Frank van Wijck
freelance medisch journalist
Stagnatie

Wat speelt in de zorg? Frank van Wijck schrijft op vrijdag over actuele uitspraken en ontwikkelingen. Deze keer: de ziekenhuissector stagneert.
De ziekenhuissector stagneert, stelt BDO. En gelet op het feit dat een groot deel van de ziekenhuizen verouderd vastgoed heeft en dat de sector kampt met personeelstekorten en te weinig geld voor innovatie, is duidelijk dat het adviesbureau een punt heeft.
BDO stelt meerdere oplossingsrichtingen voor. Ziekenhuizen en UMC’s de resultaten van duurzame resultaatverbetering (deels) laten behouden bijvoorbeeld. Die zullen daar zeker oren naar hebben. Of dat ook geldt voor de aanbeveling ziekenhuizen niet individueel te laten investeren in vastgoed, maar nieuwbouwactiviteiten regionaal te bundelen, valt te bezien. Volgens BDO lopen de gesprekken hierover al, maar de NVZ zwakt dit in een reactie direct af tot een meer ongrijpbaar ‘een verkenning van het toekomstbestendig maken van het zorgaanbod in verschillende regio’s’.
Herschikking ziekenhuislandschap
Dwars door deze tweede aanbeveling heen loopt het onderzoeksrapport dat PwC uitvoerde in opdracht van Zelfstandige Klinieken Nederland. De kernaanbeveling hieruit gaat een flinke stap verder dan wat BDO voorstelt. PwC komt namelijk tot de conclusie dat een veel verder gaande herschikking van het ziekenhuislandschap nodig is: meervoudig medisch-complexe zorgvragen in UMC’s en STZ-ziekenhuizen, (meervoudig) medisch-maatschappelijk complexe zorgvragen in algemene ziekenhuizen en enkelvoudige medische, planbare zorgvragen in focusklinieken.
‘Zonder inzet op passende zorg leidt de extra efficiëntie al snel tot supply induced demand: het hardnekkige gegeven dat nieuw aanbod ook leidt tot meer zorgvraag door ruimere indicatiestelling voor ingrepen’
Als blijkt dat bij het ministerie van VWS en de zorgverzekeraars serieuze aandacht aan deze oplossing wordt gegeven, zal bij NVZ de stoom op de ruiten staan. Toch is het een interessant voorstel. Zeker als de berekening van PwC klopt dat hiermee (in 2033) het verwachte personeelstekort in de medisch-specialistische zorg met twintig tot dertig procent kan worden beperkt.
Nieuw aanbod meer zorgvraag
Terecht stelt PwC dat uitwerking van het voorstel een duidelijke beleidsagenda vraagt voor passende zorg, want: ‘Zonder inzet op passende zorg leidt de extra efficiëntie al snel tot supply induced demand: het hardnekkige gegeven dat nieuw aanbod ook leidt tot meer zorgvraag door ruimere indicatiestelling voor ingrepen’. En dat is zeker geen passende zorg.
BDO verbindt aan het thema passende zorg de oproep tot een maatschappelijk debat over de vraag welke zorg wel en niet in het verzekerd pakket blijft. ‘Door burgers te betrekken in de plannen, vermindert de weerstand en groeit het begrip’, stelt het bureau.
Publieke weerstand
Dat zal toch niet zonder slag of stoot gaan. Patiëntenfederatie Nederland heeft weliswaar aangetoond dat patiënten graag meedenken over mogelijkheden om de zorg te ontlasten. Maar de casus Zuyderland en de weinig constructieve politieke bemoeienis hiermee van vooral PVV en SP laat zien dat nog een lange weg te gaan is om de publieke weerstand tegen verandering in het zorgaanbod te doorbreken.
Wat zou helpen, is als verzekerden inzicht krijgen in de kwaliteit van de overal geleverde zorg, en vooral ook de verschillen daarin. De Patiëntenfederatie vraagt daar opnieuw aandacht voor. Helaas blijft ze tot op heden op dit punt vanuit de medisch-specialistische hoek tegen een muur van onbereidheid (of onverschilligheid) aanlopen.
De vraag is of het volgend kabinet de stagnatie kan doorbreken.
5 reacties
Wijlen Andrea Evers pleitte al voor een andere benaming van de gebouwen die we nu als ziekenhuis aanduiden. “Gezondheidscentrum” is geen optie want als er ergens een gebrek aan ondervonden welzijn en vitaliteit bestaat dan is het juist daar.
Daarnaast verwart het ook met “Positieve Gezondheid” en wie eenmaal ziek is zal jaloers zijn op degenen die zich nog in dat positief welbevinden wentelen.
“Positief Ziek”, bijeen in een bedrijfsverzamelgebouw met basiszorg, om in welzijn geïncludeerd te kunnen blijven, dát is een gezonde gedachte?
De Leidse onderzoeksgroep van Andrea Evers kan in dergelijke centra met taal en daad bijdragen aan ook intuïtief herstel.
Pieter Wijnheijmer
10 oktober 2025 / 16:11Nee, ‘gezondheidscentrum’ is bepaald geen passende term inderdaad. ‘Passende zorg centrum’ misschien? Dat geeft tenminste wel aan waarvoor je er wel – en ook niet – moet zijn.
Frank van Wijck
10 oktober 2025 / 16:36“centrum voor gepaste vragen en gedeelde problemen”.
Pieter Wijnheijmer
11 oktober 2025 / 12:05Nee dat is te breed. Daarvoor kun je net zo goed naar de kroeg gaan, als je er tenminste genoeg bij drinkt.
Frank van Wijck
11 oktober 2025 / 12:57Dan zijn we er samen wel uit, denk ik. In weerwil van alle privacy en medische geheimzinnigheid is er in Venray een “Korsakov centrum”. 😉
Pieter Wijnheijmer
15 oktober 2025 / 20:32