitten toch echt gedrag dat naar iets anders verwijst.

  3. Alberts
    Geplaatst op 30 juli 2014 om 14:17 | Permalink

    In mijn vorige post zijn wat woorden weggevallen, excuses daarvoor, een haperende pc is daar debet aan.

  4. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 30 juli 2014 om 15:26 | Permalink

    @Alberts: Van blind geloof is geen sprake. Wat je van een journalist mag verwachten is dat die de ontwikkelingen in zijn vakgebied bijhoudt. Van een blogger mag je verwachten dat hij die becommentarieert. Ik doe beide. In 2006 was het nog geen dooddoener om te stellen dat zorgverzekeraars geen verstand hebben van de kwaliteit van zorg. Ze hadden daar toen inderdaad geen verstand van en de reden was simpel: de zorgaanbieders boden geen kwaliteitsinformatie en naar de inschatting van de patiënt over die kwaliteit werd ook niet geluisterd. Beide zijn nu veranderd. De zorgverzekeraars beginnen nu wel degelijk inzicht te krijgen in de kwaliteit van zorgaanbieders, simpelweg omdat de zorgaanbieders hierin inzicht beginnen te bieden en de kennis hierover ook met de zorgverzekeraars delen. Ook de patiënten beginnen steeds nadrukkelijker hun stem te laten horen. Het gevolg is een scherper inkoopproces dan in het verleden. Dat de zorgverzekeraars hierbij behalve naar de kwaliteit ook naar de prijs kijken, is onderdeel van hun rol. En het is ook wat ik als verzekerde wil.

  5. G K Mitrasing
    Geplaatst op 30 juli 2014 om 16:04 | Permalink

    Tja…die heer van Wijck: over eigen dunk gesproken..
    Laat VGZ maar met de data naar buiten komen zodat onafhankelijke onderzoekers een oordeel kunnen vormen.
    Ironisch dat VGZ, Zweden, een single payer systeem, aanhaalt als benchmark en die dus laat zien dat we niet zijn opgeschoten…

  6. Alberts
    Geplaatst op 30 juli 2014 om 16:16 | Permalink

    @FvW,
    ik blijf oneens, verzekeraars hebben niet meer en minder dan data. Data, die selectief zijn, en die niet experimenteel verkregen zijn dus waar in methodologische zin geen controle op is. En dus waar interpretatie, zeker als die eenzijdig gebeurt, linke soep wordt. Dat is in wetenschappelijke zin onacceptabel; en als steun voor inkoopbeleid, mogelijk ook.
    Ik ben het zeer eens met Mitrasing hierboven, als VGZ echt open een discussie wil voeren over de waarde van hun data, geef die dan vrij. Net zoals het werkt in de wetenschappelijke wereld: je moet je dataset beschikbaar houden voor anderen die dat willen controleren, narekenenen etc. Het feit dat VGZ dat niet doet kan van alles betekenen, maar ik denk dat het politiek is. Sommige aanbieders zullen zwichten, anderen niet. Het heeft bovendien de schijn van ‘netheid’.
    Schoenmakers moeten bij hun leest blijven, gezondheidszorg is te complex om door boekhouders te laten uitmaken.

  7. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 30 juli 2014 om 22:18 | Permalink

    Als VGZ nu meteen de beschikbare data naar buiten zou brengen, zouden de dagbladen daar meteen bovenop springen, met reputatieverlies voor de onderpresterende ziekenhuizen als gevolg. Wie is daarbij gebaat?

  8. G K Mitrasing
    Geplaatst op 30 juli 2014 om 23:54 | Permalink

    Sinds wanneer zijn burgers gebaat bij het achterhouden van informatie van de kwaliteit van ziekenhuizen door zorgverzekeraars? Wie is gebaat bij zo’n loze bewering als die van meneer van Wijck? Of stelt van Wijck dat de reputatieschade van ziekenhuizen belangrijker is dan de geleverde kwaliteit? Of hebben zorgverzekeraars misschien belang erbij om die info achter te houden? Wetende dat een patiënt een verhoogd risico loopt op schade door naar een bepaald gecontracteerd ziekenhuis te gaan? En zijn de zorgverzekeraars bang voor schadeclaims van juristen namens patiënten die bewust aan een verhoogd risico door zorgverzekeraars zijn blootgesteld en schade opliepen?
    Wat was ook weer de basisgedachte die diende als verkooppraatje voor “zorgstelsel 2006”?
    In afwachting van uw volgende dooddoener…..

  9. Alberts
    Geplaatst op 31 juli 2014 om 08:23 | Permalink

    @ FvW, is het niet juist de bedoeling van het stelsel dat de ziekenhuizen die ‘minder presteren’ reputatieverlies lijden met bepaalde gewenste gevolgen van dien? Zoals dat zij bepaalde zorg over zullen moeten laten aan beter presterende ziekenhuizen etc.

  10. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 31 juli 2014 om 08:55 | Permalink

    Stel u bent ziekenhuisbestuurder, wat zou u dan in het bovenstaande geval wenselijk vinden? Wilt u dat de zorgverzekeraar zegt: “Bedankt dat u ons gegevens hebt verstrekt op basis waarvan we de kwaliteit van vijftien behandelingen hebben kunnen vaststellen. Helaas scoort u op een aantal hiervan onder de maat. We contracteren dus daarvoor niet meer. Excuus voor het faillissement”. Of wilt u dat de zorgverzekeraar zegt: “U blijkt onder de maat te presteren, dus los dat op. Verscherp uw kwaliteisbeleid, zoek samenwerking met andere ziekenhuizen of stoot de betreffende taken af. We komen over X maanden terug om te bespreken wat u hebt gadaan. Daarna gaan we over de zorginkoop voor het komende jaar praten en brengen we in de publiciteit op basis van welke kwaliteitsargumenten we bepaalde vormen van zorg nog wel of niet meer bij u inkopen”.
    Natuurlijk is transparantie over kwaliteit essentieel, dat ben ik volledig met jullie beiden eens. Maar timing is of the essence.

  11. ANH Jansen
    Geplaatst op 31 juli 2014 om 12:47 | Permalink

    ‘En zijn de zorgverzekeraars bang voor schadeclaims van juristen namens patiënten die bewust aan een verhoogd risico door zorgverzekeraars zijn blootgesteld en schade opliepen?’

    @mitrasing

    Daar kunnen die verzekeraars nog steeds bang voor zijn; waar komt immers de benchmark Zweden vandaan? Welke kwaliteit tegen welke prijs leveren die? En hoelang moet je daar dan op wachten?

    Waarom niet de kwaliteitsgegevens van landen met een gelijksoortig stelsel als Nederland nemen als Benchmark? De USA schiet dan toch op het netvlies. Top 5 ziekenhuizen dan maar? 0,1% en gemiddeld 0,6% hersteloperaties. 8% van de patiënten overlijdt. VGZ et al wil nu gaan voor de 1.8% van Zweden? Hoeveel mensen gaan dan vermijdbaar dood door nalatigheid van VGZ omdat zij de verkeerde benchmark gebruikt?

    Appels en Peren worden hier met elkaar vergeleken. Van de infographic van VGZ wordt niemand wijzer. Wat is nu het slechtste ziekenhuis? Degene met 8% hersteloperatie? Waardoor komen die operaties? Opereert dat ziekenhuis wellicht zeer oude patiënten met meerdere aandoeningen? Grotere risico’s en toch de patiënt een kans willen geven?

    Met de keuze van VGZ voor Zweden als Benchmark lopen verzekerden van VGZ bewust 18x hoger risico dan nodig is. Laat een econoom nu maar eens berekenen hoeveel VGZ verzekerden vermijdbaar overlijden door de keuze van VGZ; daar kunnen zeker een fiks aantal jumbo’s mee worden gevuld.

    Of wil VGZ de recente ZN publicatie een gevolg geven? Criminalisering van de zorgaanbieder in gang zetten?

    https://www.zn.nl/nieuws/zn-nieuws/nieuwsbericht/?newsId=7e364a46-596c-4315-b33f-d842de7f4695

    ‘Het onderzoek van Van Gulik is het eerste kwalitatieve wetenschappelijke onderzoek naar preventie van zorgfraude gepleegd door zorgaanbieders’.

    ‘Zij deed een onderzoek bij Zorgverzekeraars Nederland (ZN) naar fraude door zorgaanbieders’.

    Lees deze scriptie zelf en lees de disclaimer van Mw van Gulik zelf.

    Criminalisering van de zorgaanbieder?

    Laat de data gewoon zien en laat de patiënt zelf oordelen. Als Minister Opstelten serieus van mening is dat het risico voor vliegen over crisis gebieden, welke?, mag worden gelegd bij de individuel burger, dan geldt dat zeker voor de ‘controle’ op medische handelingen en mogelijke risico’s; Zweeds model, NHS en ook de USA databanken laten dat zien: geen enkele zorginstelling wil in de ranglijsten onderin staan. En zet de criteria er bij en mogelijke disclaimers aan de top van de lijstjes. Je moet het voor de burger niet moeilijker maken dan het leven nu al is.

    Waarom geen Mayo Clinic als benchmark? Of Cleveland? Of Virginia Madsen? Of KP Ziekenhuizen?

    Wie is hier nu de ‘crimineel’?

  12. Peter Hoppener
    Geplaatst op 8 augustus 2014 om 14:39 | Permalink

    Voor de heupvervanging zijn er 14 indicatoren gebruikt. Harde (infectiepercentages, gebruik trombolytica) en zachtere (pijnbestrijding). Op iedere indicator afzonderlijk is wat af te dingen, maar een ziekenhuis of ZBC die op 12 van de 14 indicatoren zeer slecht scoort … De set is voldoende betrouwbaar om de extreem laag scorende uit te sluiten. VGZ beweert niet dat wij een rangorde kunnen aanbrengen, maar we beweren wel dat wij de negatieve uitschieters eruit kunnen halen. In het belang van onze verzekerden. Overigens doet VGZ eenzelfde exercitie bij ZBC’s. Daar zijn de verschillen ook fors. Ondanks de preselectie op ASA.
    Ik zie hierboven helaas veel kretologie en vermoed dat sommige onze methodologie niet kennen: ik nodig de criticasters uit voor een gesprek en inzicht (anoniem) in de methodologie.

  13. E.Kriek
    Geplaatst op 9 augustus 2014 om 22:00 | Permalink

    Volgens mijn bescheiden mening waren ziekenhuizen VOOR het nieuwe zorgsysteem al uiterst actief met benchmarks en indicatoren. Intrinsiek gemotiveerd. Zonder dwang van buitenaf.
    Voorbeelden genoeg.
    Dat deel van de “vooruitgang” kunnen verzekeraars dus niet claimen, c.q. de toegevoegde waarde van verzekeraars is beperkt op dat gebied.
    De “toegevoegde waarde” van verzekeraars is, dat zij vanaf 2006 de macht hebben om “slecht presterende ziekenhuizen” te straffen met geen contract.
    Dat roept uiteraard vragen op:
    – wat zouden die ziekenhuizen gedaan hebben met hun kwaliteitsbeleid ZONDER de bestraffende zweep van ZN?
    – staat repressie kwaliteitsverbetering, in gang gezet door zorgverleners en managers van ziekenhuizen niet in de weg?
    – en de al vaak herhaalde argumenten zijn natuurlijk: hoe zit het met selectie aan de voordeur, met als doel de prestatiecijfers op te krikken? Welke rol speelt “reputatieverlies” van een ziekenhuis in het handelen van datzelfde ziekenhuis? Is dat altijd in het belang van de patiënt?
    Het schijnt dat defensief handelen niet altijd de kwaliteit van zorg verbetert, en dat defensief handelen niet altijd de kosten verlaagt.

  14. E.Kriek
    Geplaatst op 9 augustus 2014 om 23:05 | Permalink

    Oftewel, het lijkt er op dat verzekeraars trots zijn op hun toegevoegde waarde ( repressie en het organiseren van collectief wantrouwen jegens zorgverleners) .
    Ik zou die verzekeraars willen uitnodigen tot een dialoog, die zich NIET beperkt tot “stop toch eens met kretologie, c.q. verdiep je toch eens in de materie; spreadsheets liegen immers niet “.

  15. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 10 augustus 2014 om 13:25 | Permalink

    Een mooie uitnodiging Peter. Kriek, Jansen, Alberts, Mitrasing, jullie hebben alle vier op de blog gereageerd. Gaan jullie op de uitnodiging in? Zo ja, dan sluit ik mij met alle plezier aan. Ik sta open voor een gezamenlijke afspraak.

  16. anh jansen
    Geplaatst op 10 augustus 2014 om 21:10 | Permalink

    “VGZ beweert niet dat wij een rangorde kunnen aanbrengen, maar we beweren wel dat wij de negatieve uitschieters eruit kunnen halen. In het belang van onze verzekerden”.

    Dit snap ik nog steeds niet. Waarom Zweden als benchmark en niet Mayo Clinic? Waarom staat VGZ nog immer vermijdbare sterfte toe? Is dat in het belang van de VGZ verzekerden?

    Vraag het Wim Schellekens. Die is er zeer duidelijk over.

    Waarom die ziekenhuizen zelf niet komen met hun prestaties is mij nog altijd een raadsel. Nu geven zij de bal aan de verzekeraars en dan weet je wat er gebeurd. Vage infographics, vage verhalen en verder verminderen van vertrouwen in zorgverleners.

    De verzekeraars weten dan wat te doen; ons kunt u vertrouwen, wij hebben de cijfers: de slechtste ziekenhuizen hebben wij niet gecontracteerd. Verzekeraars houden het graag relatief. Dan hoeven zij geen garanties af te geven en zijn ze niet aansprakelijk voor de gevolgen van de gecontracteerde zorg! Zo werkt de In Natura verzekeraar.

    Ziekenhuizen: zet het gewoon op het internet. Dan kunnen verzekeraars niet om de harde feiten heen en kunnen verzekerden zelf zien waar de beste kwaliteit te halen is. Zo blijf je als zorgaanbieder aan de bal en wie de bal heeft kan als enige scoren.

    Zie Mayo Clinic als voorbeeld. Volg hun methodiek en methodologie en verbeter waar nodig. Met financiële bijdrage en investering door oa VGZ. Daar zijn verzekeraars toch voor? Namens hun verzekerden? Dhr A Klink was toen hij nog Minister van VWS was een favoriet van Mayo Clinic. Is hij daarvan teruggekomen nu hij werknemer is geworden bij VGZ? Waarom Mayo Clinic niet als benchmark voor de kwaliteit van de zorg die VGZ zegt in te kopen namens hun verzekerden?

    Overigens altijd bereid om te praten met verzekeraars. Laat die keuken maar eens zien. Kan ik eens zien waarom het allemaal zo aan het aanbranden is.

  17. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 11 augustus 2014 om 13:15 | Permalink

    @Jansen Leuk dat u op de uitnodiging ingaat. Mail me alstublieft even uw contactgegevens (frank@evatekst.nl), dan regel ik direct na mijn vakantie een afspraak.
    @Kriek @Alberts @Mitrasing Gaan jullie ook mee?

  18. E.Kriek
    Geplaatst op 12 augustus 2014 om 19:56 | Permalink

    Interessant.
    Ik reageer op een vertegenwoordiger van verzekeraars ( Hoppener, en NIET van Wijck) , en de altijd objectieve en kritische zorgjournalist FvW reageert/ voelt zich aangesproken ???!!??
    Om deze discussie zuiver te houden zou het wenselijk zijn dat van Wijck zijn agenda openbaart.
    Niet expliciet benoemde agenda’s staan namelijk niet zelden een vruchtbare dialoog in de weg.
    En dat zou jammer zijn van ieder’s tijd.

  19. Frank van Wijck Frank van Wijck
    Geplaatst op 13 augustus 2014 om 13:32 | Permalink

    @Kriek: Je reageert inderdaad op Peter en niet op mij. Maar je reageert wel binnen de setting van bovenstaande blog en het is naar aanleiding van die blog en de reacties daarop dat Peter ons uitnodigt om kennis te nemen van hoe hij vanuit zijn perspectief tegen ziekenhuiskwaliteit aankijkt. Dus ja, ik voel mij aangesproken en wel om de heel simpele reden dat ik de uitnodiging interessant vind en ervan uit ga dat die net zo goed betrekking heeft op mij als op jullie. En als we met meerdere mensen op die uitnodiging ingaan, dan lijkt het mij wel zo aantrekkelijk lm dit gezamenlijk te doen. Niet alleen omdat we dan geen twee, drie of vier keer een beroep hoeven te doen op Peter’s agenda, maar ook omdat we dan kennis kunnen nemen van elkaars standpunten en daarvan kunnen leren.
    Biedt dit je voldoende verduidelijking? Zo ja, dan nogmaals de vraag: wil jij op de uitnodiging ingaan?