Maartje-Marijke Menkveld
Physician assistant - klinisch verloskundige
Nazorg na miskraam: kwestie van doen?
Nazorg na een miskraam: kunnen we het dan nu gewoon gaan dóen, vraagt Maartje-Marijke, physician assistent – klinisch verloskundige zich af. Want met het organiseren van de organisatie, zoals je in de zorg vaak ziet, is er nog geen actie.
Hé, hé. Eindelijk. Het heeft nu ook EenVandaag gehaald: nazorg na een miskraam moet beter. Artsen trekken aan de bel. Vrouwen die een kindje verliezen tijdens de zwangerschap krijgen nog te vaak onvoldoende nazorg.
Goed dat dit onderwerp op de agenda staat. Niet dat we pas sinds gisteren weten hoeveel impact een miskraam kan hebben. Een miskraam is niet voorbij zodra het bloedverlies stopt of lichamelijk alles weer in orde is. Verdriet, angst, onzekerheid en schuldgevoelens kunnen blijven bestaan. Een volgende zwangerschap kan beladen zijn. Ook partners worden geraakt. Erkenning, uitleg en ondersteuning op het juiste moment kunnen een wereld van verschil maken.
Erkenning, uitleg en ondersteuning op het juiste moment kunnen een wereld van verschil maken
En dan denk ik bij mezelf: hatseflats, wat gaan we doen? Gaan we deze zorg nu gewoon goed aanbieden? Of gaan we eerst jarenlang bakkeleien over hoe we dit precies moeten vormgeven? Onder welke DBC het moet vallen? Welke route de patiënt moet volgen? Dat is een bekende reflex in de zorg. Voor je het weet zijn we drie werkgroepen, twee zorgpaden en een bekostigingsvraagstuk verder. En zit de patiënt nog steeds thuis met de vraag: en nu?
Verwerking
Als het gaat om nazorg na een miskraam, bestáát er al goede hulp. Er zijn al speciale spreekuren waar vrouwen en stellen terechtkunnen met hun verhaal, hun verdriet en hun vragen over lichamelijk herstel en praktische zaken. En er ís al een richtlijn. We hebben al met elkaar nagedacht over wat belangrijk is: een nacontrole na vier tot zes weken, met ruimte voor vragen en verwerking van de miskraam. En als iemand meer nodig heeft, is er ruimte nodig voor verdere follow-up.
De vraag is alleen hoe vanzelfsprekend dit is in de verloskundepraktijk? Benutten we dat moment ook echt om te vragen: hoe gaat het nu met je? Zijn er nog vragen? Hoe is het voor jou geweest? Heb je ergens hulp bij nodig? En misschien nog belangrijker: is dit voldoende, of is er meer nodig?
Het gesprek aangaan
Misschien hoeven we niet vooraf te bepalen welke nazorg iedereen nodig heeft. Misschien moeten we vooral zorgen dat we iemand opnieuw zien en het gesprek aangaan. Niet iedereen heeft behoefte aan extra begeleiding. Maar iedereen zou wel de gelegenheid moeten krijgen om dat aan te geven.
En daar kunnen wij als verloskundig zorgverleners al heel veel in betekenen.
We hoeven niet iedereen door te verwijzen. We kunnen luisteren, vragen beantwoorden, ruimte geven aan verdriet en inschatten hoe iemand ervoor staat. Signaleren we dat iemand meer nodig heeft, dan kunnen we tijdig de samenwerking opzoeken en samen kijken welke professional of hulpverlening passend is.
Nu moet een vrouw er na een miskraam vaak eerst zelf achter komen dat ze extra ondersteuning nodig heeft. Vervolgens bedenken wát ze nodig heeft en dan iemand vinden die haar kan helpen. Juist op een moment waarop je misschien helemaal niet weet wat bij rouw hoort of wanneer het verstandig is hulp te zoeken.
Iets minder ingewikkeld
Misschien ben ik te kort door de bocht. Te snel. Te simpel. Dat schijnt me wel vaker te overkomen. Maar soms denk ik dat een beetje minder ingewikkeld denken ons in de zorg best verder kan helpen.
Alles in mij zegt: maak er ruimte voor. Zorg dat de nacontrole bij de verloskundige niet alleen een moment is waarop we kijken of het lichamelijk weer goed gaat, maar ook een vanzelfsprekend moment waarop we stilstaan bij de emotionele gevolgen van een miskraam.
Ondertussen kunnen we prima onderzoeken wat werkt, hoe we dit organiseren en duurzaam bekostigen. Maar laten we daar niet op wachten.
De patiënt wacht op hulp
We zijn in de zorg ontzettend goed geworden in het organiseren van de organisatie. We kunnen eindeloos praten over verantwoordelijkheden, financieringsstromen en de juiste plek van zorg.
Maar soms vergeten we dat de patiënt niet wacht op een sluitend systeem. Die wacht op hulp.
Op vrijdag een mail ontvangen met de nieuwste blogs en artikelen? > Aanmelden voor de nieuwsbrief