Joris van der Heijden

Joris van der Heijden

Cardioloog-intensivist

Langer stilstaan bij de risico’s voor (halve-)marathonlopers

Fervent hardloper en cardioloog-intensivist Joris van der Heijden over de risico’s van het lopen van een (halve) marathon. Lijken die nou toe te nemen, of komt dat door het groeiend aantal hardloopevenementen? ‘Focus op de feiten.’

De maatschappelijke discussie die recent is opgelaaid over de risico’s van het lopen van een (halve) marathon valt goed te begrijpen. Als we de kans op herhaling zo klein mogelijk willen maken zullen we ons buiten alle begrijpelijke emoties om, vooral moeten focussen op de feiten. Daar ontbrak het op veel social media helaas weer eens aan.

Goed dus dat Nieuwsuur thermofysioloog Coen Bongers van het Radboud UMC uitgebreid aan het woord liet om te wijzen op het feit dat hitteberoerte vooral voorkomt bij de getrainde atleet die simpelweg meer warmte produceert dan de langzamere loper. Daarnaast maakte Omroep Gelderland vorig jaar al de documentaire Oververhit nadat een jonge collega van hen overleed tijdens de halve marathon van Enschede.

Ook hierin wijst Bongers terecht op het gevaar dat de klachten die door oververhitting ontstaan worden gemist of onterecht worden geweten aan eenvoudige vermoeidheid. Dit wordt zo nu en dan ook gemist door zorgverleners. Voorlichting over dit fenomeen en andere reële risico’s is daarom van cruciaal belang.

‘Voorlichting over klachten door oververhitting en andere reële risico’s is van cruciaal belang’

Het lastige is dat veel (nieuwe) deelnemers aan de (halve) marathon waarschijnlijk geen kijkers zullen zijn van Nieuwsuur of Omroep Gelderland, noch lezers van Arts en Auto. Vermoedelijk zullen de meeste lopers ook niet op de hoogte zijn van andere gevaren zoals een hypertrofische cardiomyopathie, elektrische hartziekte of myocarditis. De kans op het krijgen van een hartinfarct zal beter bekend zijn, maar mogelijk alsnog onderschat worden door de hoogste risico-categorie; de man van middelbare leeftijd.

Organisaties van grote sportevenementen waarschuwen daarom in hun communicatie al langer voor deze bestaande risico’s. De vraag is echter of dat die standaard boodschap voldoende aankomt. Want hoewel de organisatie goed voorbereid leek ging het 2 weken geleden toch mis.

In de reactie van sportorganisator Golazo, verantwoordelijk voor de marathons in Utrecht en Groningen, ging daarna nóg iets mis. ‘De verhouding lopers die onwel werden was niet anders dan op andere hardloopevenementen’ stelde de organisator in de Volkskrant. En ook in de reactie bij Nieuwsuur werd door dezelfde organisatie gesproken van een ‘inherent risico’.

Zeker, er is een nooit uit te sluiten risico bij dit soort evenementen. In de medische literatuur wordt dit geschat op 2 tot 3 levensbedreigende incidenten per 100.000 deelnemers. Maar dit aantal werd met 6 intensive care-opnames op maximaal 30.000 lopers in de regio Utrecht in ieder geval ruim overschreden. Dat kan toeval zijn. Toch waren de weersomstandigheden niet eens zo extreem. Het aantal incidenten had bij een hogere temperatuur ook makkelijk nóg hoger kunnen zijn. Het normaliseren van deze situatie draagt in ieder geval niet bij aan de oplossing.

‘Het normaliseren van deze situatie draagt in ieder geval niet bij aan de oplossing’

Of de incidentie daadwerkelijk aan het toenemen is zal netjes wetenschappelijk moeten worden onderzocht. Als fervent hardloper en academische dokter draag ik hier graag aan bij. Mocht dit zo zijn, dan is de logische vervolgvraag hoe dit komt. Tegelijkertijd weten we nu al zeker dat met de enorme groei die hardloopevenementen de afgelopen jaren doormaakten (tot wel tientallen procenten per jaar) er een heel groot risico is op herhaling.

Niet alleen lopers hebben hierin een blijvende verantwoordelijkheid, maar zeker ook de professionele organisaties van dit inmiddels goed ontwikkelde verdienmodel, bijvoorbeeld door zoveel mogelijk samen te werken met vrijwilligersorganisaties als de Stichting Hittebewust Sporten.

De Griekse koerier Pheidippides werd na zijn extreme inspanning tussen Athene, Sparta en Marathon een heldhaftige dood toegedicht. Maar vandaag de dag is een dergelijk overlijden vooral een groot drama voor alle betrokkenen. Laten we kritisch kijken hoe we in een veranderende maatschappij samen de omstandigheden kunnen optimaliseren om dit soort drama’s in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen.

Vrijdag een mailtje ontvangen met de nieuwste blogs en artikelen? > Aanmelden voor de nieuwsbrief

Delen