Frank van Wijck
freelance medisch journalist
Ieder zijn eigen waarheid
Leuk hoe je in slechts 140 karakters met nieuws kunt spelen. NPCF hield een enquête onder 11.000 leden over het preferentiebeleid. Op basis hiervan concludeert de patiëntenfederatie dat mensen het beleid en de hiermee gemoeide kostenbesparing heel goed begrijpen, maar dat ze in de uitvoering van dit beleid wel vaak klachten ondervinden. Op Twitter zie je hoe wisselend mensen met dergelijke berichtgeving aan de haal gaan. Waar de een kopt “patiënten zien meerwaarde preferentiebeleid”, schrijft de ander “tijd voor beter beleid en betere afspraken met zorgverzekeraars”. Zo creëert ieder zijn eigen waarheid.
Ondertussen slaagde SP-Kamerlid Henk van Gerven er niet in minister Edith Schippers van zijn waarheid te overtuigen. Hij stelde Kamervragen over het bericht dat zorgverzekeraar VGZ de druk op artsen wil opvoeren om vaker te kiezen voor goedkope medicijnen. Ook hier weer valt het verschil in bewoordingen op. Waar Van Gerven het heeft over “druk opvoeren”, spreekt Schippers in haar antwoord over de taak van zorgverzekeraars om de beste zorg te leveren tegen de scherpste prijs. Tja, zo’n taak voer je natuurlijk niet adequaat uit als je als zorgverzekeraar vriendelijk vraagt “Zou u misschien alstublieft niet te veel kostbare medicijnen willen voorschrijven dokter?”. Daar komt meer bij kijken. Maar het woord “druk” neemt Schippers dus niet over.
Verder vraagt Van Gerven zich af hoe de werkwijze van VGZ zich verhoudt tot de door hem voorgestelde en door de Kamer aangenomen motie dat de vermelding van medische noodzaak op een recept voldoende moet zijn om de voorgeschreven medicijnen verstrekt te krijgen. Geheel volgens verwachting antwoordt Schippers dat die zich goed tot elkaar verhouden. Logisch: VGZ probeert niet te voorkomen dat de verstrekking van de voorgeschreven medicijnen wordt gehonoreerd, maar dat het dure middel wordt voorgeschreven. Dat is niet hetzelfde meneer Van Gerven.
11 reacties
vervolgens blijft de bizarre situatie bestaan dat volgens sommige contracten de apotheker kan worden gedwongen het specialité te leveren maar wordt afgescheept met een vergoeding voor het laagstgeprijsde generieke equivalent. apothekers noemen dit de lekkage in de farmaciecontracten waar ze ernstig bezwaar tegen maken. de beroepsgroep heeft tot nu toe niet echt een vuist weten te maken en de instanties die toezien op good contracting practice kijken kennelijk collectief de andere kant op. door de af en toe heftige en hartverscheurende schermutselingen aan de apotheekbalie blijft het preferentiebeleid niet alleen leiden tot bezuiniging , maar zeker ook tot een aanhoudend sfeerbederf in de nederlandse apotheken.
ies van golen
30 augustus 2013 / 09:16Je reactie en je frustratie begrijp ik Ies. Wat vind je in dit verband van het voorstel van Henk van Gerven om de zorg en de distributie van elkaar te scheiden?
Frank van Wijck
30 augustus 2013 / 09:28Niet Medisch Noodzakelijk, maar Maatschappelijk Noodzakelijk is het reserveren van een deel van de “opbrengst” uit het Preferentiebeleid. Niet voor verkenningen (Rinnooy Kan) of enquêtes (NPCF), maar subtiel wetenschappelijk onafhankelijk onderzoek naar de reacties van patiënten op generieke middelen en naar het gedrag van patiënten op de bijwerkingen van geneesmiddelen. Het is langzamerhand te gek voor woorden dat de directeur van de NPCF met pseudo professionele aanbevelingen komt voor de beroepsgroep van apothekers en artsen. Dat kunnen wij zelf ook wel voorstellen.
Wim van der Pol
30 augustus 2013 / 09:30@Wim: Onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek zou zeker meerwaarde hebben. Welke partij zou deze handschoen op moeten nemen? KNMP, universiteiten, Lareb, Nefarma, IVM? Gezamenlijk?
Frank van Wijck
30 augustus 2013 / 10:12VGZ is de uitvinder van het Couvert model: zij koopt in bij fabrikanten, zet een prijs in de Z-index en dwingt apotheken om die af te leveren. De prijs die de fabrikant aan de verzekeraar betaalt blijft geheim. Ook de VGZ verzekerden krijgen die netto netto prijs niet te zien.
In de Z-index wordt het middel met de bruto prijs getoond. Flixonase spray is zo’n middel. 15x duurder dan het goedkoopste generieke middel. De arts mag dit goedkopere middel niet voorschrijven en de apotheker mag dat ook niet afleveren.
De voorschrijvende arts moet maar op de blauwe ogen van VGZ ‘zorg’inkopers geloven dat de netto netto prijs lager is dan de laagste prijs van het allergoedkoopste generieke middel.
Zo kent VGZ nog meer Couvert preferente middelen.
Geen stimulans om duur voor te schrijven, duur af te leveren en om volgens VGZ uiteindelijk goedkoper te zijn voor de verzekerden: die Couvert middelen vallen niet onder het eigen risico, zegt VGZ.
Toch zijn die middelen niet gratis voor VGZ. Wie betaalt dan die netto netto prijs? Alle overige VGZ verzekerden? Macro berekend op totale schadelast voor VGZ verzekerden en via de premie toch voor alle VGZ verzekerden?
En Medische Noodzaak verklaring komt niet mee met de declaratie voor de klassieke preferente middelen: in de Z-index vermelde generieken die apothekers moeten afleveren voor VGZ verzekerden, mits leverbaar tegen de preferente prijs!
Ook bij preferente middelen zonder Couvert model zijn in essentie ook couvert keuzes: de winnaar van de aanbestedingen zet zijn prijzen in de Z-index en keert de verzekeraar een beloning uit voor de overwinning; 1 tot 2 jaar marktaandeel gekocht mag wat kosten. Verkoop via apotheek moet kloppen met levering aan groothandels. De verzekeraar int immers de gedeclareerde omzet bij de fabrikant/importeur.
En die sommetjes blijken niet te kloppen. Oorzaken volop: niet leverbaar, niet verkrijgbaar, weigering van fabrikanten/importeurs te leveren voor de in de Z-index vermelde AIP prijs; dat is immers de Apotheek Inkoop Prijs. Apotheken moeten declareren voor die prijs en moeten die middelen inkopen voor die prijs: alle kortingen en bonussen zijn door de verzekeraar afgeroomd. Dus ook geen claw back over de preferente middelen zeggen de verzekeraars.
Verzekeraars hebben in Nederland bewust AMM gekregen van de Overheid en de onafhankelijke toezichthouder NZa om de doelmatigheid in de zorg te bevorderen en selectief te kunnen inkopen. AMM maakt druk opvoeren mogelijk. Zonder AMM geen druk. Misbruik van AMM is strafbaar. Maar niet in Nederland.
Zoals gezegd en bewezen weigeren fabrikanten en importeurs apotheken voor de preferente prijs te leveren. Niet rechtstreeks en helemaal niet via de groothandelaren. Apotheken moeten wel geneesmiddelen afleveren, ze hebben zorgplicht. Dus kopen zij de preferente middelen in en betalen de extra kosten uit de door oa VGZ overeengekomen vergoeding voor de Zorg. Die zorg wordt zodoende verminderd. Een euro kan je slechts 1x uitgeven.
Scheiding van zorg en handel was de bedoeling van de splitsing in twee tarieven: een voor de materiaalkosten en de ander voor de Zorg. Verzekeraars blijven deze twee tarieven echter vermengen om evidente redenen: zo blijft de druk op de farmakolom in stand en zo wordt in theorie de laagste prijs van het doosje verkregen.
Het is zoals de Minister en Anne Mulder het in de Tweede Kamer tijdens het AO geneesmiddelenbeleid vertelden: ‘je hebt de virtuele realiteit en je hebt de echte werkelijkheid en wij gaan uit van de virtuele werkelijkheid”, ‘je moet toch ergens van uitgaan?”
AMM en druk. En de toezichthouders die de andere kant uitkijken.
Dat is de echte werkelijkheid.
In de USA, ons voorland, zijn ze al wat jaren verder met die inkoop en prijsmodel. Beste model is de keuze te laten aan de burger middels vrijloper(s) in het pakket (de verzekeraar geeft klip en klaar in de polis aan welke middelen hij vergoed en welke niet) en voor de overige in het farmacotherapeutisch cluster is er deels vergoeding, deels bijbetaling of geen vergoeding. Bijbetalingen kunnen zijn percentages van de prijs, vaste bedragen per aflevering of het verschil in prijs tussen vrijloper en AIP prijs.
Maar ook hier moet dan de Apotheek Inkoop Prijs de Apotheek Inkoop Prijs zijn!
Zie de berekening van de WGP en de onderhandelingen op de NL markt nadien om in te zien waar het probleem schuilt.
De AIP is niet de AIP zoals deze juridisch is bepaald en omdat de toezichthouders niet thuis geven en de koepel het in de broek blijft doen maken de verzekeraars, met instemming van de Overheid, daar gretig misbruik van. De stijging in reserves en winsten van verzekeraars laat zien dat misbruik loont.
Laat de verzekerden dus kiezen en dwing de verzekeraars om hun polissen transparant te maken! Dan heeft de verzekerde nog wat te kiezen. (mits hij het snapt)
Maar ja. Het budget……Wat als de burger in dit land gaat bepalen welk middel hij wil krijgen en wil bijbetalen?
Wat zeggen de liberalen hiervan?
Samenstelling van specialites en identieke generieken is niet hetzelfde. Kijk naar de hulpstoffen en als je glutenvrij moet hebben heb bij een probleem.
Ook fysieke verschillen zijn er: wel of geen breukstreep, filmomhuld e.d.
En de computers van de verzekeraars zijn ingesteld op de preferente of de LPG middelen uit oktober 2011, 2012 of lopende prijslijst, leverbaar of niet, samenstelling gewenst of niet.
Wat is oplossing van de verzekeraar voor het gevolg, de vloed aan correcties en afkeuringen: zij schuift tussen de declaratie van de apotheek en hun eigen bestand een speciaal programma die de declaratie van de apotheek voor indiening corrigeert: dus geen afkeuringen meer en geen correcties! De declaratie klopt altijd!
Tja. AMM en druk en misbruik van AMM.
Daar is geen verder onderzoek naar nodig.
Een topjurist met ballen kan deze klus klaren.
anh jansen
30 augustus 2013 / 11:49@Frank Er zijn ook mogelijkheden tot onderzoek in het NIVEL Consumentenpanel Gezondheidszorg, waarin we regelmatig zaken als dit aan een representatieve steekproef Nederlanders stellen. Het preferentiebeleid en andere vergoedingsmaatregelen staan op ons netvlies. Zie ook: http://www.nivel.nl/consumentenpanel-gezondheidszorg
Liset van Dijk
30 augustus 2013 / 14:04@Liset: Dit is een uitstekend begin. Vervolgvraag is hoe je van hieruit de lijn legt naar het onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek waarover Wim van der Pol het heeft.
Frank van Wijck
30 augustus 2013 / 14:18Vooral om de hete brij heen blijven draaien en hopen dat het overgaat.
Vooral niet ingaan op kritische betogen, onderbouwd met harde cijfers en geheel naar de echte werkelijkheid.
En dat in 140 tekens. Ieder zijn waarheid.
Wetenschappelijk onderzoek naar Maatschappelijke Noodzaak?
Nivel heeft een eigen verdienmodel en dat is onderzoek doen.
Laat een topjurist er maar eens naar kijken.
Iedere econoom die zijn papiertje waard is weet wat het betekent om gedwongen onder de kostprijs moeten verkopen betekent: geen houdbaar model.
In de nieuwste PW geeft Econoom Marc Pompe al een indicatie waar het huidige vergoedingsmodel voor extramurale openbare farmacie op uit komt; einde oefening voor de openbare apotheken. Verzekeraars rekenen serieus naar depots aan de rand van steden om vandaar uit de doosjes te distribueren.
Poli-apotheken kunnen best fungeren als die depots. Daar zijn dan ook de ad hoc medicatie en spoedleveringen af te halen. Acceptabele reistijd om acute zorg te verkrijgen is door de politiek bepaald op 45 minuten en die tijd hebben verzekeraars zich in de oren geknoopt.
Krijgen we in het 4de rijkste land van de EU een Afrikaans distributie model voor geneesmiddelen.
Nivel zal wel gaan onderzoeken hoe dat gaat uitpakken; staat op het netvlies. Links van de preferentie en onder de couvert. De AIP is even uit zicht. En wat zorg is zijn we even kwijt.
Geen zorgen.
Paul Frissen maar eens bellen en een interview afnemen voor een volgend blog.
ANH Jansen
30 augustus 2013 / 15:21@Frank Eens. Je zou inderdaad nog meer willen weten over de echte gevolgen, daar zijn verdere stappen voor nodig. Het zou goed zijn daar met een aantal partijen voor om de tafel te gaan zitten zoals we bijvoorbeeld ook doen op het onderwerp therapietrouw.
Liset van Dijk
30 augustus 2013 / 15:53VGZ en andere verzekeraars proberen op alle manieren het afleveren en verstrekking van specialites of Medisch Noodzakelijke middelen te voorkomen en zo mogelijk niet te honoreren.
Het is Nivel en Frank van Wijck blijkbaar onbekend dat contractueel een zeer hoge substitutie graad wordt afgedwongen bij voorschrijven en bij apotheken. 95 tot 98% zijn gangbaar. Zie maar dat je het redt, zit je onder deze graad dan volgt een boete op de vergoeding per receptregel of op het huisartsentarief.
De Medische Noodzaak moet worden gerespecteerd door arts en apotheker. Echter in de statistieken wordt hiermee geen rekening gehouden; de computers trekken die met MN verstrekte middelen niet af van het totaal.
Gevolg is een druk van de verzekeraar op arts, ook deze heeft te maken met dezelfde malus, en de apotheker om wegens financiele redenen niet aan MN gevolg te geven.
Enige oplossing is dan ook duidelijke polissen en de patiënt zelf laten beslissen. Dat is de les sinds 30 jaar uit de ervaringen uit de USA. Dat impliceert wel het budget loslaten en dat kan nu eenmaal niet in NL. Hier doet men immers niet aan budgettering.
ANH Jansen
30 augustus 2013 / 16:51Ad ultimum is het waarschijnlijk het belangrijkst duidelijkheid te scheppen. Dít is het vergoede bedrag, wilt u iets anders/duurders dan moet u het verschil er zelf bij leggen. De keuze blijft vrij en alleen de zorgverzekeraar ziet de inkomsten uit de onder-de-tafel geldstroom iets dalen. Daar kan toch niemand bezwaar tegen hebben?
Een wetenschappelijk te onderbouwen reden waarom een middel niet voldoet is er vrijwel nooit. In de eerste plaats zijn veel middelen in vitro (en doorgaans ook in vivo) redelijk vergelijkbaar in afgifte en in de tweede plaats is er maar zelden een aantoonbare directe relatie tussen spiegel en effect. Tel daarbij op dat we vaak mensen tegen komen die wel klachten hebben na wisselen maar kennelijk niet van hun slechte therapietrouw en het feit dat er bijna nooit klachten zijn bij mensen die van meet af aan generiek slikken en de conclusie moet zijn dat we te in 99% van de gevallen te maken hebben met perceptie. Ook bij de dokter overigens. Als direct voorgeschreven generiek niet goed werkt wordt de dosering aangepast, gebeurt dit na wisseling wil met terug naar specialité.
Zelf kiezen en dan zelf evt bijbetalen, dat is het eerlijkst.
JD Uithof
3 september 2013 / 09:34