Frank van Wijck

Frank van Wijck

freelance medisch journalist

Overheidsbeleid of de bezem

Wat speelt in de zorg? Frank van Wijck schrijft op vrijdag over actuele uitspraken en ontwikkelingen. Deze keer: transparantie van zorgkwaliteit

Het belooft een interessante Kamerbrief te worden waarmee minister Sophie Hermans van VWS na de zomer gaat komen. Ze wil erin uitleggen hoe ze de sprong denkt te gaan maken van 11,5 naar 50 procent uitkomstinformatie over de ziektelast. Als dit haar daadwerkelijk zou lukken, zou dat beslist een huzarenstukje zijn. De discussie over transparantie van zorgkwaliteit is er immers een die minister na minister als een molensteen om de nek hangt. Dat is lastig springen.

In het verlengde van de discussie over transparantie van kwaliteitsinformatie heeft de Tweede Kamer recent een motie aangenomen voor onderzoek naar schaalvergroting door concentratie en differentiatie van de ziekenhuiszorg. Centrale vragen zijn of dit kan leiden tot lagere kosten, personeelswinst en betere kwaliteit van zorg.

‘De discussie over transparantie van zorgkwaliteit is er een die minister na minister als een molensteen om de nek hangt’

Lagere kosten? Tot op zekere hoogte moet dit kunnen. Het bekende adagium bij concentratie van zorg – dat een behandelteam dat iets vaker doet daarin beter zal worden – is in de kern valide. Ergens beter in worden kan zich vertalen in betere behandeluitkomsten met een kortere hersteltijd en minder postoperatieve wondinfecties of complicaties die vervolgens weer moeten worden behandeld.

Maar aan dat ‘beter worden’ zit ook een grens. Natuurlijk is het zaak dat partijen voldoen aan de volumenormen die ze met elkaar afspreken. Dat blijkt al moeilijk genoeg te zijn. Dan nog, als dat doel eenmaal is bereikt, dient zich wel weer een nieuwe behandeloptie aan, waardoor complexe ingrepen mogelijk worden bij meer patiënten dan daarvoor haalbaar was. Voor die patiënten zeker waardevol. Maar meer patiënten kunnen behandelen betekent ook meer zorg bieden en dus hogere zorgkosten. Daar valt niet tegenop te concentreren.

Personeelswinst? Concentratie van complexe zorg kan ook de betrokken verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten een verdieping in hun werk bieden. Maar dat ze in ruil daarvoor bereid zijn tot een langere reisafstand of een verhuizing naar dichter bij de nieuwe werkplek is geen gegeven. De herhaalde oproep van V&VN om hen te betrekken bij de plannen is dan ook terecht.

‘Concentratie van complexe zorg kan ook de betrokken verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten een verdieping in hun werk bieden’

Betere kwaliteit van zorg dan? Vooral dat zal voorlopig nog moeilijk vast te stellen zijn. In ieder geval voor wat betreft de kwaliteit zoals de patiënt die ervaart. Die tast immers voor 88,5 procent van de ziektelast nog steeds in het duister.

Interessant aan de zijlijn van deze discussie – en ook ontnuchterend – is hoe oncoloog Schelto Kruijff in zijn boek Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk ons een spiegel voorhoudt over hoe we ook op een andere manier naar zorg kunnen kijken. Hij bepleit dat de bezem door de zorg wordt gehaald en ziet artsen als moderne hygiënisten die kunnen agenderen dat beter kan worden geïnvesteerd in zaken die zorg kunnen voorkomen. Tegennatuurlijk voor mensen die zijn opgeleid om te handelen, maar daardoor een des te uitdagender stellingname.

Delen