Frank van Wijck
freelance medisch journalist
Nieuwe doelstellingen
Henk van Gerven (SP) reageerde via Twitter op mijn blog van gisteren, waarin ik stelde dat de recent door de NMa goedgekeurde ziekenhuisfusies in lijn zijn met de ontwikkeling van spreiding en concentratie van ziekenhuisfuncties. Van Gerven vindt dat fusies alleen maar leiden tot meer bureaucratie, verspilling, anonimisering en afname van bereikbaarheid. Ik vind dat hij gelijk had gehad als hij dit had gezegd ten tijde van de fusiegolf van zes jaar geleden, maar niet nu.
Direct na de stelselherziening in de zorg (2006) was iets anders aan de hand dan nu. Ziekenhuizen fuseerden toen in antwoord op de consolidatieslag bij zorgverzekeraars. De stellingname was: de vijand groot, dan wij ook groot. Inmiddels zijn we zes jaar verder en is veel kwaliteitsinformatie over medisch-specialistische zorg beschikbaar gekomen. Die vormt de basis voor beleidsbeslissingen op basis van prijs én kwaliteit van de behandelingen. Toen ik een paar maanden geleden MDL-arts Ernst Kuipers interviewde voor een bijlage bij Medisch Contact zei hij het logisch te vinden dat kwaliteitscriteria als basis voor inkoop van zorg dienen. “Dat maakt ons niet kopschuw, want we hebben als zorgverzekeraars en zorgaanbieders het gemeenschappelijke belang de beste zorg te bieden.” Het vijanddenken is aan het verdwijnen.
De beste zorg bieden kan niet ieder ziekenhuis voor iedere behandeling doen. Vandaar dat proces van spreiding en concentratie. Als ziekenhuizen daarvoor fuseren, faciliteert dit het proces van functies én professionals uitruilen. De som van de fusiepartners verliest immers geen omzet en waardevolle professionals. Dan treedt geen verspilling op en is ook geen sprake van afname van bereikbaarheid. Mits goed vormgegeven hoeft het ook niet tot extra bureaucratie te leiden. En van anonimisering hoeft geen sprake te zijn. Ook een grote organisatie kan in de communicatie en klantbeleving dichtbij de doelgroep staan.
2 reacties
Tja. Waarom makkelijk als het ook moeilijk kan.
NZa vindt fusie-eisen NMa een ‘goede zaak’
6 november 2012
De NZa vindt het positief dat de NMa prijsplafonds heeft afgesproken bij de drie recent goedgekeurde ziekenhuisfusies. Anders zouden de prijzen teveel kunnen stijgen.
Dat laat de NZa weten. De prijsplafonds, die de ziekenhuizen naar eigen zeggen vrijwillig hebben afgesproken, gelden tot 2016.
Drie ziekenhuisfusies
Vrijdag gaf de NMa groen licht voor drie op stapel staande ziekenhuisfusies: Kennemer Gasthuis met Spaarne Ziekenhuis in Hoofddorp en Haarlem, Atrium Medisch Centrum met Orbis Medisch Zorgconcern in Heerlen en Sittard en TweeSteden Ziekenhuis met Sint Elisabeth Ziekenhuis in Waalwijk en Tilburg.
Prijsstijging
De grootste prijsstijging ligt op de loer na de fusie tussen het TweeSteden Ziekenhuis en het Sint Elisabeth Ziekenhuis. Hier houdt de NZa rekening met een stijging tussen de 22 en 33 procent. Bij het Spaarne Ziekenhuis en Kennemer Gasthuis lag een mogelijke prijsstijging tussen negen en achttien procent in het verschiet. De prijsstijging na de fusie tussen Atrium en Orbis zou tussen de vier en negen procent kunnen zijn, zo becijferde de NZa.
NZa
De zes ziekenhuizen maken nu met de NMa afspraken over hoeveel de prijzen voor behandelingen met vrije prijzen maximaal mogen stijgen. De NMa monitort of de ziekenhuizen de door henzelf opgelegde maximumprijzen ook naleven. De NZa kan ingrijpen als de NMa toch een prijsstijging aantoont en blijkt dat een van de ziekenhuizen aanmerkelijke marktmacht heeft en daar misbruik van maakt. Het Sint Elisabeth Ziekenhuis en het TweeSteden Ziekenhuis zeggen hun prijzen tot 2016 “in principe te houden onder de gemiddelde landelijke prijsschommelingen”. Ook Atrium en Orbis en het Kennemer Gasthuis en het Spaarne Ziekenhuis hebben toezegd dat prijsstijgingen de landelijke indexering “niet zullen overstijgen”. De twee Noord-Hollandse ziekenhuizen voegen daaraan toe prijsstijgingen “niet waarschijnlijk” te achten.
Admiraal de Ruyter Ziekenhuis
Saillant detail: het Admiraal de Ruyter Ziekenhuis in Goes probeert sinds juni dit jaar het prijsplafond er juist weer af te krijgen. Bij de fusie in 2009 tussen toen nog de Oosterschelde Ziekenhuizen Goes en Ziekenhuis Walcheren in Vlissingen legde de NMa voor het fusieziekenhuis voor het eerst een prijsplafond op. (Zorgvisie-Carina van Aartsen) foto: Lex van Lieshout
–Gereguleerde marktwerking in optima forma. Wat gebeurt er na 2016 als de gefuseerde ziekenhuizen de markt voor zich alleen hebben? Uitwijken naar een concurrerend ziekenhuis kan niet meer; dat is gefuseerd. Langere reistijd dan maar? Waar zitten de concurrerende geconcentreerde zorgaanbieders dan?
Dat prijsplafond wordt dus jaarlijks aangepast aan de smaak van de Overheid/budget van de Overheid.
Bij aanvang van de invuling van concentratie stond de NMa niet toe dat zorgaanbieders gingen kwartetten. Nu gaan ze gewoon samen en volstaat de NMa met het opleggen van een voorlopig prijsplafond. De zorgaanbieders hebben hun markt afgebakend en moesten toch al volstaan met het vanuit VWS opgelegde budget. De concurrentie is verminderd, budget is vastgeklikt en wat gebeurt er dan met het volume? Aantal ingrepen?
Geen wonder dat de Orde het allemaal prachtig vindt.
Maar wat is nu het verschil met het ziekenfondssysteem?
ANH Jansen
6 november 2012 / 17:46Merkwaardig allemaal. Helemaal als je er wat verder over nadenkt en de economie erbij haalt en de bedoeling van deze fusie in kader van beoogde concentratie van zorg, verhoging van kwaliteit en daarmee de kosten! Waarom dan een prijsplafond, inclusief toegestane prijsstijging van netto 2.5%! Bruto is dat 6.8%!
Blijkbaar hebben de wiskundigen en economen bij de NMa en NZa zitten suffen.
Door ingrepen op grotere schaal te doen kan een ziekenhuis een efficiency slag doen en de prijzen doen verlagen! Zo werkt dat nu eenmaal; een specialist kan er per dag meer doen, beter plannen, zorgstraten inrichten, hele team binnen een DBC kan beter functioneren, er kan een kwaliteitslag worden gemaakt. Je zou als NZa dan toch een prijsverlaging inbouwen en een verplichte volume verhoging!
Maar nee. In Nederland gaat het de andere kant uit.
Kijk nu eens naar het wereldwijde voorbeeld van efficiency en kwaliteit: Mayo Clinic en Cleveland Clinic.
Kijk ook eens naar de oog en hartziekenhuizen in India. Daar kan Nederland nog een voorbeeld aan nemen.
Daarom is de beslissing van de NMa en de NZa niet te bevatten. In de achterkamertjes in dit land gebeuren evident zaken waarvan de Grieken alleen nog maar durven dromen.
De burgers in beide landen zijn wel de klos; zij betalen de rekening van deze incompetentie.
ANH Jansen
6 november 2012 / 23:01