Frank van Wijck
freelance medisch journalist
Overwinning?

Wat speelt in de zorg? Frank van Wijck schrijft op vrijdag over actuele uitspraken en ontwikkelingen. Deze keer: ziekenhuizen in Friesland.
Jimmy Dijk van de SP viert het als een overwinning. Op X schreef hij: ‘Het ziekenhuis in Sneek blijft. Door de druk van zorgverleners en inwoners is het afbraakplan van verzekeraars van tafel. Zorg in de buurt is het beste voor mensen en de regio. Minister Agema moet een stop instellen op het sluiten van alle ziekenhuizen’.
Om met het laatste te beginnen: daar gaat de minister niet over en dat weet hij ook. Voor de rest van zijn reactie gaan we even terug in de tijd. Een klein jaar geleden werd de intentieverklaring getekend met de zorgverzekeraars voor een fusie van het Antonius Ziekenhuis in Sneek met MC Leeuwarden en Tjongerschans. De laatste twee besloten eerder al te fuseren en heten inmiddels Frisius. Nij Smellinghe in Drachten deed niet mee, maar onderschreef wel de intentieverklaring. Tot zover dus ‘afbraakplan van de verzekeraars’. De fusieplannen waren de vrucht van gezamenlijk overleg.
Tot zover dus ‘afbraakplan van de verzekeraars’. De fusieplannen waren de vrucht van gezamenlijk overleg
Doel was dat in 2034 de nieuwbouw in Joure zijn deuren zou openen, waarbij de ziekenhuizen in Heerenveen en Sneek verdwijnen. Maar niet dus. In een verklaring laat het Antonius weten dat de fusie en de nieuwbouw in Joure ‘te veel onzekerheden voor Antonius met zich meebrengt’. De vraag welke onzekerheden dit zijn, liet dit bericht in eerste instantie onbeantwoord.
Maar bestuursvoorzitter Erica Schaper van Frisius heeft daar zo haar eigen idee over: zij zegt te zien dat het sentiment meespeelt dat het ziekenhuis naar een andere gemeente vertrekt. De lokale SP heeft er zeker een rol in gespeeld om dit sentiment ruimte te geven.
Of hiermee nu vanuit het perspectief van toekomstbestendige zorg het juiste besluit is genomen, valt te bezien. De zorginfrastructuur in Friesland versterken – het doel van de fusie en de nieuwbouw in Joure – is iets anders dan een ‘afbraakplan’. De inwoners in de adherentiegebieden van de vier Friese ziekenhuizen kunnen voor het ogenblik gerustgesteld zijn dat ‘hun’ ziekenhuis behouden blijft. Maar de vraag is hoelang dit volwaardige ziekenhuizen kunnen blijven.
De vraag is hoelang de vier Friese ziekenhuizen volwaardige ziekenhuizen kunnen blijven
Schaper wijst er terecht op dat in de visieontwikkeling over de voorgenomen fusie de concentratie van complexe zorg een belangrijk aandachtspunt was. Al eerder waarschuwde ze dat de IZA-afspreken hierover grote gevolgen kunnen hebben voor de provincie. Het afketsen van de fusie maakt de gezamenlijke aanpak om die gevolgen in goede banen te leiden er niet eenvoudiger op. Daarnaast is de vraag hoe lang de ziekenhuizen erin zullen slagen hun eigen SEH’s open te houden. Niet alleen omdat dit geld kost, maar ook omdat de personele krapte de continuïteit in de weg kan staat.
Er was een businesscase voor de fusie en de financiering ervoor was bijna rond. Op dat geld kan Friesland nu geen aanspraak meer maken, aldus Frisius. Schaper benadrukt wel dat samenwerking in de regio “ondanks alles” cruciaal blijft. Dat “ondanks alles” geeft aan dat de partijen hiervoor wel eerst een nieuw evenwicht moeten vinden in hoe ze zich tot elkaar verhouden. Of deze sfeer ‘het beste voor mensen en de regio’ is, is de vraag.