Frank van Wijck
freelance medisch journalist
Kijk- en luistergeld
Het is een goede zaak dat Edith Schippers zich schaart achter de aanbeveling een intensief consult ten behoeve van een zorgvuldige afweging van behandelopties te vergoeden. De aanbeveling komt van de opstellers van het rapport Over(-)behandelen. Ethiek van de zorg voor kwetsbare ouderen. Schippers stelt dat onnodig belastende en dure behandelingen aan het einde van het leven kunnen worden voorkomen als de arts meer tijd zou nemen om de patiënt en familie te begeleiden. En dus is de Nederlandse Zorgautoriteit bezig met het opstellen van een zorgactiviteit voor een ‘internsief consult bij naderend levenseinde’.
Een doorbraak? De reacties op het bericht op www.skipr.nl zijn wisselend. Mijn collega-blogger Dienie Koolen-Goossens toont zich kritisch: dat ergens een tarief voor bestaat wil nog niet zeggen dat zorgverzekeraars het gaan inkopen. De feiten staven haar kritische opmerking.
Maar twee reacties uit de wereld van de zorgverzekeraars zijn wel positief over het nieuws. De ene is van Ben Crul van Achmea (‘In 2015 tarief bij inkoop’) en de andere van Wim van der Meeren van CZ. Hij stelt expliciet dat deze zorgverzekeraar graag wil meewerken aan ‘kijk- en luistergeld’ (zoals Els Borst het ooit noemde). En hij stelt dat het contract dat CZ en VGZ recent met Radboudumc sloten over Parkinsonzorg (niet vergoeden voor medisch handelen maar voor kwaliteit van zorg) de vernieuwing die Schippers voorstaat eigenlijk al in zich heeft.
Dat ben ik met Van der Meeren eens. Het contract schetst een ontwikkeling van beloning voor werk naar beloning voor kwaliteit van werk. Een ontwikkeling die verzekerden zullen toejuichen. En ik kan mij voorstellen dat zorgverzekeraars dat meewegen in hun keuzeoverweging.
6 reacties
Beetje bijzonder om “kijk en luistergeld”- verhaal te koppelen aan Parkinsonzorg. Veel interessanter te kijken hoe dat werkt in de “snijdende vakken”, interventiegeneeskunde en oncologie.
Bovendien wordt veel geld bespaard door een minder defensieve houding om niet van alles maar te willen uitsluiten…
G K Mitrasing
9 december 2013 / 08:48Geen wonder dat verzekeraars dit tarief voor niet behandelen wel zien zitten. Per 2015 zijn alle ex poste risicovereveningen en de na calculatie afgeschaft en lopen zij voor de gehele zorg 10% risico op het budget. VWS bepaalt de premies, bepaalt het budget en komt nu ook met een verbod om het verbod te overschrijden op straffe van daadwerkelijk gebruiken van het MBI.
De financiële prikkel voor de verzekeraars in het NL model is duidelijk. ZonMW heeft de publicatie van dit onderzoek mogelijk gemaakt. ZonMW is VWS. Kwestie van vestzak, broekzak.
Onderzoek gaat uit van 25 casussen. Daar wordt een statistisch model van gemaakt waarmee ‘kwetsbare ouderen’ kunnen worden ingedeeld. Op ethische wijze natuurlijk.
Voor het aanvinken van de juiste vakjes krijgt de arts een tarief.
Aan dit model zitten ongelooflijk veel haken en ogen. En waarom al die moeite? EHCI heeft toch netjes voorgerekend dat indien Nederland de in-patient care op wijze van Zweden zou invoeren er een besparing van 8,5miljard euro kan worden gerealiseerd, goedkopere zorg tegen betere kwaliteit. Wat willen de Minister en de verzekeraars nog meer? En dan gaat het om dialyse zorg, diabetes, reuma, copd, parkinson. Op een budget van 24 miljard euro voor de ziekenhuiszorg is 8.5 miljard een behoorlijke besparing. Toch? Er staan toch al 40% van de bedden leeg? Toch?
Waarom een vergoeding voor een goed gesprek als er geen tekort is aan patiënten en geen overschot aan artsen. De artsen verdienen geen cent minder als er minder patiënten op klassieke wijze worden doorbehandeld. De wachtlijsten zijn enorm. Vergoeding voor een Goed Gesprek verhoogt de inkomsten van de artsen, tenzij het budgettair neutraal wordt doorgevoerd. Dan zitten we helemaal op een ethische helling.
‘Goed gesprek’ krijgt in de Nederlandse betekenis op deze manier een heel kwalijke en kwaadaardige en dubbelzinnige betekenis. Dat moet Nederland niet willen. Heeft met Ethiek niets meer te maken.
Wanneer statistische modellen leidend gaan worden in een maatschappij en statistieken gaan beslissen over leven en dood is het einde zoek. Darwinistische samenleving dreigt dan te ontstaan. “kwetsbare ouderen” betekent dat dan dat de ouderen als eersten voor de bijl gaan? Vervolgens de ‘kwestbare jongeren”? De onrendabelen? De inproductieven?
Waar stopt dit? Overigens petje af voor de NewSpeak van VWS: een “goed gesprek’ in de betekenis van aanvang euthanasie.
Wat gaat de prestatie van de NZa dan wel niet inhouden? Honorering op basis van harde uitkomst? Sterfte binnen 3 maanden en in het eigen bed? Geen second opinion? Tekenen bij het kruisje? Geen recht op heroverweging? 1 op 1 gesprek zonder ondersteuning van een belangenvertegenwoordiger?
8,5 miljard euro per jaar laten liggen is een goed gesprek waard, maar ja, dan moet er echt worden gesproken met partijen die van wanten weten. Dan kiest de Minister liever de weg van de minste weerstand: de “kwetsbare ouderen”. Het echte Goede Gesprek gaat de Minister liever uit de weg.
En Parkinson experiment gaat uit van een behandeling met de honorering op basis van uitkomsten. Welke dat zijn is geheim. Ook de criteria zijn geheim. Evenzo tov waarvan wordt gemeten. Alles geheim. Maar er wordt wel behandeld.
En dat is bij dit experiment Goed Gesprek met ‘kwestbare ouderen” wel even anders: geen behandeling, geen therapie, palliatieve zorg op NL niveau. Harde uitkomst? Onvermijdbare sterfte.
Calvinistisch gehalte van de samenstellers van het rapport met 25 casussen is heel hoog. Wellicht verband met uitkomst?
Is een onderzoekje waard.
anh jansen
9 december 2013 / 14:23De zorgverzekeraars zijn in deze discussie volgend, niet leidend. Het is de KNMG die het onderwerp doorbehandelen of niet nadrukkelijk op de agenda heeft gezet en er politieke aandacht voor heeft gevraagd.
Frank van Wijck
9 december 2013 / 20:53‘Deze studie biedt de zorgverlener handvatten om de morele problemen rond de zorg voor kwetsbare ouderen aan te pakken en er met andere zorgverleners het gesprek over aan te gaan. Daarom raad ik deze waardevolle studie van harte bij u aan.’
Rutger Jan van der Gaag, voorzitter artsenfederatie KNMG
Natuurlijk zullen Orde en KNMG hierin leidend zijn. Het is onderdeel van de behandeling van een patiënt. Praten, uitleggen, toelichten, voorlichten, en noem maar op. Daar moet geen apart tarief voor in het leven worden geroepen met alle mogelijke ethische narigheid van dien. Een Goed Gesprek tarief op zijn Nederlands zal worden gekoppeld aan allerlei harde condities en voorwaarden. Daar kan je op wachten. NZa en verzekeraars zijn daarin twee handen op 1 hele dikke buik.
Het is geen wonder dat de verzekeraars zeer happig zijn op een dergelijke ‘prestatie’; het levert hen potentieel heel veel geld op.
KNMG is qua naïviteit vergelijkbaar met de KNMP. Staat geheel los van de werkelijkheid van de werkvloer en de samenleving.
Doorbehandelen is in de USA een probleem volgens onderzoek aldaar. 30% van de mensen aldaar wordt te lang doorbehandeld. Komt mogelijk door andere cultuur en open einde regelingen in de vergoedingen aldaar. Geen VWS die een BKZ berekend. Dan heb je als ziekenhuis, arts of specialist wel een prikkel om door te behandelen. En de stijging in kosten is aldaar geen probleem voor verzekeraars; die mogen alles doen wat God verboden heeft in de Zorg: risico selectie, uitsluitingen, premie differentiatie, en geen acceptatie plicht. Stijging in kosten wordt direct verrekend in de premies voor het volgend jaar. In Nederland is er wel een budget, wel een MBI en wordt er wel zorg onthouden aan verzekerden om budgettaire redenen.
Verzekeraars dienen dan ook te zwijgen over ten onrechte doorbehandelen van kwetsbare ouderen. De economische prikkel voor hen is te pervers om er nog meer woorden over vuil te maken.
Zij kunnen zich niet verschuilen achter de KNMG die het onderwerp op de agenda heeft gezet; die agenda betreft zuiver de artsen en overige medici. Die kunnen in de regel nog wel wat communicatie training gebruiken. In een DOT een 30 minuten inruimen voor een Goed Gesprek? Zonder eisen vooraf en achteraf?
En beginnen met opvolgen adviezen van EHCI: 8,5 miljard euro weghalen bij de ziekenhuizen; in patient care naar Zweeds model.
EHCI rapport is toch zo’n uitstekend rapport? En voor 8,5 miljard euro kan je wel een goed gesprek voeren.
anh jansen
9 december 2013 / 23:49http://www.bnr.nl/radio/bnr-paul-van-liempt/158199-1312/marktwerking-in-de-zorg-is-een-ramp
De Nationale Ombudsman. Gezegend met gezond verstand. 9 minuten. Loopt ook tegen het fenomeen van de Cognitieve Dissonantie bij beleidsambtenaren en bureaucraten aan.
We doen alsof. Hans Vaihingen zei het al 100 jaar geleden, maar is nog altijd actueel; als je vergeet dat wat je bedenkt niet de werkelijkheid is en de werkelijkheid wil vervormen tot het klopt met wat je hebt bedacht.
Brenninkmeijer zegt het nog eens en pakt zijn koffers.
anh jansen
10 december 2013 / 00:15Het apart belonen van een professional voor kijken en luisteren is zoiets als het apart belonen van een journalist die zich houdt aan de Code voor de Journalistiek.
Het kijken en luisteren is sinds duizenden jaren integraal onderdeel van de professie.
Het apart belonen daarvoor is meer dan slechts potsierlijk; het suggereert richting de buitenwereld dat de professional gaat voor het geld, en dus gewoon een graaier is.
Hetzelfde geldt voor het belonen voor niet-behandelen bij kwetsbare ouderen; de boodschap is dat artsen de grootste vijand zijn van ouderen, omdat zij voor het grote geld gaan.
Buitengewoon kwalijk, niet onderbouwd, en schadelijk voor de arts-patient relatie. Zoals bekend, de basis voor kwalitatief goede en ook kostenefficiente zorg.
Wel weer goed trouwens voor het imago van ZN en aanverwanten; “ondanks uw graaiende zorgverlener kiest uw betrouwbare ZN-partner voor uw portemonnee”
Het is verontrustend dat een journalist kritiekloos meegaat in dit circus ( ik citeer maar een willekeurig iemand: Jos Aartsen van het UMCG) .
Inderdaad, de Ombudsman, een van de weinigen in dit land die een mening heeft ZONDER geldstroom vanuit ZN, is duidelijk:
dit zorgstel is een ramp!
Andre
10 december 2013 / 21:30