Frank van Wijck
freelance medisch journalist
Hindernisparcours voor invoeren IZWA

Frank van Wijck schrijft op vrijdag over ontwikkelingen en uitspraken die hem afgelopen week opvielen. Deze keer over de uitdagingen waarmee Minister Agema te maken heeft bij het van de grond krijgen van het Integraal Zorg en Welzijnsakkoord (IZWA).
Op X plaatst minister Fleur Agema met enige regelmaat positieve berichten om duidelijk te maken dat ze steeds dichter bij het realiseren van haar ambitieuze plannen voor de zorg komt. Het Integraal Zorg en Welzijnsakkoord (IZWA) speelt een cruciale rol om dit alles waar te maken. Helaas voor haar zitten er wel wat wolkjes voor de zon. Een week geleden publiceerde Zorgvisie een artikel dat ondubbelzinnig duidelijk maakt hoe moeizaam de onderhandelingen rond het IZWA verlopen. De VNG heeft de harde eis neergelegd dat het kabinet de gemeenten voor 15 april financieel tegemoet moet komen, anders trekt ze zich terug uit het woonakkoord en het zorgakkoord.
Als dit de enige hindernis was, was het al ernstig genoeg. Maar dat is het niet. De ggz wil af van de strafkorting van 570 miljoen euro. De partijen in de ouderenzorg willen de 600 miljoen euro aan investeringsmiddelen voor nieuwe verzorgingshuizen anders kunnen inzetten. En ook de ziekenhuizen zullen zo hun – al dan niet financiële – wensenpakket hebben. In ieder geval stellen diverse partijen die bij de IZWA-onderhandelingen betrokken zijn dat aardig wat geld op tafel moet komen willen zij akkoord gaan. Agema doet daar zelf nog een schepje bovenop, door nieuwe verzorgingshuizen te willen realiseren en het eigen risico te willen halveren. Ook die twee wensen gaan geld kosten.
Diverse partijen in de IZWA-onderhandelingen willen aardig wat geld op tafel voor zij akkoord gaan
Vanaf de zijlijn kijkt minister Eelco Heinen van Financiën kritisch toe. Zorgvisie typeert hem raak door hem ‘de machtigste man in de zorgsector’ te noemen. Want als hij zegt dat VWS het geld niet krijgt om alle IZWA-plannen te kunnen uitvoeren, dan is het uit.
Tegelijkertijd is het ook nog maar de vraag of het IZWA in financieel perspectief wel kan gaan brengen wat het beoogt. Het Centraal Planbureau komt wat dit betreft met een ontnuchterend bericht over het economisch perspectief op gezondheid en preventie. Hoewel de gedachte is dat met preventie de totale zorgkosten zullen dalen, blijkt dit niet per definitie waar te zijn. De kern van de boodschap zit in deze zin: ‘Effectief preventiebeleid uitvoeren is (…) complex en vereist een zorgvuldige samenwerking tussen beleidsterreinen, waaronder gezondheidszorg, onderwijs en infrastructuur’.
‘Het is nog maar de vraag of het IZWA in financieel perspectief wel kan gaan brengen wat het beoogt
Kortom: een IZWA is een mooi begin, maar is slechts een deel van de oplossing. Het is een product van het ministerie van VWS alleen en dat is te smal. Het IZWA zelf vergt samenwerking tussen meerdere partijen in en buiten de zorg. En een succesvolle uitwerking ervan vergt samenwerking tussen ministeries in en buiten de zorg. Het IZWA staat dus voor een driedubbele test: politieke wil, financiële ruimte en praktische uitvoerbaarheid. Om voor die test te slagen, moet meer worden opgetuigd dan nu gebeurt. Als Agema ook die extra stap voor elkaar krijgt, verdient ze een lintje.