Martijn Reinink

Martijn Reinink

Niet langer zwijgen

“Je kunt beter kanker hebben dan een depressie. Het is een wereld van verschil hoe collega’s daarop reageren, hoe de werkgever reageert.” Dat hoorde ik een zorgverlener (anoniem) zeggen in de documentaire Zorgdragers, vorige maand uitgezonden door de NPO. Ik herkende de setting. De film is opgenomen bij ggz-instelling Aerrea.

Ruim 4 jaar geleden was ik daar te gast, voor een interview met oprich­ter Antoinet Oostindiër. In 2015 begon zij deze praktijk speciaal voor zorg­professionals, ‘een beroepsgroep met een eigen mores’. Een mores die, als het om psychische klachten gaat, bestaat uit schaamte, zwijgen en geen hulp zoeken. “We zijn meesters in bagatelliseren en verdringen”, zei Oostindiër destijds. Al was de psychiater wel hoopvol gestemd: “Onder aanvoering van een nieuwe generatie lijkt er een meer open cultuur te ontstaan, waarin het gewoner wordt om kwetsbaarheid te laten zien.”

Stel je voor dat je in de wachtkamer een eigen patiënt ziet

Afgaande op de documentaire lijkt er echter nog een lange weg te gaan. Het stigma is hardnekkig. Én schadelijk. In de eerste plaats voor de zorgprofessional zelf, maar ook voor de patiëntenzorg. Want de kans op fouten neemt toe als je door blijft werken terwijl het eigenlijk niet meer gaat. Fysiotherapeut Eveline Bosselaar verwoordt het mooi: “Zorg kan pas gezond zijn als de zorgverlener dat ook is.”

Ik zou nog een stap verder willen gaan. Misschien dat niet alleen de zorg, maar de hele samenleving baat heeft bij zorgverleners die open zijn over hun kwetsbaarheden en mentale klachten. Voordat Oostindiër Aerrea oprichtte, had ze een algemene ggz-praktijk. Als zich al een keer een dokter meldde, wilde die graag voor het spreekuur komen en door de achterdeur weer weg. Want stel je voor dat je in de wachtkamer een eigen patiënt tegenkomt. Nou ja, wat dan? Dan ziet die patiënt dat de dokter ook een mens is. Dat iedereen psychische klachten kan krijgen.

Om het taboe dat daarop rust te doorbreken, hebben we geen zwijgende, maar openhartige zorgverleners nodig. Zoals degenen die het aandurfden om in beeld aan de Zorgdragers-docu mee te werken. En zoals Saskia van der Drift, een oefentherapeut die met 113 op haar borst een marathon op de Noordpool liep. Ik hoop dat haar verhaal in het nieuwe magazine u inspireert.

Namens de redactie wens ik u en uw naasten fijne feestdagen.

Delen